Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 29
Brahmacarya and Vānaprastha Duties; Gradual Dissolution of Bodily Identity
मनो मनोरथैश्चन्द्रे बुद्धिं बोध्यै: कवौ परे । कर्माण्यध्यात्मना रुद्रे यदहं ममताक्रिया । सत्त्वेन चित्तं क्षेत्रज्ञे गुणैर्वैकारिकं परे ॥ २९ ॥ अप्सु क्षितिमपो ज्योतिष्यदो वायौ नभस्यमुम् । कूटस्थे तच्च महति तदव्यक्तेऽक्षरे च तत् ॥ ३० ॥
mano manorathaiś candre buddhiṁ bodhyaiḥ kavau pare karmāṇy adhyātmanā rudre yad-aham mamatā-kriyā
Ang isip (manas) kasama ang lahat ng pagnanasa ay dapat lumusaw sa diyos na Buwan; ang talino (buddhi) at mga bagay na nalalaman ay ilagak kay Brahmā, ang Kataas-taasang Kavi. Ang huwad na ego na nasa ilalim ng mga guṇa—na nagpapaisip na “ako ang katawang ito” at “akin ang lahat”—kasama ang mga gawaing karma, ay dapat lumusaw kay Rudra, ang namumunong diyos ng ego. Ang kamalayan (citta) sa sattva ay lumusaw sa jīva na kṣetrajña; at ang vaikarika na sangkap, kasama ang mga diyos na kumikilos ayon sa guṇa, ay lumusaw sa Kataas-taasang Panginoon. Ang lupa ay lumusaw sa tubig, ang tubig sa liwanag ng araw, ang liwanag sa hangin, ang hangin sa langit, ang langit sa ego, ang ego sa mahat-tattva, ang mahat sa di-nahahayag na pradhāna, at sa huli ang di-nahahayag na sangkap sa Paramātmā.
FAQs
This verse teaches that the ‘I’ and ‘mine’ tendency (ahaṁ-mamatā) should be offered up—merged into its presiding principle (Rudra)—so that one can return consciousness to the kṣetrajña and ultimately to the Supreme.
He links inner faculties (mind, intelligence, ego) to their cosmic presiding deities, showing a systematic yogic process of withdrawing material identification and re-centering everything in the Supreme.
Practice noticing mental schemes and possessiveness, then consciously offer them to God through prayer and disciplined devotion—reducing ego-based reactions and restoring clarity of the witnessing self.