Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
रामं त्वागतमाज्ञाय सर्वक्षत्रकुलान्तकम् / संक्षुब्धाश्चक्रुरुद्योगं संग्रामाय नृपात्मजाः
Transliteration
rāmaṃ tvāgatamājñāya sarvakṣatrakulāntakam / saṃkṣubdhāścakrurudyogaṃ saṃgrāmāya nṛpātmajāḥ
Translation
Nang malaman nilang dumating na si Rama—ang magwawakas sa mga angkan ng Kshatriya—nabagabag ang mga prinsipe at nagsimulang maghanda para sa digmaan.
Word by Word
रामम्Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक-निपात (indeed)
आगतम्arrived
आगतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-√गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘arrived’ (qualifying ‘रामम्’)
आज्ञायhaving learned
आज्ञाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having known/understood’
सर्व-क्षत्र-कुल-अन्तकम्destroyer of all Kshatriya clans
सर्व-क्षत्र-कुल-अन्तकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + क्षत्र (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (sarva-kṣatra-kula-antaka = ‘destroyer of all Kshatriya clans’) विशेषण (qualifying ‘रामम्’)
संक्षुब्धाःagitated
संक्षुब्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√क्षुभ् (धातु) → संक्षुब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
चक्रुःmade/did
चक्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
उद्योगम्preparation/effort
उद्योगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउद्योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संग्रामायfor battle
संग्रामाय:
Prayojana (प्रयोजन/चतुर्थी)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
नृप-आत्मजाःprinces (sons of kings)
नृप-आत्मजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (nṛpa-ātmaja = ‘sons of kings’)