Adhyaya 5

Verse 1

श्रीनारद उवाच पौरोहित्याय भगवान्वृत: काव्य: किलासुरै: । षण्डामर्कौ सुतौ तस्य दैत्यराजगृहान्तिके ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Nārada: Pinili ng mga asura si Bhagavān Kāvya (Śukrācārya) bilang pari para sa mga ritwal. Ang dalawa niyang anak na sina Ṣaṇḍa at Amarka ay naninirahan malapit sa palasyo ni Hiraṇyakaśipu, hari ng mga daitya.

Verse 2

तौ राज्ञा प्रापितं बालं प्रह्लादं नयकोविदम् । पाठयामासतु: पाठ्यानन्यांश्चासुरबालकान् ॥ २ ॥

Tinanggap ng dalawang guro si Prahlāda, ang batang ipinadala ng hari at bihasa sa pamamahala, at tinuruan siya ng mga aralin kasama ng iba pang mga batang asura.

Verse 3

यत्तत्र गुरुणा प्रोक्तं शुश्रुवेऽनुपपाठ च । न साधु मनसा मेने स्वपरासद्ग्रहाश्रयम् ॥ ३ ॥

Ang mga aral ng guro tungkol sa pulitika at kabuhayan ay pinakinggan at inulit ni Prahlāda, ngunit hindi niya ito itinuring na mabuti sapagkat nakabatay ito sa pagkakapit sa “kaibigan” at “kaaway.”

Verse 4

एकदासुरराट् पुत्रमङ्कमारोप्य पाण्डव । पप्रच्छ कथ्यतां वत्स मन्यते साधु यद्भ‍वान् ॥ ४ ॥

O Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira), minsan ay pinaupo ni Hiraṇyakaśipu, hari ng mga asura, ang kanyang anak sa kandungan at magiliw na nagtanong: Anak ko, sa lahat ng aral ng iyong mga guro, alin ang pinakamabuti para sa iyo?

Verse 5

श्रीप्रह्लाद उवाच तत्साधु मन्येऽसुरवर्य देहिनां सदा समुद्विग्नधियामसद्ग्रहात् । हित्वात्मपातं गृहमन्धकूपं वनं गतो यद्धरिमाश्रयेत ॥ ५ ॥

Sumagot si Śrī Prahlāda: O pinakamahusay sa mga asura, ang mga may katawan ay laging nababalisa dahil sa pagkakapit sa di-tunay at di-matibay. Ang buhay-bahay ay parang madilim na balon na nagdadala sa pagbagsak; kaya dapat itong talikuran, magtungo sa gubat—lalo na sa Vṛndāvana—at sumilong sa mga paa ni Śrī Hari.

Verse 6

श्रीनारद उवाच श्रुत्वा पुत्रगिरो दैत्य: परपक्षसमाहिता: । जहास बुद्धिर्बालानां भिद्यते परबुद्धिभि: ॥ ६ ॥

Sinabi ni Śrī Nārada—nang marinig ni Hiraṇyakaśipu, hari ng mga daitya, ang mga salita ni Prahlāda tungkol sa landas ng bhakti na wari’y kumakampi sa kaaway ng kanyang ama, siya’y tumawa at nagsabi: “Nasasira ang isip ng mga bata sa mga salita ng kaaway.”

Verse 7

सम्यग्विधार्यतां बालो गुरुगेहे द्विजातिभि: । विष्णुपक्षै: प्रतिच्छन्नैर्न भिद्येतास्य धीर्यथा ॥ ७ ॥

Pinayuhan ni Hiraṇyakaśipu ang kanyang mga tauhan: “Bantayan nang mahigpit ang batang ito sa gurukula ng mga dvija, upang hindi na maimpluwensiyahan ang kanyang isip ng mga Vaiṣṇava na maaaring dumating na nakapagkubli o nagkukunwari.”

Verse 8

गृहमानीतमाहूय प्रह्रादं दैत्ययाजका: । प्रशस्य श्लक्ष्णया वाचा समपृच्छन्त सामभि: ॥ ८ ॥

Nang ibalik ng mga tauhan ni Hiraṇyakaśipu ang batang si Prahlāda sa gurukula, pinalubag siya ng mga pari ng mga daitya na sina Ṣaṇḍa at Amarka. Sa banayad na tinig at mapagmahal na pananalita, pinuri nila siya at saka nagtanong nang ganito.

Verse 9

वत्स प्रह्राद भद्रं ते सत्यं कथय मा मृषा । बालानति कुतस्तुभ्यमेष बुद्धिविपर्यय: ॥ ९ ॥

“Anak na Prahlāda, nawa’y mapasa iyo ang kapayapaan. Huwag kang magsinungaling; sabihin mo ang totoo. Ang mga batang ito’y hindi tulad mo; saan nanggaling ang ganitong baluktot na pag-iisip? Sino ang nagturo sa iyo?”

Verse 10

बुद्धिभेद: परकृत उताहो ते स्वतोऽभवत् । भण्यतां श्रोतुकामानां गुरूणां कुलनन्दन ॥ १० ॥

“Ang pagkasira ng pag-iisip na ito ba’y gawa ng mga kaaway o nangyari mula sa sarili mo? O kagalakan ng angkan, kami ang iyong mga guro at nais naming marinig—sabihin mo ang totoo.”

Verse 11

श्रीप्रह्राद उवाच पर: स्वश्चेत्यसद्ग्राह: पुंसां यन्मायया कृत: । विमोहितधियां द‍ृष्टस्तस्मै भगवते नम: ॥ ११ ॥

Sinabi ni Prahlāda: dahil sa māyā ng Bhagavān, nalilinlang ang isip ng tao at nabubuo ang huwad na pagkakaiba ng ‘kaibigan’ at ‘kaaway’. Sa Bhagavān na iyon ako’y nagpupugay.

Verse 12

स यदानुव्रत: पुंसां पशुबुद्धिर्विभिद्यते । अन्य एष तथान्योऽहमिति भेदगतासती ॥ १२ ॥

Kapag nalugod ang Bhagavān dahil sa bhakti, nababasag ang pag-iisip na parang hayop at nawawala ang huwad na ‘siya’y iba, ako’y iba’. Noon nauunawaan: tayong lahat ay walang-hanggang lingkod ng Diyos.

Verse 13

स एष आत्मा स्वपरेत्यबुद्धिभि- र्दुरत्ययानुक्रमणो निरूप्यते । मुह्यन्ति यद्वर्त्मनि वेदवादिनो ब्रह्मादयो ह्येष भिनत्ति मे मतिम् ॥ १३ ॥

Ang laging nag-iisip ng ‘kaaway’ at ‘kaibigan’ ay di matukoy ang Paramātmā sa loob. Maging si Brahmā at ang mga bihasa sa Veda ay minsang nalilito sa landas ng bhakti. Ang Bhagavān ding lumikha ng kalagayang ito ang nagbigay sa akin ng talino upang pumili sa panig ng ‘kaaway’ na sinasabi ninyo.

Verse 14

यथा भ्राम्यत्ययो ब्रह्मन् स्वयमाकर्षसन्निधौ । तथा मे भिद्यते चेतश्चक्रपाणेर्यद‍ृच्छया ॥ १४ ॥

O mga gurong brāhmaṇa, gaya ng bakal na kusa’ng hinihila ng batong magnet kapag malapit, gayon din sa kalooban Niya ang aking kamalayan ay nahila kay Viṣṇu na may hawak na disk. Kaya wala akong sariling pagsasarili.

Verse 15

श्रीनारद उवाच एतावद्ब्राह्मणायोक्त्वा विरराम महामति: । तं सन्निभर्त्स्य कुपित: सुदीनो राजसेवक: ॥ १५ ॥

Sabi ni Nārada: matapos sabihin ito, tumahimik ang dakilang-isip na si Prahlāda. Pagkaraan, ang mga huwad na brāhmaṇa na mga lingkod ng hari ay nagalit, sinermunan siya, at sa matinding lungkot ay nagsalita upang parusahan siya nang ganito.

Verse 16

आनीयतामरे वेत्रमस्माकमयशस्कर: । कुलाङ्गारस्य दुर्बुद्धेश्चतुर्थोऽस्योदितो दम: ॥ १६ ॥

Dalhan ninyo ako ng isang pamalo. Sinisira ng Prahlāda na ito ang ating pangalan at dangal. Dahil sa masamang pag-iisip, siya’y naging kahihiyan ng angkan ng mga daitya; kaya dapat siyang supilin sa ikaapat na paraan—parusa (daṇḍa).

Verse 17

दैतेयचन्दनवने जातोऽयं कण्टकद्रुम: । यन्मूलोन्मूलपरशोर्विष्णोर्नालायितोऽर्भक: ॥ १७ ॥

Sa gubat ng sandalwood ng mga daitya, lumitaw si Prahlāda na parang punong may tinik. Upang putulin ang sandalwood kailangan ang palakol, at ang kahoy ng punong may tinik ay angkop na hawakan nito. Si Viṣṇu ang palakol na pumuputol sa ‘gubat ng sandalwood’ ng angkan ng mga demonyo, at si Prahlāda ang hawakan ng palakol na iyon.

Verse 18

इति तं विविधोपायैर्भीषयंस्तर्जनादिभि: । प्रह्रादं ग्राहयामास त्रिवर्गस्योपपादनम् ॥ १८ ॥

Kaya sina Śaṇḍa at Amarka, mga guro ni Prahlāda, ay nanakot at nanermon sa iba’t ibang paraan—pagsaway at pagbabanta—at sinimulang ituro sa kanya ang mga landas ng dharma, artha, at kāma (trivarga).

Verse 19

तत एनं गुरुर्ज्ञात्वा ज्ञातज्ञेयचतुष्टयम् । दैत्येन्द्रं दर्शयामास मातृमृष्टमलङ्‌कृतम् ॥ १९ ॥

Pagkaraan ng ilang panahon, inakala nina Śaṇḍa at Amarka na natutuhan na ni Prahlāda ang apat na patakaran—sāma, dāna, bheda, at daṇḍa. Isang araw, matapos siyang paliguan at bihisan ng kanyang ina at palamutian ng mga alahas, iniharap nila ang bata sa harap ng hari ng mga daitya, si Hiraṇyakaśipu.

Verse 20

पादयो: पतितं बालं प्रतिनन्द्याशिषासुर: । परिष्वज्य चिरं दोर्भ्यां परमामाप निर्वृतिम् ॥ २० ॥

Nang makita ni Hiraṇyakaśipu na ang bata ay nagpatirapa sa kanyang paanan upang magbigay-galang, binasbasan niya ito bilang mapagmahal na ama at niyakap nang matagal sa dalawang bisig. Sa gayon, siya’y napuspos ng malaking kagalakan.

Verse 21

आरोप्याङ्कमवघ्राय मूर्धन्यश्रुकलाम्बुभि: । आसिञ्चन् विकसद्वक्त्रमिदमाह युधिष्ठिर ॥ २१ ॥

Nagpatuloy si Narada Muni: O Haring Yudhiṣṭhira, pinaupo ni Hiraṇyakaśipu si Prahlāda sa kanyang kandungan at inamoy ang tuktok ng ulo nito. Sa mga luhang may pag-ibig na bumabasa sa ngumingiting mukha ng bata, sinabi niya sa anak ang ganito.

Verse 22

हिरण्यकशिपुरुवाच प्रह्रादानूच्यतां तात स्वधीतं किञ्चिदुत्तमम् । कालेनैतावतायुष्मन् यदशिक्षद्गुरोर्भवान् ॥ २२ ॥

Sinabi ni Hiraṇyakaśipu: Prahlāda, anak ko, ikaw na pinagkalooban ng mahabang buhay! Matagal kang nakinig at nag-aral sa mga guro. Ngayon, sabihin mo sa akin kung alin ang itinuturing mong pinakamainam sa kaalamang iyon.

Verse 23

श्रीप्रह्राद उवाच श्रवणं कीर्तनं विष्णो: स्मरणं पादसेवनम् । अर्चनं वन्दनं दास्यं सख्यमात्मनिवेदनम् ॥ २३ ॥ इति पुंसार्पिता विष्णौ भक्तिश्चेन्नवलक्षणा । क्रियेत भगवत्यद्धा तन्मन्येऽधीतमुत्तमम् ॥ २४ ॥

Sinabi ni Śrī Prahlāda: Ang pakikinig at pag-awit ng kaluwalhatian ni Viṣṇu, ang pag-alaala sa Kanya, ang paglilingkod sa Kanyang mga paang-loto; ang pagsamba (arcana), ang pagyukod at panalangin (vandana), ang pagiging lingkod (dāsya), ang pakikipagkaibigan (sakhya), at ang ganap na pag-aalay ng sarili (ātma-nivedana). Ito ang siyam na anyo ng dalisay na bhakti; ang nag-aalay ng buhay sa paglilingkod kay Kṛṣṇa sa siyam na paraang ito ang tunay na pinakamarunong.

Verse 24

श्रीप्रह्राद उवाच श्रवणं कीर्तनं विष्णो: स्मरणं पादसेवनम् । अर्चनं वन्दनं दास्यं सख्यमात्मनिवेदनम् ॥ २३ ॥ इति पुंसार्पिता विष्णौ भक्तिश्चेन्नवलक्षणा । क्रियेत भगवत्यद्धा तन्मन्येऽधीतमुत्तमम् ॥ २४ ॥

Sinabi ni Śrī Prahlāda: Ang pakikinig at pag-awit tungkol kay Viṣṇu, ang pag-alaala sa Kanya, ang paglilingkod sa Kanyang mga paang-loto; ang pagsamba, ang pagyukod at panalangin, ang pagiging lingkod, ang pakikipagkaibigan, at ang ganap na pag-aalay ng sarili—ito ang siyam na anyo ng dalisay na bhakti. Ang naglilingkod kay Kṛṣṇa sa siyam na paraang ito ang tunay na pinakamarunong.

Verse 25

निशम्यैतत्सुतवचो हिरण्यकशिपुस्तदा । गुरुपुत्रमुवाचेदं रुषा प्रस्फुरिताधर: ॥ २५ ॥

Pagkarinig sa mga salitang ukol sa bhakti mula sa bibig ng anak na si Prahlāda, labis na nagalit si Hiraṇyakaśipu. Nanginginig ang kanyang mga labi sa poot, at sinabi niya kay Ṣaṇḍa, anak ng kanyang guro na si Śukrācārya, ang ganito.

Verse 26

ब्रह्मबन्धो किमेतत्ते विपक्षं श्रयतासता । असारं ग्राहितो बालो मामनाद‍ृत्य दुर्मते ॥ २६ ॥

O walang kwentang anak ng brāhmaṇa, sinuway mo ang aking utos at kumampi ka sa aking mga kaaway. Itinuro mo sa batang ito ang walang saysay na debosyon!

Verse 27

सन्ति ह्यसाधवो लोके दुर्मैत्राश्छद्मवेषिण: । तेषामुदेत्यघं काले रोग: पातकिनामिव ॥ २७ ॥

Sa mundong ito ay may maraming mapanlinlang na kaibigan na nagbabalat-kayo. Sa paglipas ng panahon, tulad ng sakit sa mga makasalanan, ang kanilang tunay na kulay ay lilitaw.

Verse 28

श्रीगुरुपुत्र उवाच न मत्प्रणीतं न परप्रणीतं सुतो वदत्येष तवेन्द्रशत्रो । नैसर्गिकीयं मतिरस्य राजन् नियच्छ मन्युं कददा: स्म मा न: ॥ २८ ॥

Sinabi ng anak ng guro: O kaaway ni Indra! Ang sinasabi ng iyong anak ay hindi itinuro ko o ng sinuman. Ang kanyang debosyon ay likas sa kanya. Kaya, alisin mo ang iyong galit at huwag kaming sisihin.

Verse 29

श्रीनारद उवाच गुरुणैवं प्रतिप्रोक्तो भूय आहासुर: सुतम् । न चेद्गुरुमुखीयं ते कुतोऽभद्रासती मति: ॥ २९ ॥

Sinabi ni Śrī Nārada: Nang marinig ang sagot ng guro, tinanong muli ng demonyo ang kanyang anak. 'Kung hindi mo ito natutunan sa iyong mga guro, saan galing ang masamang kaisipang ito?'

Verse 30

श्रीप्रह्राद उवाच मतिर्न कृष्णे परत: स्वतो वा मिथोऽभिपद्येत गृहव्रतानाम् । अदान्तगोभिर्विशतां तमिस्रं पुन: पुनश्चर्वितचर्वणानाम् ॥ ३० ॥

Sumagot si Prahlāda: Ang mga taong masyadong adik sa materyal na buhay at walang kontrol sa sarili ay hindi magkakaroon ng debosyon kay Kṛṣṇa. Nguya lang sila ng nguya ng bagay na nginuya na at patungo sa kadiliman.

Verse 31

न ते विदु: स्वार्थगतिं हि विष्णुं दुराशया ये बहिरर्थमानिन: । अन्धा यथान्धैरुपनीयमाना- स्तेऽपीशतन्‍त्र्यामुरुदाम्नि बद्धा: ॥ ३१ ॥

Ang mga taong labis na nahuhumaling sa materyal na buhay ay hindi nakakaalam na ang layunin ng buhay ay si Lord Vishnu. Tulad ng mga bulag na inaakay ng kapwa bulag, sila ay nakatali sa lubid ng karma at patuloy na nagdurusa.

Verse 32

नैषां मतिस्तावदुरुक्रमाङ्‌घ्रिं स्पृशत्यनर्थापगमो यदर्थ: । महीयसां पादरजोऽभिषेकं निष्किञ्चनानां न वृणीत यावत् ॥ ३२ ॥

Maliban na lamang kung ipahid nila sa kanilang katawan ang alikabok ng mga paang lotus ng isang dalisay na deboto, hindi sila maaaring maging tapat sa Panginoon.

Verse 33

इत्युक्त्वोपरतं पुत्रं हिरण्यकशिपू रुषा । अन्धीकृतात्मा स्वोत्सङ्गान्निरस्यत महीतले ॥ ३३ ॥

Matapos magsalita si Prahlada at tumahimik, si Hiranyakasipu, na binulag ng galit, ay inihagis ang kanyang anak mula sa kanyang kandungan pababa sa lupa.

Verse 34

आहामर्षरुषाविष्ट: कषायीभूतलोचन: । वध्यतामाश्वयं वध्यो नि:सारयत नैर्ऋताः ॥ ३४ ॥

Galit na galit at ang kanyang mga mata ay namumula tulad ng tunaw na tanso, sinabi ni Hiranyakasipu sa kanyang mga alagad: 'O mga demonyo, ilayo ninyo ang batang ito! Karapat-dapat siyang patayin. Patayin siya sa lalong madaling panahon!'

Verse 35

अयं मे भ्रातृहा सोऽयं हित्वा स्वान् सुहृदोऽधम: । पितृव्यहन्तु: पादौ यो विष्णोर्दासवदर्चति ॥ ३५ ॥

Ang batang ito na si Prahlada ay ang pumatay sa aking kapatid, sapagkat tinalikuran niya ang kanyang pamilya upang maglingkod sa kaaway na si Lord Vishnu tulad ng isang alipin.

Verse 36

विष्णोर्वा साध्वसौ किं नु करिष्यत्यसमञ्जस: । सौहृदं दुस्त्यजं पित्रोरहाद्य: पञ्चहायन: ॥ ३६ ॥

Bagaman si Prahlada ay limang taong gulang pa lamang, tinalikuran na niya ang pagmamahal sa kanyang mga magulang. Kaya naman, siya ay tiyak na hindi mapagkakatiwalaan. Tunay na hindi kapani-paniwala na siya ay magpapakita ng kabutihan kay Vishnu.

Verse 37

परोऽप्यपत्यं हितकृद्यथौषधं स्वदेहजोऽप्यामयवत्सुतोऽहित: । छिन्द्यात्तदङ्गं यदुतात्मनोऽहितं शेषं सुखं जीवति यद्विवर्जनात् ॥ ३७ ॥

Kahit na ang halamang gamot ay galing sa gubat at hindi kauri ng tao, kung ito ay nakabubuti, ito ay iniingatan. Gayundin, kung ang isang taga-labas ay mabuti, dapat siyang protektahan na parang anak. Sa kabilang banda, kung ang sariling anak ay parang sakit na pumipinsala, dapat siyang alisin tulad ng pagputol sa bahagi ng katawan na may lason upang ang natitirang katawan ay mabuhay nang masaya.

Verse 38

सर्वैरुपायैर्हन्तव्य: सम्भोजशयनासनै: । सुहृल्लिङ्गधर: शत्रुर्मुनेर्दुष्टमिवेन्द्रियम् ॥ ३८ ॥

Tulad ng mga pandamdam na hindi mapigilan na nagiging kaaway ng mga yogi, ang Prahlada na ito, na mukhang kaibigan, ay isang kaaway. Kaya naman, ang kaaway na ito ay dapat patayin sa anumang paraan, kumakain man, nakaupo, o natutulog.

Verse 39

नैऋर्तास्ते समादिष्टा भर्त्रा वै शूलपाणय: । तिग्मदंष्ट्रकरालास्यास्ताम्रश्मश्रुशिरोरुहा: ॥ ३९ ॥ नदन्तो भैरवं नादं छिन्धि भिन्धीति वादिन: । आसीनं चाहनञ्शूलै: प्रह्रादं सर्वमर्मसु ॥ ४० ॥

Ang mga demonyo, na mga alagad ni Hiranyakashipu, ay humawak ng kanilang mga tridente. Sila ay may matatalim na ngipin, nakakatakot na mukha, at ang kanilang buhok at balbas ay kulay tanso.

Verse 40

नैऋर्तास्ते समादिष्टा भर्त्रा वै शूलपाणय: । तिग्मदंष्ट्रकरालास्यास्ताम्रश्मश्रुशिरोरुहा: ॥ ३९ ॥ नदन्तो भैरवं नादं छिन्धि भिन्धीति वादिन: । आसीनं चाहनञ्शूलै: प्रह्रादं सर्वमर्मसु ॥ ४० ॥

Lumilikha ng nakabibinging ingay, sumisigaw ng "Tadtarin siya! Tusukin siya!", sinimulan nilang hampasin ng kanilang mga tridente ang mga maselang bahagi ng katawan ni Prahlada na nakaupo nang tahimik.

Verse 41

परे ब्रह्मण्यनिर्देश्ये भगवत्यखिलात्मनि । युक्तात्मन्यफला आसन्नपुण्यस्येव सत्क्रिया: ॥ ४१ ॥

Ang taong nakatuon ang loob sa Kataas-taasang Bhagavān, di-maipaliwanag at Kaluluwa ng sansinukob, ay kahit gumawa ng mabuti ay hindi naghahangad ng bunga. Kaya walang bisa ang sandata ng mga daitya laban kay Prahlāda Mahārāja, na matatag sa pagninilay at paglilingkod sa Panginoong di-nagbabago.

Verse 42

प्रयासेऽपहते तस्मिन्दैत्येन्द्र: परिशङ्कित: । चकार तद्वधोपायान्निर्बन्धेन युधिष्ठिर ॥ ४२ ॥

Mahal na Haring Yudhiṣṭhira, nang mabigo ang lahat ng pagsubok ng mga daitya na patayin si Prahlāda, ang hari nilang si Hiraṇyakaśipu ay natakot at nag-umpisang magbalak ng iba pang paraan, buong tigas ng loob, upang siya’y mapatay.

Verse 43

दिग्गजैर्दन्दशूकेन्द्रैरभिचारावपातनै: । मायाभि: सन्निरोधैश्च गरदानैरभोजनै: । हिमवाय्वग्निसलिलै: पर्वताक्रमणैरपि ॥ ४३ ॥ न शशाक यदा हन्तुमपापमसुर: सुतम् । चिन्तां दीर्घतमां प्राप्तस्तत्कर्तुं नाभ्यपद्यत ॥ ४४ ॥

Kahit ipayapak sa malalaking elepante, ihagis sa gitna ng dambuhalang ahas, gumamit ng mapanirang salamangka, ihulog mula sa tuktok ng bundok, magpakana ng mga daya ng māyā, lasunin, gutumin, ilantad sa matinding lamig, hangin, apoy at tubig, o durugin ng mabibigat na bato—hindi pa rin napatay ng asura ang kanyang anak na walang kasalanan. Nang makita niyang di niya masaktan si Prahlāda, nalugmok siya sa napakahabang pag-aalala: ano pa ang gagawin?

Verse 44

दिग्गजैर्दन्दशूकेन्द्रैरभिचारावपातनै: । मायाभि: सन्निरोधैश्च गरदानैरभोजनै: । हिमवाय्वग्निसलिलै: पर्वताक्रमणैरपि ॥ ४३ ॥ न शशाक यदा हन्तुमपापमसुर: सुतम् । चिन्तां दीर्घतमां प्राप्तस्तत्कर्तुं नाभ्यपद्यत ॥ ४४ ॥

Sa pamamagitan ng malalaking elepante, nakakatakot na ahas, salamangka at pagbagsak, māyā at pagkakakulong, lason at gutom, lamig-hangin-apoy-tubig, at pagwasak na parang bundok—nang hindi pa rin mapatay ng asura ang anak na walang sala, nalugmok siya sa napakahabang pag-aalala at di malaman ang susunod na gagawin.

Verse 45

एष मे बह्वसाधूक्तो वधोपायाश्च निर्मिता: । तैस्तैर्द्रोहैरसद्धर्मैर्मुक्त: स्वेनैव तेजसा ॥ ४५ ॥

Marami akong binitiwan na masasamang salita laban kay Prahlāda at marami ring paraang ginawa upang siya’y patayin; ngunit sa mga pagtataksil at adharmang iyon, siya’y nakaligtas sa sariling tejas, at hindi man lamang naapektuhan.

Verse 46

वर्तमानोऽविदूरे वै बालोऽप्यजडधीरयम् । न विस्मरति मेऽनार्यं शुन: शेप इव प्रभु: ॥ ४६ ॥

Kahit na siya ay napakalapit sa akin at isang bata lamang, siya ay walang takot. Siya ay katulad ng baluktot na buntot ng aso na hindi kailanman matutuwid, dahil hindi niya nakakalimutan ang Panginoong Vishnu.

Verse 47

अप्रमेयानुभावोऽयमकुतश्चिद्भ‍योऽमर: । नूनमेतद्विरोधेन मृत्युर्मे भविता न वा ॥ ४७ ॥

Nakikita ko na ang lakas ng batang ito ay walang limitasyon, sapagkat hindi siya natakot sa anumang parusa ko. Siya ay tila walang kamatayan. Kaya naman, dahil sa aking pakikipag-away sa kanya, ako ay mamamatay.

Verse 48

इति तच्चिन्तया किञ्चिन्‍म्‍लानश्रियमधोमुखम् । षण्डामर्कावौशनसौ विविक्त इति होचतु: ॥ ४८ ॥

Sa pag-iisip ng ganito, ang Hari ng mga Daitya, na malungkot at nawalan ng ningning, ay nanatiling nakayuko ang mukha. Pagkatapos, sina Sanda at Amarka, ang dalawang anak ni Sukracarya, ay kinausap siya nang lihim.

Verse 49

जितं त्वयैकेन जगत्‍त्रयं भ्रुवोर् विजृम्भणत्रस्तसमस्तधिष्ण्यपम् । न तस्य चिन्त्यं तव नाथ चक्ष्वहे न वै शिशूनां गुणदोषयो: पदम् ॥ ४९ ॥

O panginoon, alam namin na kapag iginalaw mo lamang ang iyong mga kilay, ang lahat ng mga pinuno ng iba't ibang planeta ay natatakot. Mag-isa mong sinakop ang tatlong mundo. Kaya, hindi mo kailangang mag-alala tungkol sa mabuti o masamang katangian ng isang bata.

Verse 50

इमं तु पाशैर्वरुणस्य बद्ध्वा निधेहि भीतो न पलायते यथा । बुद्धिश्च पुंसो वयसार्यसेवया यावद्गुरुर्भार्गव आगमिष्यति ॥ ५० ॥

Hanggang sa pagbabalik ng aming gurong espirituwal na si Sukracarya, gapusin ang batang ito gamit ang mga lubid ni Varuna upang hindi siya tumakas sa takot. Sa kanyang paglaki at paglilingkod sa guro, magbabago ang kanyang isip.

Verse 51

तथेति गुरुपुत्रोक्तमनुज्ञायेदमब्रवीत् । धर्मो ह्यस्योपदेष्टव्यो राज्ञां यो गृहमेधिनाम् ॥ ५१ ॥

Matapos marinig ang mga tagubilin nina Ṣaṇḍa at Amarka, mga anak ng kaniyang guro, pumayag si Hiraṇyakaśipu at nagsabi: “Ituro kay Prahlāda ang dharma ng tungkulin na sinusunod ng mga maharlikang pamilyang maybahay.”

Verse 52

धर्ममर्थं च कामं च नितरां चानुपूर्वश: । प्रह्रादायोचतू राजन्प्रश्रितावनताय च ॥ ५२ ॥

Pagkaraan nito, O hari, sistematiko at walang tigil na itinuro nina Ṣaṇḍa at Amarka kay Prahlāda na napakanimble at masunurin ang dharma, artha, at kāma—mga layuning pangmundo.

Verse 53

यथा त्रिवर्गं गुरुभिरात्मने उपशिक्षितम् । न साधु मेने तच्छिक्षां द्वन्द्वारामोपवर्णिताम् ॥ ५३ ॥

Itinuro ng mga guro ang tri-varga—dharma, artha, at kāma—ngunit hindi ito kinalugdan ni Prahlāda, sapagkat nakabatay ito sa dalawahang pagtingin ng mundong gawain at nagbubuklod sa kapanganakan, kamatayan, pagtanda, at karamdaman.

Verse 54

यदाचार्य: परावृत्तो गृहमेधीयकर्मसु । वयस्यैर्बालकैस्तत्र सोपहूत: कृतक्षणै: ॥ ५४ ॥

Kapag umuuwi ang mga guro upang asikasuhin ang gawaing-bahay, ang mga kaklase ni Prahlāda na kaedad niya ay tumatawag sa kaniya sa oras ng pahinga upang maglaro.

Verse 55

अथ ताञ्श्लक्ष्णया वाचा प्रत्याहूय महाबुध: । उवाच विद्वांस्तन्निष्ठां कृपया प्रहसन्निव ॥ ५५ ॥

Pagkatapos, si Prahlāda Mahārāja, ang tunay na pinakadakilang marunong, ay tinawag sila sa pamamagitan ng banayad na pananalita; sa habag, na waring nakangiti, sinimulan niyang ituro ang kawalang-saysay ng pamumuhay na materyal at nagsalita nang ganito.

Verse 56

ते तु तद्गौरवात्सर्वे त्यक्तक्रीडापरिच्छदा: । बाला अदूषितधियो द्वन्द्वारामेरितेहितै: ॥ ५६ ॥ पर्युपासत राजेन्द्र तन्न्यस्तहृदयेक्षणा: । तानाह करुणो मैत्रो महाभागवतोऽसुर: ॥ ५७ ॥

O Rajendra, dahil sa paggalang at pagmamahal kay Prahlada Maharaja, iniwan ng lahat ng bata ang kanilang mga laruan; ang kanilang isip ay hindi pa nadungisan ng aral ng mga gurong nahuhumaling sa dualidad at ginhawang pangkatawan, kaya pinalibutan nila siya, umupo upang makinig, at itinuon ang puso at paningin sa kanya.

Verse 57

ते तु तद्गौरवात्सर्वे त्यक्तक्रीडापरिच्छदा: । बाला अदूषितधियो द्वन्द्वारामेरितेहितै: ॥ ५६ ॥ पर्युपासत राजेन्द्र तन्न्यस्तहृदयेक्षणा: । तानाह करुणो मैत्रो महाभागवतोऽसुर: ॥ ५७ ॥

Si Prahlada, puspos ng habag at pagkakaibigan—bagaman isinilang sa angkan ng asura, siya’y dakilang bhagavata—nagnanais ng kabutihan nila kaya nagsimulang magsalita at magturo tungkol sa kawalang saysay ng materyalistikong buhay.