The Orbit of the Sun, the Measure of Day and Night, and the Sun-God’s Chariot
तत्रत्यानां दिवसमध्यङ्गत एव सदाऽऽदित्यस्तपति सव्येनाचलं दक्षिणेन करोति ॥ ८ ॥ यत्रोदेति तस्य ह समानसूत्रनिपाते निम्लोचति यत्र क्वचन स्यन्देनाभितपति तस्य हैष समानसूत्रनिपाते प्रस्वापयति तत्र गतं न पश्यन्ति ये तं समनुपश्येरन् ॥ ९ ॥
tatratyānāṁ divasa-madhyaṅgata eva sadādityas tapati savyenācalaṁ dakṣiṇena karoti; yatrodeti tasya ha samāna-sūtra-nipāte nimlocati yatra kvacana syandenābhitapati tasya haiṣa samāna-sūtra-nipāte prasvāpayati tatra gataṁ na paśyanti ye taṁ samanupaśyeran.
Ang mga nilalang na naninirahan sa Bundok Sumeru ay laging mainit na parang katanghalian, sapagkat para sa kanila ang araw ay palaging nasa tuktok ng ulo. Bagaman ang araw ay gumagalaw nang pakaliwa habang nakaharap sa mga konstelasyon at inilalagay ang Sumeru sa kaliwa, dahil sa hangin na dakṣiṇāvarta ay tila gumagalaw din ito nang pakanan na wari’y nasa kanan ang bundok. Ang mga taong nasa lupang kabaligtaran ng lugar ng pagsikat ay makakakita ng paglubog; at ang kabaligtaran ng lugar ng katanghalian ay nakararanas ng hatinggabi. Gayundin, ang mga nasa lugar ng paglubog kapag pumunta sa kabaligtarang lupain ay hindi makikita ang araw sa gayunding kalagayan.
This verse explains that along the Sun’s same line of movement, it can be rising for one region while setting for another; where it illuminates some, it simultaneously brings night (sleep) to others.
Śukadeva Gosvāmī is describing the cosmic arrangement to Mahārāja Parīkṣit, explaining how the Sun’s motion relates to day, night, and visibility between regions.
It highlights how perspective changes with position: what is “day” for one may be “night” for another—encouraging humility, patience, and a broader view when judging circumstances.