Adhyaya 46

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे सगरोपाख्याने भार्गवचरिते पञ्चचत्वारिंशत्तमोध्यायः // ४५// वसिष्ठ उवाच सगच्छन्पथि शुश्राव मुनिभ्यस्त त्त्वमादितः / राजपुत्रव्यवसितं पित्रौः स्वर्गतिमेव च

Ganito nagwakas sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa salaysay ni Sagara sa Bhārgava-carita, ang ika-45 kabanata. Wika ni Vasiṣṭha: Habang naglalakbay sa daan, narinig niya mula sa mga muni mula pa sa simula ang buong pangyayari—ang pasya ng prinsipe at ang pag-akyat sa langit ng mga magulang.

Verse 2

पितुस्तु जीवहरणं शिरोहरणमेव च / तन्मृतेरेव मरणं श्रुत्वा मातुश्च केवलम्

Ang balita ng pagkitil sa buhay ng ama at pagputol ng ulo, at ang kanyang kamatayan—narinig lamang ng ina at napuno ng dalamhati.

Verse 3

विललाप महाबाहुर्दुःखशोकसमन्वितः / तमथाश्वासयामास तुल्यदुःखो ऽकृतव्रणः

Ang makapangyarihang may malalakas na bisig ay humagulgol sa lungkot at pighati; saka siya’y inaliw ng kapwa nagdurusa ngunit walang sugat.

Verse 4

हेतुभिः शास्त्रनिर्दिष्टैर् वीर्यसामर्थ्यसूचकैः / युक्तिलौकिकदृष्टान्तैस्तच्छोकं संव्यशामयत्

Sa mga dahilang itinuro ng mga śāstra, sa mga katuwirang nagpapakita ng lakas at kakayahan, at sa mga halimbawang pangmundo, pinawi niya ang dalamhati.

Verse 5

सांत्वितस्तेन मैधावी धृतिमालंब्य भार्गवः / प्रययौ सहितः सख्या भ्रातॄणां तु दिदृक्षया

Nang mapayapa siya, ang matalinong Bhārgava ay kumapit sa tatag ng loob at umalis kasama ang kaibigan upang makita ang mga kapatid.

Verse 6

स तान्दृष्ट्वाभिवाद्यैतान्दुःखितान्दुःखकर्शितः / शोकामषयुतस्तैश्च सह त्स्थौ दिनत्रयम्

Nang makita niya sila at magbigay-galang, siya man ay pinighati ng dalamhati; kaya nanatili siyang kasama nila nang tatlong araw, may lungkot at poot.

Verse 7

ततो ऽस्य सुमाहान्क्रोधः स्मरतो निधनं पितुः / बभूव सहसा सर्वलोकसंहरणक्षमः

Pagkatapos, sa pag-alala sa pagkamatay ng kanyang ama, isang matinding galit ang biglang sumiklab sa kanya, na may kakayahang wasakin ang lahat ng mundo.

Verse 8

मातुरर्थे कृतां पूर्वं प्रतिज्ञां सत्यसंगरः / दृढीचकार हृदये सर्वक्षत्रवधोद्यतः

Tapat sa kanyang pangako, pinagtibay niya sa kanyang puso ang sumpang binitiwan noon para sa kanyang ina, handang patayin ang lahat ng mga Kshatriya.

Verse 9

क्षत्रवंश्यानशेषेण हत्वा तद्देहलोहितैः / करिष्ये तर्पणं पित्रोरिति निश्चित्य भार्गवः

Nagpasya si Bhargava: 'Matapos patayin ang lahi ng mga Kshatriya nang walang ititira, isasagawa ko ang Tarpan para sa aking mga magulang gamit ang dugo ng kanilang mga katawan.'

Verse 10

भ्रातॄणां चैव सर्वेषामाख्यायात्मसमीहितम् / प्रययौ तदनुज्ञातः कृत्वा संस्थांपितुः क्रियाम्

Matapos sabihin ang kanyang intensyon sa lahat ng kanyang mga kapatid at matanggap ang kanilang pahintulot, siya ay umalis pagkatapos isagawa ang mga rituwal sa libing para sa kanyang ama.

Verse 11

अकृतव्रणसंयुक्तः प्राप्य माहिष्मतीं ततः / तद्बाह्योपवने स्थित्वा सस्मार स महोदरम्

Kasama si Akritavrana, narating niya ang Mahishmati; habang nasa labas ng hardin, inalala niya si Mahodara.

Verse 12

स तस्मै रथचापाद्यं सहसाश्वसमन्वितम् / प्रेषयामास रामाय सर्वसंहननानि च

Agad niyang ipinadala kay Rama ang karwaheng pandigma, ang busog at iba pang sandata, kasama ang sanlibong kabayo at lahat ng kagamitang pangdigma.

Verse 13

रामो ऽपि रथमारुह्य सन्नद्धः सशरं धनुः / गृहीत्वापूरयच्छङ्खं रुद्रदत्तममित्रजित्

Si Rama, ang manlulupig sa kaaway, ay sumakay din sa karwahe, handang-handa, tangan ang busog na may mga palaso, at kinuha ang kabibing-trompeta na bigay ni Rudra at hinipan nang malakas.

Verse 14

ज्याघोषं च चकारोच्चै रोदसी कंपयन्निव / सहसाहोथ सारथ्यं चक्रे सारथिनां वरः

Pinalakas niya ang tunog ng higpit ng bagting ng busog, na wari’y yumanig ang langit at lupa; at pagdaka’y ang pinakamahusay na kutsero ang humawak sa pagmamaneho ng karwahe.

Verse 15

रथज्याशङ्खनादैस्तु वधात्पित्रोरमर्षिणः / तस्याभून्नगरी सर्वा संक्षुब्धाश्च नरद्विपाः

Dahil sa ugong ng karwahe, tunog ng bagting, at alingawngaw ng kabibe—bunga ng kanyang poot sa pagpaslang sa ama—nayanig ang buong lungsod at nabalisa ang mga mandirigma.

Verse 16

रामं त्वागतमाज्ञाय सर्वक्षत्रकुलान्तकम् / संक्षुब्धाश्चक्रुरुद्योगं संग्रामाय नृपात्मजाः

Nang malaman nilang dumating na si Rama—ang magwawakas sa mga angkan ng Kshatriya—nabagabag ang mga prinsipe at nagsimulang maghanda para sa digmaan.

Verse 17

अथ पञ्चरथाः शुराः शूरसेनादयो नृप / रामेण योद्धुं सहिता राजभिश्च क्रुरुद्यमम्

Pagkaraan, ang matatapang na hari gaya ni Śūrasena at iba pa, na may limang karwaheng pandigma, ay nagsama-sama kasama ng mga hari upang makipagdigma kay Rama nang may mabagsik na pasiya.

Verse 18

चतुरङ्गवलोपेतास्ततस्ते क्षत्रियर्षभाः / राममासादयामासुः पतङ्गा इव पावकम्

Pagkatapos, ang mga dakilang Kshatriya na may apat-na-sangay na hukbo ay lumapit kay Rama na parang mga gamu-gamo na sumasalpok sa apoy.

Verse 19

निवार्य तानापततो रथेनैकेन भार्गवः / युयुधे पार्थिवैः सर्वैः समरे ऽमितविक्रमः

Pinigil ang kanilang pagsalakay gamit lamang ang isang karwahe, at si Bhārgava Rama na walang kapantay ang lakas ay nakipaglaban sa lahat ng hari sa digmaan.

Verse 20

ततः पुनरभूद्युद्धं रामस्य सह राजभिः / जघान यत्र संक्रुद्धो राज्ञां शतमुदारधीः

Pagkatapos, muling sumiklab ang digmaan ni Rama laban sa mga hari; doon, sa kanyang pagngangalit, ibinagsak ni Rama na marangal ang isip ang sandaang hari.

Verse 21

ततः स शूरसेनादीन्हत्वा सबलवाहनान् / त्रणेन पातयामास क्षितौ क्षत्रियमण्डलम्

Pagkaraan, pinaslang niya si Śūrasena at iba pa kasama ang kanilang hukbo at mga sasakyan, at ibinagsak sa lupa ang buong hanay ng mga Kshatriya na parang dayami.

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पा हतस्वबलवाहनाः / हतशिष्टा नृपतयो दुद्रुवुः सर्वतोदिशम्

Pagkaraan, ang mga haring naputol ang panata at nawasak ang lakas ng hukbo at mga sasakyan, ang mga nalabi ay nagsitakbong nagkawatak-watak sa lahat ng dako.

Verse 23

एवं विद्राव्य सैन्यानि हत्वा जित्वाथ संयुगे / जघान शतशो राज्ञः शूराञ्छरवराग्निना

Sa gayon, matapos itaboy ang mga hukbo, pumatay at magwagi sa labanan, pinaslang niya ang daan-daang haring matatapang sa apoy ng ulang-palaso.

Verse 24

ततः क्रोधपरीतात्मा दग्धुकामो ऽखिलां पुरीम् / उदैरयद्भार्गवो ऽस्त्रं कालाग्निसदृशप्रभम्

Pagkaraan, nababalot ng poot ang kanyang loob at nagnanais sunugin ang buong lungsod, pinakilos ni Bhargava ang sandatang kumikislap na tulad ng apoy ng wakas ng panahon.

Verse 25

ज्वालाकवलिताशेषपुरप्राकारमालिनीम् / पुरीं सहस्त्यश्वनरां स ददाहास्त्रपावकः

Ang lungsod na nilamon ng mga liyab, napapalamutian ng mga hanay ng pader at muog, kasama ang mga elepante, kabayo, at mga tao, ay tinupok ng apoy ng sandata.

Verse 26

दह्यमानां पुरीं दृष्ट्वा प्राणत्राणपरायणः / जीवनाय जगामाशु वीतिहोत्रो भयातुरः

Nang makita ang lungsod na nagliliyab, si Vitihotra na nakatuon sa pagligtas ng buhay, nanginginig sa takot, ay agad na umalis upang makaligtas.

Verse 27

अस्त्राग्निना पुरीं सर्वां दग्ध्वा हत्वा च शात्रवान् / प्राशयानो ऽखिलान् लोकान् साक्षात्काल इवान्तकः

Sa apoy ng mga sandata, sinunog niya ang buong lungsod at pinuksa ang mga kaaway; gaya ni Antaka na anyo ni Kala, wari’y nilalamon niya ang lahat ng daigdig.

Verse 28

अकृतव्रणसंयुक्तः सहसाहेन चान्वितः / जगामरथघोषेण कंपयन्निव मेदिनीम्

Walang sugat, taglay ang matinding tapang, umusad siya sa ugong ng karwahe na wari’y nagpapayanig sa lupa.

Verse 29

विनिघ्नन् क्षत्रियान्सर्वान् संशाम्य पृथिवीतले / महेन्द्राद्रिं ययौ रामस्तपसे धतमानसः

Matapos lipulin ang lahat ng kshatriya sa ibabaw ng lupa at payapain ang daigdig, si Rama na nakatuon sa pag-aayuno at tapa ay nagtungo sa Bundok Mahendra.

Verse 30

तस्मिन्नष्टचतुष्कं च यावत्क्षत्रसमुद्गमम् / प्रत्येत्य भूयस्तद्धत्यै बद्धदीक्षो धृतव्रतः

Hanggang sa muling sumibol ang lahing kshatriya—makalipas ang walong catushka (tatlumpu’t dalawa) taon—bumalik siya, tumanggap ng diksha at nagpanata upang lipulin sila muli.

Verse 31

क्षत्रक्षेत्रेषु भूयश्च क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / निजघान पुनर्भूमौ राज्ञ शतसहस्रशः

Sa mga pook ng kshatriya, muling pinalitaw ng mga dvija ang lahing kshatriya; kaya muli niyang pinaslang sa lupa ang mga hari, daan-daang libo ang bilang.

Verse 32

वर्षद्वयेन भूयो ऽपि कृत्वा निःक्षत्रियां महीम् / षट्चतुष्टयवर्षान्तं तपस्तेपे पुनश्च सः

Sa loob ng dalawang taon, muli niyang ginawang walang mga kṣatriya ang daigdig; at pagkatapos ay nagpatuloy siyang magsagawa ng matinding tapasya sa loob ng anim-na-catuṣṭaya na taon.

Verse 33

भूयो ऽपि राजन् संबुद्धं क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / जघान भूमौ निःशेषं साक्षात्काल इवान्तकः

O hari, ang mga kṣatriyang muling ginising at pinalitaw ng mga dvija ay kanyang nilipol sa lupa nang lubos, na wari’y si Antaka, ang Kamatayan bilang Kāla, mismo.

Verse 34

कालेन तावता भूयः समुत्पन्नं नृपात्त्वयम् / निघ्नंश्चचार पृथिवीं वर्षद्वयमनारतम्

Sa panahong iyon, O hari, ang (mga kṣatriya) na muling lumitaw dahil sa iyo ay kanyang pinuksa habang nililibot niya ang daigdig nang walang tigil sa loob ng dalawang taon.

Verse 35

अलं रामेण राजेन्द्र स्मरता निधनं पितुः / त्रिः सप्तकृत्वः पृथिवी तेन निःक्षत्रिया कृता

O hari ng mga hari, si Rama na nag-aalaala sa pagpanaw ng kanyang ama ay nagawa na ang sapat; dalawampu’t isang ulit niyang ginawang walang mga kṣatriya ang daigdig.

Verse 36

त्रिःसप्तकृत्वस्तन्माता यदुरः स्वमताडयत् / तावद्रामेण तस्मात्तु क्षत्रमुत्सादितं भुवि

Ang kanyang ina ay humampas sa sariling dibdib sa dalamhati nang dalawampu’t isang ulit; sa gayong bilang din, si Rama—dahil doon—ay nag-ugat na naglipol sa mga kṣatriya sa lupa.