
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Binubuksan ang kabanata sa paglapit ng mga pantas kay Sūta, pinupuri ang naunang isinalaysay na śrāddha-kalpa at humihiling ng higit pang paliwanag, lalo na ang may-awtoridad na pananaw ng ṛṣi tungkol sa pagsasagawa ng śrāddha. Pumayag si Sūta na palawakin ang salaysay: naipaliwanag na ang ubod ng ritwal, at ngayon ay ibibigay ang “pariśiṣṭa” (dagdag): mga pamantayan at pag-iingat sa pagsusuri/pagpili ng mga Brahmana (brahmaṇānāṃ parīkṣaṇam) at ang wastong asal sa pagharap sa panauhin (atithi). Nagbababala ang turo na iwasan sa mga gawain ng ritwal ang taong may nakikitang kapintasan, ngunit nagbababala rin laban sa labis na pagsisiyasat sa di-kilalang dvija sa śrāddha, sapagkat ang mga siddha ay maaaring gumala sa daigdig sa anyong Brahmana. Kaya ang itinakdang lunas ay matibay na pagkamapagpatuloy: salubungin ang dumarating na atithi nang nakatiklop ang mga kamay at parangalan sa arghya/pādya, pagpapahid ng langis, at pagkain. Inilalarawan na ang mga deva at yogeśvara ay naglalakbay sa maraming anyo upang akayin ang mga nilalang sa dharma; ang paggalang sa panauhin ay nagbubunga ng gantimpalang katulad ng handog-yajña (agniṣṭoma at iba pa), samantalang ang paghamak sa atithi sa śrāddha ay nagdudulot ng pagtanggi ng mga diyos. Sinasabing pumapasok ang mga deva at pitṛ sa Brahmana bilang sasakyan ng biyaya; kapag di pinarangalan, siya’y “nagniningas,” at kapag pinarangalan, nagbibigay ng mga ninanais—kaya iniuutos ang palagiang paggalang sa atithi.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ऽशौचविधिर्नाम चतुर्दशो ऽध्योयः // १४// ऋषय ऊचुः अहो धन्यस्त्वया सूत श्राद्धकल्पः प्रकीर्तितः / श्रुता नः श्राद्धकल्पास्तु ऋषिभिर्ये प्रकीर्त्तिताः
Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, sa Śrāddha-kalpa, ang ika-14 na kabanata na tinatawag na ‘Aśauca-vidhi’. Sinabi ng mga ṛṣi: “O Sūta, pinagpala ka; iyong ipinahayag ang Śrāddha-kalpa; narinig din namin ang mga Śrāddha-kalpa na ipinahayag ng mga ṛṣi.”
Verse 2
अतीव विस्तरो ह्यस्य विशेषेण तु कीर्त्तितः / देवाशेषं महाप्राज्ञ ऋषेस्तस्य मतं यथा
Ito’y naipahayag nang lubhang malawak at lalo pang binigyang-diin; O dakilang marunong, sabihin mo ang pananaw ng ṛṣi na iyon ayon sa tunay na anyo nito, kasama ang nalalabing bagay tungkol sa mga diyos.
Verse 3
सूत उवाच कीर्त्तयिष्यामि वो विप्रा ऋषेस्तस्य मतं तु यत् / श्राद्धं प्रति महाभागस्तन्मे श्रुणुत विस्तरात्
Sinabi ni Sūta: “O mga vipra, aking ipahahayag ang pananaw ng ṛṣi na iyon; tungkol sa Śrāddha, O mga pinagpala, pakinggan ninyo mula sa akin nang masinsin at malawak.”
Verse 4
उक्तं श्राद्धंमया पूर्वं विधिश्च श्राद्धकर्मणि / परिशिष्टं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मणानां परिक्षणम्
Naipahayag ko na noon ang śrāddha at ang tuntunin ng gawaing śrāddha. Ngayon ay sasabihin ko ang nalalabi: ang pagsusuri sa mga brāhmaṇa.
Verse 5
न मीमांस्याः सदा विप्राः पवित्रंह्येतदुत्तमम् / दैवे पित्र्ये च नियतं श्रूयते वै परीक्षणम्
O mga vipra, huwag laging malubog sa pagtatalong mīmāṃsā; ito ang pinakadalisay na tuntunin. Sa handog sa mga deva at sa mga ninuno, ang pagsusuri ay itinatakda at binabanggit sa tradisyon.
Verse 6
यस्मिन्दोषाः प्रदृश्येरम्स हि कार्येषु वर्जितः / जानीयाद्वापि संवासाद्वर्जयेत्तं प्रयत्नतः
Ang sinumang may nakikitang kapintasan ay dapat iwasan sa mga gawaing ritwal. Kahit sa pakikisama ay makikilala, kaya iwasan siya nang buong pagsisikap.
Verse 7
अविज्ञातं द्विजं श्राद्धे न परीक्षेत पण्डितः / सिद्धा हि विप्ररूपेण चरन्ति पृथिवीमिमाम्
Sa śrāddha, hindi dapat siyasatin ng pantas ang dviya na di kilala; sapagkat ang mga siddha ay naglalakad sa daigdig na ito na may anyong vipra.
Verse 8
तस्मादतिथिमायान्तमभिगच्छेत्कृताञ्जलिः / पूजयेच्चार्घ्यपाद्याभ्यां तथाभ्यञ्जनभोजनैः
Kaya kapag dumarating ang panauhin, salubungin siya nang nakapagdaupang-palad. Parangalan siya ng arghya at pādya, gayundin ng pagpapahid ng langis at handog na pagkain.
Verse 9
उर्वी सागरपर्यन्तां देवा योगेश्वरः सदा / नानारूपैश्चरन्त्येते प्रजा धर्मेण योजयन्
Sa daigdig na umaabot hanggang dagat, ang mga deva na Yogesvara ay laging naglalakbay sa iba’t ibang anyo, iniuugnay ang mga nilalang sa landas ng dharma.
Verse 10
तस्माद्दद्यात्सदा दान्तः समभ्यार्च्यातिथिं नरः / व्यञ्जनानि तु वक्ष्यामि फलं तेषां तथैव च
Kaya ang taong may pagpipigil-sa-sarili ay dapat laging magbigay ng kaloob at sambahin nang wasto ang panauhin. Ngayon ay sasabihin ko ang mga pagkain at ang bunga ng mga iyon.
Verse 11
अग्निष्टोमं पयसा प्राप्नुयाद्वै फलं तथोक्थस्य च पायसेन / सषोडशी सत्रफलं घृतेन मध्वातिरात्रस्य फलं तथैव
Sa gatas natatamo ang bunga ng Agniṣṭoma; sa payasa ang bunga ng Ukthya; sa ghee ang bunga ng Ṣoḍaśī at Sattra; at sa pulot ang bunga ng Atirātra, gayundin.
Verse 12
तथाप्नुयाच्छ्रद्दधा नो नरो वै सर्वैः कामैर्भोजयेद्यस्तु विप्रान् / सर्वार्थदं सर्वविप्रातिथेयं फलं च भुङ्क्ते सर्वमेधस्य नित्यम्
Ang taong may śraddhā na nagpapakain sa mga vipra ng lahat ng ninanais na handog ay tumatamo ng gayong bunga: bungang nagbibigay ng lahat ng layon, bunga ng paglilingkod sa lahat ng bisitang brahmana, at laging tinatamasa ang bunga ng Sarvamedha yajña.
Verse 13
यस्तु श्राद्धे ऽतिथिं प्राप्तं दैवे चाप्यवमन्यते / तं वै देवा निरस्यन्ति हतो यद्वत्परावसुः
Ang sinumang sa śrāddha ay humahamak sa panauhing dumating, at maging sa ritwal para sa mga deva ay nangmamaliit, siya’y itinatakwil ng mga deva; mapapahamak siya gaya ni Parāvasu.
Verse 14
देवाश्च पितरश्चैव तेमेवान्तर्हिता द्विजम् / आविश्य विप्रं मोक्ष्यन्ति लोकानुग्रहकारणात्
O dwija! Ang mga deva at mga ninuno, bagaman di nakikita, ay pumapasok sa brahmanang iyon at alang-alang sa kapakinabangan ng daigdig ay ipinagkakaloob ang paglaya.
Verse 15
अपूजितो दहत्येष दिशेत्कामांश्च पूजितः / सर्वस्वेनापि तस्माद्धि पूजयेदतिथिं सदा
Kapag hindi pinarangalan, ang banal na panauhing ito’y nakapapaso; kapag pinarangalan, ipinagkakaloob ang ninanais. Kaya kahit buong yaman, laging igalang ang atithi.
Verse 16
वानप्रस्थो गृहस्थश्च सतामभ्यागतो यथा / वालखिल्यो यतिश्चैव विज्ञेयो ह्यतिथिः सदा
Ang vānaprastha o gṛhastha na dumarating sa tahanan ng mga banal, gayundin ang vālakhilya at yati—lahat ng ito’y dapat laging kilalaning ‘atithi’.
Verse 17
अभ्यागतः पाकचारदतिथिः स्यादपावकः / अतिथेरतिथिः प्रोक्तः सो ऽतिथिर्योग उच्यते
Ang panauhing dumarating sa oras ng pagkain ay tinatawag na ‘apāvaka’; at ang ‘panauhin ng panauhin’ ay sinasabing atithing tinatawag na ‘yoga’.
Verse 18
नाव्रती न च संकीर्णो नाविद्यो नाविशेषवित् / न च संतानसंबद्धो न देवी नागसे ऽतिथिः
Ang atithi ay hindi yaong walang vrata, ni yaong magulo ang asal; hindi mangmang, ni hindi marunong kumilala ng nararapat na pagkakaiba; hindi kamag-anak sa lahi, hindi diyosa, at hindi salarin—ang ganyan ay hindi tinatawag na atithi.
Verse 19
पिपासिताय श्रान्ताय भ्रान्तायातिबुभुक्षते / तस्मै सत्कृत्य दातव्यं यज्ञम्य फलमिच्छता
Sa taong uhaw, pagód, naliligaw, at labis na nagugutom, ang nagnanais ng bunga ng yajña ay dapat magbigay ng kaloob nang may paggalang.
Verse 20
न वक्तव्यं सदा विप्र क्षुधिते नास्ति किञ्चन / तस्मै सत्कृत्य दातव्यं सदापचितिरेव सः
O vipra, huwag laging sabihin sa nagugutom na “wala”; bigyan siya nang may paggalang—iyan ang tunay na pagdakila na di nagmamaliw.
Verse 21
अक्लिष्ट मव्रणं युक्तं कृशवृत्तिमयाचकम् / एकान्तशीलं धीमन्तं सदा श्राद्धेषु भोजयेत्
Ang walang dinaranas na hirap, walang sugat, may pagpipigil, payak ang kabuhayan, di namamalimos, mapayapang mapag-isa at marunong—siya’y dapat laging pakainin sa mga śrāddha.
Verse 22
नो ददामि तमित्येवं ब्रूयाद्यो वै दुरात्मवान् / अपि जातिशतं गत्वा न स मुच्येत किल्बिषात्
Ang masamang-loob na nagsasabing “Hindi ako magbibigay,” kahit umabot sa sandaang kapanganakan ay di pa rin makakalaya sa kasalanan.
Verse 23
समोदं भोजयेद्विप्रानेकपङ्क्त्यां तु यो नरः / नियुक्तो ह्यनि युक्तो वा पङ्क्त्या हरति किल्बिषम्
Ang sinumang nagpapakain sa mga vipra nang may galak sa maraming hanay, itinalaga man o hindi, sa handaing iyon ay napapawi ang kasalanan.
Verse 24
पाप्मानं गृह्यते क्षिप्रमिष्टापूर्त्तं च नश्यति / यतिस्तु सर्वविप्राणां सर्वेषामग्रतो भवेत्
Mabilis na kumakapit ang kasalanan at nawawala rin ang bunga ng iṣṭa‑pūrta; ngunit ang yati (mang-aayuno/asceta) ay iginagalang na nauuna sa lahat ng vipra (Brahmana).
Verse 25
पञ्च वेदान्सेतिहासान्यः पठेद्द्विजसत्तमः / योगादनन्तरं सो ऽथ नियोक्तव्यो विजानता
Ang dakilang dvija na bumibigkas ng limang Veda kasama ang mga Itihāsa, matapos ang yoga ay dapat italaga ng nakaaalam sa susunod na tungkulin.
Verse 26
त्रिवेदो ऽनन्तरं तस्य द्विवेदस्तदनन्तरम् / एकवेदस्ततः पश्चादुपाध्यायस्ततः परम्
Pagkatapos nito ay ang trivedin, kasunod ang dvivedin; saka ang ekavedin; at higit pa roon ang upādhyāya (guro), ayon sa pagkakasunod.
Verse 27
पावना ये ऽत्र संख्यातास्तान्प्रवक्ष्ये निबोधत / य एते पूर्वनिर्द्दिष्टाः सर्वे ते ह्यनुपूर्वशः
Ang mga binilang dito bilang mga nagpapabanal ay aking ipaliliwanag—makinig nang mabuti; ang lahat ng naunang itinuro ay nasa wastong pagkakasunod.
Verse 28
षडङ्गविद्ध्यानयोगौ सर्वतत्रस्तथैव च / यायावरश्च पञ्चैते विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः
Ang nakaaalam ng ṣaḍaṅga, ang yogi ng dhyāna, ang bihasa sa lahat ng tantra, at ang yāyāvara—ang limang ito ay dapat kilalaning paṅkti‑pāvana, tagapaglinis ng hanay.
Verse 29
श्राद्धकल्पे भवेद्यस्तु सन्निपत्य तु पावनः / चतुर्दशानां विद्यानामेकस्यामपि पारगाः
Sa ritwal ng śrāddha, ang sinumang nagtitipon at nagiging dalisay ay dapat maging bihasa kahit sa isa man lamang sa labing-apat na banal na kaalaman.
Verse 30
यथावद्वर्त्तमानाश्च सर्वे ते पङ्क्तिपावनाः / असंदेहस्तु सौपर्णाः पञ्चाग्नेयाश्च सामगाः
Ang mga namumuhay ayon sa wastong tuntunin ay pawang nagpapabanal sa hanay; sila’y walang pag-aalinlangan, mga Sauparṇa, nagsasagawa ng pañcāgni, at mga umaawit ng Sāma.
Verse 31
यश्चरेद्विधिवद्विप्र समा द्वादश संततः / त्रिनाचिकेतस्त्रै विद्यो यश्च धर्मान्द्विजः पठेत्
O vipra! Ang sinumang labindalawang taon na tuluy-tuloy na nagsasagawa ayon sa tuntunin ay tinatawag na trināciketa at traividya; gayundin ang dvija na bumibigkas ng mga dharma.
Verse 32
बार्हस्पत्ये महाशास्त्रे यश्च पारङ्गतो द्विजः / सर्वे ते पावना विप्राः पङ्क्तीनां समुदात्दृताः
Ang dvija na dalubhasa sa Dakilang Śāstra ni Bārhaspatya—ang lahat ng gayong vipra ay nagpapabanal at dapat tanggapin nang may paggalang sa hanay ng ritwal.
Verse 33
आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे योषितं सेवते द्विजः / पितरस्तस्य तन्मासं तस्मिन्रितसि शेरते
Ang dvija na inanyayahan sa śrāddha ngunit nakipagsama sa babae—ang kanyang mga pitara ay mahihimlay sa buong buwang iyon sa panahong iyon.
Verse 34
ध्याननिष्ठाय दातव्यं सानुक्रोशाय धीमते / यतिं वा वालखिल्यं वा भोजयेच्छ्राद्दकर्मणि
Dapat magbigay ng handog sa taong matatag sa pagninilay, mahabagin at marunong; sa ritwal na śrāddha, pakainin ang isang yati o ang mga rishi na Vālakhilya.
Verse 35
वानप्रस्थाय कुर्वाणः पूजामात्रेण तुष्यते / गृहस्थं भोजयेद्यस्तु विश्वेदेवास्तु पूजिताः
Ang vānaprastha ay nasisiyahan na sa simpleng pagsamba; ngunit ang sinumang magpakain sa isang gṛhastha, ay para na ring sumamba sa mga Viśvedeva.
Verse 36
वानप्रस्थेन ऋषयो वालखिल्यैः पुरन्दरः / यतीनां तु कृता पूजा साक्षाद्ब्रह्मा तुं पूजितः
Sa paggalang sa vānaprastha, ang mga rishi ay napupuri; sa paggalang sa Vālakhilya, napupuri si Purandara (Indra); at sa pagsamba sa mga yati, si Brahmā mismo ang sinasamba.
Verse 37
आश्रमो ऽपावनो यस्तु पञ्चमस्संकरात्मकः / चत्वारस्त्वाश्रमाः पूच्याः श्राद्धे देवे तथैव च
Ang ikalimang āśrama na halo-halo (saṅkara) ay di-dalisay; sa śrāddha at sa pagsamba sa mga diyos, ang apat na āśrama lamang ang dapat parangalan.
Verse 38
चतुराश्रमबाह्येभ्य स्तेभ्यः श्राद्धे न दापयेत् / यस्तिष्ठेद्वायुभक्षश्च चातुराश्रमबाह्यतः
Sa śrāddha, huwag magbigay ng handog sa mga nasa labas ng apat na āśrama; kahit yaong nabubuhay na tila ‘kumakain ng hangin’ (vāyubhakṣa) ngunit nasa labas ng cāturāśrama, huwag ding bigyan.
Verse 39
अनाश्रमीतपस्तेपे न तं तत्र निमन्त्रयेत् / अयतिर्मोक्षवादी च श्रुतौ तौ पङ्क्तिदूषकौ
Ang sinumang nagsasagawa ng penitensiya nang walang Ashrama ay hindi dapat imbitahan. Ang nagsasalita tungkol sa Moksha nang walang pagpipigil sa sarili ay dumudumi sa hanay.
Verse 40
उग्रेण तपसा युक्ता बहुज्ञाश्चित्रवादिनः / निन्दन्ति च द्विजातिभ्यः सर्वे ते पङ्क्तिदूषकाः
Ang mga nagsasagawa ng matinding penitensiya, ang mga nagsasalita ng kakaiba sa kabila ng maraming kaalaman, at ang mga umiinsulto sa mga Dwija ay lahat dumudumi sa hanay.
Verse 41
औपवस्तास्तथा सांख्या नास्तिका वेदनिन्दकाः / ध्यानं निन्दन्ति ये केचित्सर्वे ते पङ्क्तिदूषकाः
Ang mga nag-aayuno nang pakitang-tao, ang mga Sankhya, ang mga ateista, ang mga lumalapastangan sa Veda, at ang mga bumabatikos sa meditasyon ay lahat dumudumi sa hanay.
Verse 42
वृथा मुण्डाश्च जटिलाः सर्वे कार्पटिकास्तथा / निर्घृणान्भिन्नवृत्तांश्च सर्वभक्षांश्च वर्जयेत्
Dapat iwasan ang mga nag-aahit ng ulo o nagpapahaba ng buhok nang walang saysay, ang mga nagsusuot ng basahan para magpakitang-tao, ang malulupit, ang may masamang ugali, at ang kumakain ng kahit ano.
Verse 43
कारुकादीननाचारांल्लोकवेदबहिष्कृतान् / गाय नान्वेदवृत्तांश्च हव्यकव्ये न भोजयेत्
Ang mga artisano, ang mga may masamang ugali, ang mga itiniwalag sa lipunan at Veda, at ang mga mang-aawit ay hindi dapat pakainin sa mga ritwal ng Havya at Kavya.
Verse 44
एतैस्तु वर्त्तयेद्यस्तु कृष्णवर्णं स गच्छति / यो ऽश्नाति सह शूद्रेणा सर्वे ते पङ्क्तिदूषणाः
Ang sinumang namumuhay ayon sa mga gawi na ito ay napapasa kalagayang ‘kṛṣṇa-varṇa’. Ang kumakain kasama ng śūdra ay pawang tinatawag na dumudungis sa hanay ng banal na salu-salo.
Verse 45
व्याकर्षणं सत्त्वनिबर्हणं च कृषिर्वणिज्या पशुपालनं च / शुश्रूषणं चाप्यगुरोररेर्वाप्यकार्यमेतद्धि सदा द्विजानाम्
Ang pag-aararo, pagpatay ng nilalang, pagsasaka, pangangalakal at pag-aalaga ng hayop; gayundin ang paglilingkod sa guro at paggawa ng di-nararapat kahit para sa kaaway—ito’y laging ipinagbabawal sa mga dvija.
Verse 46
मिथ्यासंकल्पिनः सर्वानुद्वृत्तांश्च विवर्जयेत् / मिथ्याप्रवादी निन्दाकृत्तथा सूचकदांभिकौ
Iwasan ang lahat ng may huwad na balak at ang mga palalong lumalampas sa hangganan. Iwasan din ang sinungaling, mapanira, sumbungero, at mapagkunwari.
Verse 47
उपपातकसंयुक्ताः पातकैश्च विशेषतः / वेदे नियोगदातारो लोभमोहफलर्थिनः
Yaong mga nadidikit sa upapātaka at lalo na sa mabibigat na kasalanan; yaong nag-aastang tagapagbigay ng ‘niyoga’ sa Veda, na naghahangad ng bunga dahil sa kasakiman at pagkalito.
Verse 48
ब्रह्मविक्रयिणस्तान्वै श्राद्धकर्मणि वर्जयेत् / न वियोगास्तु वेदानां यो नियुङ्क्ते स पापकृत्
Ang mga nagbebenta ng Brahma-vidyā/Veda ay dapat iwasan sa ritwal na śrāddha. Ang nagtatakda ng ‘niyoga’ sa pamamagitan ng paghihiwalay sa mga Veda ay gumagawa ng kasalanan.
Verse 49
वक्ता वेदफलाद्भ्रश्येद्दाता दानफलात्तथा / भृतको ऽध्यापयेद्यस्तु भृतकाध्यापितस्तु यः
Ang nagtuturo ng Veda ay nawawalan ng bunga ng Veda; at ang nagbibigay ng handog upang magturo ay nawawalan din ng bunga ng handog. Ang nagtuturo kapalit ng upa at ang tinuturuan sa upa—kapwa kapintasan.
Verse 50
नार्हतस्तावपि श्राद्धे ब्रह्माणः क्रयविक्रयी / क्रयश्च विक्रयश्चैवाजीवितार्थे विगर्हितौ
Sa śrāddha, hindi rin karapat-dapat ang Brahmanang nakikipagkalakalan; sapagkat ang pagbili at pagbenta para sa ikabubuhay ay sinisisi.
Verse 51
वृत्तिरेषा तु वैश्यस्य ब्राह्मणस्य तु पातकम् / आहरेद्भृतितो वेदान् वेदेभ्यश्चोपजीवति
Ang ganitong hanapbuhay ay angkop sa vaiśya, ngunit kasalanan sa Brahmana. Ang kumukuha/nagtuturo ng Veda kapalit ng upa at nabubuhay sa Veda—may sala.
Verse 52
उभौ तौ नार्हतः श्राद्धं पुत्रिकापतिरेव च / वृथा दारांश्च यो गच्छेद्यो यजेत वृथाध्वरैः
Hindi karapat-dapat sa śrāddha ang dalawang iyon; gayundin ang asawa ng putrikā. Ang pumupunta sa mga babae nang walang saysay, at ang naghahandog ng yajña na walang kabuluhan—ay di rin karapat-dapat.
Verse 53
नार्हतस्तावपि श्राद्धं द्विजो यश्चैव वार्धुषी / स्त्रियो रक्तान्तरा येषां परदारपराश्च ये
Sa śrāddha, hindi rin karapat-dapat ang dvija na nabubuhay sa patubo. Yaong may asawang may regla (nasa aśauca) at yaong nahuhumaling sa asawa ng iba—hindi rin karapat-dapat.
Verse 54
अर्थकामरताश्चैव न ताञ्छ्राद्धेषु भोजयेत् / वर्णाश्रमाणां धर्मेषु विरुद्धाःसर्वकर्मणि
Ang mga nahuhumaling sa yaman at pita ay hindi dapat pakainin sa Śrāddha. Ang mga salungat sa dharma ng varṇa at āśrama ay laban sa lahat ng gawain.
Verse 55
स्तेनश्च सर्वयाजी च सर्वे ते पङ्क्तिदूषकाः / यश्च सूकरवद्भुङ्क्ते यश्च पाणितले द्विजः
Ang magnanakaw at ang gumagawa ng yajña para kaninuman—silang lahat ay nagpaparumi sa hanay ng kainan. Gayundin ang kumakain na parang baboy at ang dvija na kumakain sa palad.
Verse 56
न तदश्नन्ति पितरो यश्च वाच्यं समश्नुते / स्त्रीशूद्रायान्नमेतद्वै श्राद्धोच्छिष्टं न दापयेत्
Hindi tinatanggap ng mga Pitṛ ang gayong pagkain, gayundin sa kumakain ng bagay na kapintasan (ipinagbabawal). Ang natirang pagkain ng Śrāddha ay hindi dapat ibigay sa babae at śūdra.
Verse 57
यो दद्याच्चानुसंमोहान्न तद्गच्छति वै पितॄन् / तस्मान्न देयमन्नाद्यमुच्छिष्टं श्राद्धकर्मणि
Ang sinumang magbigay dahil sa pagkalito (kamangmangan), hindi iyon makararating sa mga Pitṛ. Kaya sa gawaing Śrāddha, huwag magbigay ng pagkaing tira (ucchiṣṭa).
Verse 58
अन्यच्च दधिसर्पिर्भ्यां शिष्टं पुत्राय नान्यथा / अवशेषं तु दातव्यमन्नाद्यं तु विशेषतः
Ang matira mula sa dadhi (yogurt) at ghṛta (ghee) ay para lamang sa anak na lalaki, hindi sa iba. Ngunit ang iba pang natira ay dapat ipamigay, lalo na ang pagkain at mga handog na nakakain.
Verse 59
पुष्पमूलफलैर्वापि तुष्टा गच्छेयुरन्ततः / यावन्न श्रपितं चान्नं यावतौष्ण्यं न मुञ्चति
Kahit sa mga bulaklak, ugat, at bunga, ang mga Pitara ay sa huli nasisiyahan at lumalayo—hangga’t ang nilutong pagkain ay hindi pa nawawala ang init.
Verse 60
तावदश्नन्ति पितरो यावदश्नन्ति वाग्यताः / दत्तं प्रतिग्रहो होमो भोजनं बलिरेव च
Kumakain ang mga Pitara hangga’t kumakain ang mga Brahmanang nagpipigil ng salita; ang pag-aalay, pagtanggap, homa, handaan ng pagkain, at bali—lahat ay bahagi ng śrāddha.
Verse 61
सांगुष्ठेन तथा पाद्यं नासुरेभ्यो यथा भवेत् / एतान्येव च सर्वाणि दानानि च विशेषतः
Ihandog ang pādya ayon sa paraang may kasamang hinlalaki, upang hindi mapunta sa mga asura; at lalo na, ito mismo ang mga pangunahing dāna (sa śrāddha).
Verse 62
अन्तर्जानूपविष्टेन तद्वदाचमनं भवेत् / मुण्डाञ्जटिलकाषायाञ्श्राद्धकर्मणि वर्जयेत्
Umupo nang nakapaloob ang mga tuhod at gawin ang ācaman sa gayong paraan; at sa śrāddha, iwasan ang ahit-ulo, may jaṭā, at nakasuot ng kāṣāya (tanda ng sannyāsa).
Verse 63
ये तु वृत्ते स्थिता नित्यं ज्ञानिनो ध्यानिनस्तथा / देवभक्ता महात्मानः पुनीयुर्दर्शनादपि
Yaong laging nananatili sa mabuting asal—mga jñānin at dhyānin, mga mahātmang deboto ng mga deva—kahit sa pagtanaw lamang ay nakapagpapadalisay.
Verse 64
शिखिभ्यो धातुरक्तेभ्यस्त्रिदण्डेभ्यः प्रदापयेत् / सर्वं योगेश्वरैर्व्याप्तं त्रैलोक्यं हि निरन्तरम्
Maghandog ng dāna sa mga may pulang śikhā at sa mga may hawak na tri-daṇḍa; sapagkat ang tatlong daigdig ay walang patid na nilulukuban ng mga Yogīśvara.
Verse 65
तस्मात्पश्यन्ति ते सर्वं यत्किञ्चिज्जगतीगतम् / व्यक्ताव्यक्तं वशे कृत्वा सर्वस्यापि च यत्परम्
Kaya naman nakikita nila ang lahat ng anumang nasa sanlibutan; matapos pasukuin ang hayag at di-hayag, nalalaman nila ang Kataas-taasang Tattva na lampas sa lahat.
Verse 66
सत्यासत्यं च यद्दृष्टं सद सच्च महात्मभिः / सर्वज्ञानानि सृष्टानि मोक्षादीनिमहात्मभिः
Ang nakita ng mga Mahātmā bilang totoo at di-totoo, bilang may-roon at wala—sila ring mga Mahātmā ang naglatag ng lahat ng kaalaman, kasama ang landas ng mokṣa at iba pa.
Verse 67
तस्मात्तेषां सदा भक्तः फलं प्राप्नोति वोत्तमम्
Kaya nga, ang laging deboto nila ay tumatamo ng pinakadakilang bunga.
Verse 68
ऋचश्च यो वेद स वेद वेदान्यजूंषि यो वेद यज्ञम् / सामानि यो वेद स वेद ब्रह्म यो मानसं वेद स वेद सर्वम्
Ang nakakabatid ng Ṛc ay nakakabatid ng mga Veda; ang nakakabatid ng Yajus ay nakakabatid ng yajña. Ang nakakabatid ng Sāman ay nakakabatid ng Brahman; ang nakakabatid ng mānasa (isip) ay nakakabatid ng lahat.
It is primarily ritual-legal: a supplement to śrāddha-kalpa focusing on aśauca-related conduct, Brahmana selection cautions, and the dharma of honoring the atithi; no explicit royal/sage genealogy is cataloged in the sampled verses.
Because siddhas are said to move through the world disguised as Brahmanas; excessive suspicion risks offending a potentially divine visitor, so the text prioritizes respectful hospitality while still advising avoidance when clear faults are observed.
Devas and pitrs are described as ‘entering’ the Brahmana/guest as an instrument of lokānugraha (world-benefit); honoring him yields sacrifice-like merit and desired results, while disrespect leads to divine rejection—making hospitality a cosmically consequential act.