Adhyaya 29

Verse 1

श्रीउद्धव उवाच सुदुस्तरामिमां मन्ये योगचर्यामनात्मन: । यथाञ्जसा पुमान् सिद्ध्येत् तन्मे ब्रूह्यञ्जसाच्युत ॥ १ ॥

Sinabi ni Śrī Uddhava: Mahal na Panginoong Acyuta, para sa taong hindi makapigil ng isip, ang paraang yoga na inilarawan Mo ay tila napakahirap. Kaya pakiusap, ipaliwanag nang payak kung paano ito maisasagawa nang mas madali at magtagumpay.

Verse 2

प्रायश: पुण्डरीकाक्ष युञ्जन्ते योगिनो मन: । विषीदन्त्यसमाधानान्मनोनिग्रहकर्शिता: ॥ २ ॥

O Panginoong may matang gaya ng lotus, karaniwan ay sinusubukan ng mga yogī na patatagin ang isip; ngunit dahil hindi nila ganap na naaabot ang samādhi, sila’y nadidismaya at napapagod sa hirap ng pagpigil sa isip.

Verse 3

अथात आनन्ददुघं पदाम्बुजं हंसा: श्रयेरन्नरविन्दलोचन । सुखं नु विश्वेश्वर योगकर्मभि- स्त्वन्माययामी विहता न मानिन: ॥ ३ ॥

Kaya, O Panginoon ng sansinukob na may matang gaya ng lotus, ang mga dalisay na tulad ng sisne ay masayang kumakalinga sa lotus ng Iyong mga paa, bukal ng makalangit na ligaya. Ngunit ang mga nagmamalaki sa tagumpay sa yoga at karma ay hindi sumisilong sa Iyo at natatalo ng Iyong māyā.

Verse 4

किं चित्रमच्युत तवैतदशेषबन्धोदासेष्वनन्यशरणेषु यदात्मसात्त्वम् । योऽरोचयत् सह मृगै: स्वयमीश्वराणांश्रीमत्किरीटतटपीडितपादपीठ: ॥ ४ ॥

O Acyuta, ano ang nakapagtataka kung inilalapit Mo at inaangkin sa puso ang Iyong mga lingkod na tanging sa Iyo lamang sumisilong. Noong nagpakita Ka bilang Panginoong Rāmacandra, kahit nag-uunahan sina Brahmā at ang mga diyos na idampi ang dulo ng kanilang maningning na korona sa upuang kinalalagyan ng Iyong mga paang-loto, ipinamalas Mo pa rin ang natatanging pag-ibig sa mga unggoy tulad ni Hanumān, sapagkat Ikaw lamang ang kanilang sinandigan.

Verse 5

तं त्वाखिलात्मदयितेश्वरमाश्रितानां सर्वार्थदं स्वकृतविद् विसृजेत को नु । को वा भजेत् किमपि विस्मृतयेऽनु भूत्यै किं वा भवेन्न तव पादरजोजुषां न: ॥ ५ ॥

Ikaw ang Kaluluwa ng lahat, ang pinakamamahal na sinasamba, at ang Kataas-taasang Panginoon; sa mga sumisilong sa Iyo, ibinibigay Mo ang lahat ng layon at ganap na biyaya. Sino ang mangangahas tumanggi sa Iyo, na batid ang Iyong kabutihan? Sino ang sasamba sa iba para sa makamundong ligaya na nagdudulot lamang ng paglimot sa Iyo? At para sa amin na naglilingkod sa alikabok ng Iyong mga paang-loto, anong kakulangan pa ang maaaring manatili?

Verse 6

नैवोपयन्त्यपचितिं कवयस्तवेश ब्रह्मायुषापि कृतमृद्धमुद: स्मरन्त: । योऽन्तर्बहिस्तनुभृतामशुभं विधुन्वन्न आचार्यचैत्त्यवपुषा स्वगतिं व्यनक्ति ॥ ६ ॥

O Panginoon, kahit ang mga makalangit na makata at dalubhasa sa agham espirituwal, kahit bigyan pa ng habang-buhay na tulad ni Brahmā, ay hindi kayang ganap na ipahayag ang kanilang pagkakautang sa Iyo. Sapagkat lumilitaw Ka sa dalawang anyo: sa labas bilang ācārya at sa loob bilang Paramātmā, upang iwaksi ang kasamaan sa loob at labas ng mga may katawan at ituro ang daan patungo sa Iyo.

Verse 7

श्रीशुक उवाच इत्युद्धवेनात्यनुरक्तचेतसा पृष्टो जगत्क्रीडनक: स्वशक्तिभि: । गृहीतमूर्तित्रय ईश्वरेश्वरो जगाद सप्रेममनोहरस्मित: ॥ ७ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Nang tanungin nang gayon ni Uddhava na may pusong lubhang mapagmahal, ang Panginoong Kṛṣṇa—ang Tagapamahala ng mga tagapamahala, na ginagawang laruan ng Kanyang līlā ang sansinukob at sa Kanyang mga kapangyarihan ay tinatanggap ang tatlong anyo nina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva—ay nagsimulang sumagot na may kaakit-akit na ngiting puspos ng pag-ibig.

Verse 8

श्रीभगवानुवाच हन्त ते कथयिष्यामि मम धर्मान् सुमङ्गलान् । यान् श्रद्धयाचरन् मर्त्यो मृत्युं जयति दुर्जयम् ॥ ८ ॥

Sinabi ng Kataas-taasang Panginoon: Oo, isasalaysay Ko sa iyo ang Aking mapalad na mga dharma ng bhakti; ang taong mortal na nagsasagawa nito nang may śraddhā ay magwawagi laban sa kamatayang mahirap daigin.

Verse 9

कुर्यात् सर्वाणि कर्माणि मदर्थं शनकै: स्मरन् । मय्यर्पितमनश्चित्तो मद्धर्मात्ममनोरति: ॥ ९ ॥

Habang laging inaalala Ako, gawin ang lahat ng tungkulin para sa Akin nang hindi padalos-dalos. Ihandog sa Akin ang isip at talino, at ituon ang puso sa mapagmahal na bhakti-sevā sa Akin.

Verse 10

देशान् पुण्यानाश्रयेत मद्भ‍क्तै: साधुभि: श्रितान् । देवासुरमनुष्येषु मद्भ‍क्ताचरितानि च ॥ १० ॥

Magkanlong sa mga banal na pook na tinitirhan ng aking mga sadhu bhakta. At magpatnubay sa huwarang gawain ng aking mga bhakta na lumilitaw sa mga deva, asura, at tao.

Verse 11

पृथक् सत्रेण वा मह्यं पर्वयात्रामहोत्सवान् । कारयेद् गीतनृत्याद्यैर्महाराजविभूतिभि: ॥ ११ ॥

Mag-isa man o sa pagtitipong pampubliko, kasama ang awit, sayaw, at pagpapakita ng maringal na karangyaan, ay ayusin ang pagdiriwang ng mga banal na araw, ritwal, paglalakbay-dambana, at pista na itinakda para sa pagsamba sa Akin.

Verse 12

मामेव सर्वभूतेषु बहिरन्तरपावृतम् । ईक्षेतात्मनि चात्मानं यथा खममलाशय: ॥ १२ ॥

Sa pusong dalisay, masdan Ako na bumabalot sa lahat ng nilalang, sa labas at sa loob. At masdan din ang Paramātmā sa sarili sa gayon ding paraan—di nadudungisan ng materya at nasa lahat ng dako, tulad ng langit na laganap.

Verse 13

इति सर्वाणि भूतानि मद्भ‍ावेन महाद्युते । सभाजयन् मन्यमानो ज्ञानं केवलमाश्रित: ॥ १३ ॥ ब्राह्मणे पुक्कसे स्तेने ब्रह्मण्येऽर्के स्फुलिङ्गके । अक्रूरे क्रूरके चैव समद‍ृक् पण्डितो मत: ॥ १४ ॥

O maningning na Uddhava! Ang taong tumitingin sa lahat ng nilalang sa ganitong diwa na Ako’y nasa loob ng bawat isa, at sa pag-asa sa banal na kaalamang ito ay nagbibigay ng nararapat na paggalang sa lahat, siya ang tunay na marunong. Pantay ang tingin niya sa brāhmaṇa at sa itinakwil, sa magnanakaw at sa tagapagtaguyod ng kulturang brahminiko, sa araw at sa munting kislap ng apoy, sa maamo at sa malupit.

Verse 14

इति सर्वाणि भूतानि मद्भ‍ावेन महाद्युते । सभाजयन् मन्यमानो ज्ञानं केवलमाश्रित: ॥ १३ ॥ ब्राह्मणे पुक्कसे स्तेने ब्रह्मण्येऽर्के स्फुलिङ्गके । अक्रूरे क्रूरके चैव समद‍ृक् पण्डितो मत: ॥ १४ ॥

O maningning na Uddhava! Ang sinumang tumitingin sa lahat ng nilalang na may diwang Ako’y nasa loob ng bawat isa, at sa pag-asa sa banal na kaalamang ito ay nagbibigay ng nararapat na paggalang sa lahat, siya ang tunay na marunong. Pantay ang tingin niya sa brahmana at sa itinakwil, sa magnanakaw at sa tagapagtaguyod ng kulturang brahmaniko, sa araw at sa munting kislap ng apoy, sa maamo at sa malupit.

Verse 15

नरेष्वभीक्ष्णं मद्भ‍ावं पुंसो भावयतोऽचिरात् । स्पर्धासूयातिरस्कारा: साहङ्कारा वियन्ति हि ॥ १५ ॥

Para sa taong laging nagmumuni sa Aking presensya sa loob ng lahat ng tao, ang masasamang hilig na pakikipagpaligsahan, inggit, pang-aalipusta, kasama ang huwad na ego, ay mabilis na nawawasak.

Verse 16

विसृज्य स्मयमानान् स्वान् द‍ृशं व्रीडां च दैहिकीम् । प्रणमेद् दण्डवद् भूमावाश्वचाण्डालगोखरम् ॥ १६ ॥

Balewalain ang panlilibak ng mga kasama, talikuran ang pagkakakilanlan sa katawan at ang kahihiyang kaakibat nito. Pagkatapos ay magpatirapa sa lupa na parang tuwid na pamalo (dandavat) at mag-alay ng pagyukod sa lahat—maging sa mga aso, itinakwil, baka, at asno.

Verse 17

यावत् सर्वेषु भूतेषु मद्भ‍ावो नोपजायते । तावदेवमुपासीत वाङ्‍मन:कायवृत्तिभि: ॥ १७ ॥

Hangga’t hindi pa ganap na umuusbong ang kakayahang makita Ako sa lahat ng nilalang, dapat ipagpatuloy ang pagsamba sa Akin sa paraang ito sa pamamagitan ng salita, isip, at gawa ng katawan.

Verse 18

सर्वं ब्रह्मात्मकं तस्य विद्ययात्ममनीषया । परिपश्यन्नुपरमेत् सर्वतो मुक्तसंशय: ॥ १८ ॥

Sa pamamagitan ng transendental na kaalaman tungkol sa Diyos na Persona na laganap sa lahat at ng karunungang pang-Atman, nakikita niya ang Ganap na Katotohanan sa lahat ng dako. Malaya sa lahat ng pag-aalinlangan, iniiwan niya ang mga gawaing naghahangad ng bunga.

Verse 19

अयं हि सर्वकल्पानां सध्रीचीनो मतो मम । मद्भ‍ाव: सर्वभूतेषु मनोवाक्कायवृत्तिभि: ॥ १९ ॥

Itinuturing Kong pinakamainam na paraan ang paggamit ng isip, salita, at gawa ng katawan upang mapagtanto Ako sa lahat ng nilalang.

Verse 20

न ह्यङ्गोपक्रमे ध्वंसो मद्धर्मस्योद्धवाण्वपि । मया व्यवसित: सम्यङ्निर्गुणत्वादनाशिष: ॥ २० ॥

Mahal kong Uddhava, sa pagsisimula ng dharma Ko ay walang kapahamakan; sapagkat Ako mismo ang nagtatag nito, ito’y lampas sa mga guna at walang pansariling hangarin. Kaya ang deboto’y hindi nalulugi kahit kaunti.

Verse 21

यो यो मयि परे धर्म: कल्प्यते निष्फलाय चेत् । तदायासो निरर्थ: स्याद् भयादेरिव सत्तम ॥ २१ ॥

O Uddhava, pinakadakila sa mga banal, kung ang ‘dharma’ tungkol sa Akin ay binubuo para sa walang saysay na bunga, ang pagsisikap ay walang kabuluhan, gaya ng takot at panaghoy sa panganib na di naman nagbabago ng kalagayan. Ngunit ang gawaing iniaalay sa Akin nang walang pansariling hangarin, kahit tila walang silbi sa labas, iyon ang tunay na landas ng relihiyon.

Verse 22

एषा बुद्धिमतां बुद्धिर्मनीषा च मनीषिणाम् । यत् सत्यमनृतेनेह मर्त्येनाप्नोति मामृतम् ॥ २२ ॥

Ito ang sukdulang talino ng matatalino at ang sukdulang husay ng pinakamahuhusay: sapagkat sa buhay na ito mismo, magagamit ng mortal ang pansamantala at di-tunay upang marating Ako, ang walang-hanggang Katotohanang walang kamatayan.

Verse 23

एष तेऽभिहित: कृत्‍स्‍नो ब्रह्मवादस्य सङ्ग्रह: । समासव्यासविधिना देवानामपि दुर्गम: ॥ २३ ॥

Kaya’t naipahayag Ko sa iyo—sa maikli at sa masinsin—ang ganap na buod ng agham ng Brahman, ang Kaganapan ng Katotohanang Ganap. Maging sa mga deva, mahirap itong maunawaan.

Verse 24

अभीक्ष्णशस्ते गदितं ज्ञानं विस्पष्टयुक्तिमत् । एतद् विज्ञाय मुच्येत पुरुषो नष्टसंशय: ॥ २४ ॥

Paulit-ulit Kong ipinahayag sa iyo ang kaalamang ito na may malinaw na pangangatwiran. Ang sinumang makaunawa nang wasto ay mawawalan ng lahat ng pag-aalinlangan at makakamit ang kalayaan (moksha).

Verse 25

सुविविक्तं तव प्रश्न‍ं मयैतदपि धारयेत् । सनातनं ब्रह्मगुह्यं परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ २५ ॥

Napakalinaw ng sagot Ko sa iyong tanong; ang sinumang magtuon ng isip dito ay makaaabot sa walang-hanggang lihim na layon ng mga Veda—ang Parabrahman, ang Kataas-taasang Ganap na Katotohanan.

Verse 26

य एतन्मम भक्तेषु सम्प्रदद्यात् सुपुष्कलम् । तस्याहं ब्रह्मदायस्य ददाम्यात्मानमात्मना ॥ २६ ॥

Ang sinumang masaganang magpalaganap ng kaalamang ito sa aking mga deboto ay tagapagkaloob ng Brahman; sa kanya, ibinibigay Ko ang Aking sariling Sarili.

Verse 27

य एतत् समधीयीत पवित्रं परमं शुचि । स पूयेताहरहर्मां ज्ञानदीपेन दर्शयन् ॥ २७ ॥

Ang sinumang malakas na bumibigkas ng kataas-taasang kaalamang ito na dalisay at nagpapadalisay ay nagiging mas dalisay araw-araw, sapagkat sa ilawan ng espirituwal na kaalaman ay inihahayag niya Ako sa iba.

Verse 28

य एतच्छ्रद्धया नित्यमव्यग्र: श‍ृणुयान्नर: । मयि भक्तिं परां कुर्वन् कर्मभिर्न स बध्यते ॥ २८ ॥

Ang sinumang palagiang nakikinig sa kaalamang ito nang may pananampalataya at pagtuon, habang nagsasagawa ng dalisay na bhakti sa Akin, ay hindi kailanman mabibigkis ng bunga ng gawa (karma).

Verse 29

अप्युद्धव त्वया ब्रह्म सखे समवधारितम् । अपि ते विगतो मोह: शोकश्चासौ मनोभव: ॥ २९ ॥

Mahal kong kaibigang Uddhava, lubos mo na bang naunawaan ang banal na kaalamang ito? Naglaho na ba ang pagkalito at dalamhating sumibol sa iyong isipan?

Verse 30

नैतत्त्वया दाम्भिकाय नास्तिकाय शठाय च । अशुश्रूषोरभक्ताय दुर्विनीताय दीयताम् ॥ ३० ॥

Huwag ibahagi ang aral na ito sa mapagkunwari, walang pananampalataya, o mapanlinlang; ni sa ayaw makinig nang tapat, sa di-bhaktá, at sa walang pagpapakumbaba.

Verse 31

एतैर्दोषैर्विहीनाय ब्रह्मण्याय प्रियाय च । साधवे शुचये ब्रूयाद् भक्ति: स्याच्छूद्रयोषिताम् ॥ ३१ ॥

Ituro ang kaalamang ito sa taong walang mga kapintasang iyon, nakatuon sa kapakanan ng mga brāhmaṇa, mabait, minamahal, banal at dalisay. At kung ang karaniwang manggagawa at mga babae ay may bhakti sa Kataas-taasang Panginoon, sila man ay karapat-dapat na tagapakinig.

Verse 32

नैतद् विज्ञाय जिज्ञासोर्ज्ञातव्यमवशिष्यते । पीत्वा पीयूषममृतं पातव्यं नावशिष्यते ॥ ३२ ॥

Kapag naunawaan ng naghahanap ang kaalamang ito, wala nang iba pang dapat malaman. Sapagkat ang nakainom na ng pinakamatamis na nektar ng walang-kamatayan ay hindi na mananatiling uhaw.

Verse 33

ज्ञाने कर्मणि योगे च वार्तायां दण्डधारणे । यावानर्थो नृणां तात तावांस्तेऽहं चतुर्विध: ॥ ३३ ॥

Anak Ko, sa pamamagitan ng kaalamang mapanuri, gawaing ritwal, mistikong yoga, pangmundong hanapbuhay, at pamamahala, hinahangad ng mga tao ang dharma, artha, kāma, at mokṣa. Ngunit dahil ikaw ay bhaktá Ko, anumang makakamit ng tao sa mga paraang iyon ay madali mong matatagpuan sa Akin.

Verse 34

मर्त्यो यदा त्यक्तसमस्तकर्मा निवेदितात्मा विचिकीर्षितो मे । तदामृतत्त्वं प्रतिपद्यमानो मयात्मभूयाय च कल्पते वै ॥ ३४ ॥

Kapag tinalikuran ng tao ang lahat ng gawaing naghahangad ng bunga at inialay ang sarili nang lubos sa Akin, sabik na maglingkod sa Akin, siya’y napapalaya sa kapanganakan at kamatayan at nakikibahagi sa Aking kaluwalhatian.

Verse 35

श्रीशुक उवाच स एवमादर्शितयोगमार्ग- स्तदोत्तम:श्लोकवचो निशम्य । बद्धाञ्जलि: प्रीत्युपरुद्धकण्ठो न किञ्चिदूचेऽश्रुपरिप्लुताक्ष: ॥ ३५ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Nang marinig ni Uddhava ang mga salita ni Panginoong Śrī Kṛṣṇa at maipakita sa kanya ang buong landas ng yoga, nagtiklop siya ng mga kamay sa pagyukod. Ngunit nabulunan siya ng pag-ibig at umapaw ang luha sa kanyang mga mata; kaya wala siyang masabi.

Verse 36

विष्टभ्य चित्तं प्रणयावघूर्णं धैर्येण राजन् बहु मन्यमान: । कृताञ्जलि: प्राह यदुप्रवीरं शीर्ष्णा स्पृशंस्तच्चरणारविन्दम् ॥ ३६ ॥

Mahal na Hari! Pinatatag ni Uddhava ang isip na nalulunod sa pag-ibig sa pamamagitan ng tibay-loob, at lubos siyang nagpasalamat kay Panginoong Śrī Kṛṣṇa, ang pinakadakilang bayani ng angkan ng Yadu. Nagtiklop siya ng mga kamay, idinampi ang ulo sa mga paang-loto ng Panginoon, at saka nagsalita.

Verse 37

श्रीउद्धव उवाच विद्रावितो मोहमहान्धकारो य आश्रितो मे तव सन्निधानात् । विभावसो: किं नु समीपगस्य शीतं तमो भी: प्रभवन्त्यजाद्य ॥ ३७ ॥

Sinabi ni Śrī Uddhava: O Panginoong walang kapanganakan, sinaunang Pinagmulan! Ang malaking dilim ng kamangmangan na bumalot sa akin ay napawi sa iyong presensya. Paano pa mananaig ang lamig, dilim, at takot sa lumapit na sa maningning na araw?

Verse 38

प्रत्यर्पितो मे भवतानुकम्पिना भृत्याय विज्ञानमय: प्रदीप: । हित्वा कृतज्ञस्तव पादमूलं कोऽन्यं समीयाच्छरणं त्वदीयम् ॥ ३८ ॥

Sa iyong habag, bilang tugon sa aking munting pagsuko, ipinagkaloob Mo sa akin—iyong lingkod—ang tanglaw ng transendental na kaalaman. Kaya sinong debotong may pasasalamat ang tatalikod sa iyong mga paang-loto at hahanap ng kanlungan sa ibang panginoon?

Verse 39

वृक्णश्च मे सुद‍ृढ: स्‍नेहपाशो दाशार्हवृष्ण्यन्धकसात्वतेषु । प्रसारित: सृष्टिविवृद्धये त्वया स्वमायया ह्यात्मसुबोधहेतिना ॥ ३९ ॥

Ang matibay na lubid ng aking pag-ibig sa mga angkan ng Dāśārha, Vṛṣṇi, Andhaka, at Sātvata—na minsang inihagis Mo sa akin sa pamamagitan ng Iyong svamāyā para sa paglawak ng sangnilikha—ay naputol na ngayon ng sandata ng kaalamang pang-Atman.

Verse 40

नमोऽस्तु ते महायोगिन् प्रपन्नमनुशाधि माम् । यथा त्वच्चरणाम्भोजे रति: स्यादनपायिनी ॥ ४० ॥

Pagpupugay sa Iyo, O dakilang yogi. Ako’y sumuko na sa Iyo; turuan Mo ako upang ang aking pag-ibig at debosyon sa Iyong mga paang-loto ay maging di-nalilihis at di-nawawala.

Verse 41

श्रीभगवानुवाच गच्छोद्धव मयादिष्टो बदर्याख्यं ममाश्रमम् । तत्र मत्पादतीर्थोदे स्‍नानोपस्पर्शनै: शुचि: ॥ ४१ ॥ ईक्षयालकनन्दाया विधूताशेषकल्मष: । वसानो वल्कलान्यङ्ग वन्यभुक् सुखनि:स्पृह: ॥ ४२ ॥ तितिक्षुर्द्वन्द्वमात्राणां सुशील: संयतेन्द्रिय: । शान्त: समाहितधिया ज्ञानविज्ञानसंयुत: ॥ ४३ ॥ मत्तोऽनुशिक्षितं यत्ते विविक्तमनुभावयन् । मय्यावेशितवाक्‌चित्तो मद्धर्मनिरतो भव । अतिव्रज्य गतीस्तिस्रो मामेष्यसि तत: परम् ॥ ४४ ॥

Sinabi ng Kataas-taasang Panginoon: “Minamahal kong Uddhava, sundin ang Aking utos at pumunta sa Aking āśrama na tinatawag na Badarikā. Doon, magpakalinis sa paghipo at pagligo sa banal na tubig na nagmumula sa Aking mga paang-loto; at sa pagtanaw sa sagradong ilog Alakanandā, mapapawi ang lahat ng dungis ng kasalanan. Magsuot ng kasuotang balat ng punò at kainin ang likás na makukuha sa gubat; mamuhay na kontento at walang pagnanasa. Maging matiisin sa mga pagkadalawahan, mabait ang asal, may pagpipigil sa mga pandama, mapayapa, may nakatuong isip, at puspos ng kaalaman at pagsasakatuparan. Bulayin nang palagian ang diwa ng mga aral na itinuro Ko; ituon ang salita at isip sa Akin, at maging masigasig sa Aking dharma. Sa gayon, malalampasan mo ang mga hantungan ng tatlong guṇa at sa huli’y babalik ka sa Akin.”

Verse 42

श्रीभगवानुवाच गच्छोद्धव मयादिष्टो बदर्याख्यं ममाश्रमम् । तत्र मत्पादतीर्थोदे स्‍नानोपस्पर्शनै: शुचि: ॥ ४१ ॥ ईक्षयालकनन्दाया विधूताशेषकल्मष: । वसानो वल्कलान्यङ्ग वन्यभुक् सुखनि:स्पृह: ॥ ४२ ॥ तितिक्षुर्द्वन्द्वमात्राणां सुशील: संयतेन्द्रिय: । शान्त: समाहितधिया ज्ञानविज्ञानसंयुत: ॥ ४३ ॥ मत्तोऽनुशिक्षितं यत्ते विविक्तमनुभावयन् । मय्यावेशितवाक्‌चित्तो मद्धर्मनिरतो भव । अतिव्रज्य गतीस्तिस्रो मामेष्यसि तत: परम् ॥ ४४ ॥

Sa pagtanaw sa ilog Alakanandā, mapapawi ang lahat ng dungis; magsuot ng kasuotang balat ng punò, kainin ang likás na makukuha sa gubat, at manatiling walang pagnanasa kahit sa kaligayahan.

Verse 43

श्रीभगवानुवाच गच्छोद्धव मयादिष्टो बदर्याख्यं ममाश्रमम् । तत्र मत्पादतीर्थोदे स्‍नानोपस्पर्शनै: शुचि: ॥ ४१ ॥ ईक्षयालकनन्दाया विधूताशेषकल्मष: । वसानो वल्कलान्यङ्ग वन्यभुक् सुखनि:स्पृह: ॥ ४२ ॥ तितिक्षुर्द्वन्द्वमात्राणां सुशील: संयतेन्द्रिय: । शान्त: समाहितधिया ज्ञानविज्ञानसंयुत: ॥ ४३ ॥ मत्तोऽनुशिक्षितं यत्ते विविक्तमनुभावयन् । मय्यावेशितवाक्‌चित्तो मद्धर्मनिरतो भव । अतिव्रज्य गतीस्तिस्रो मामेष्यसि तत: परम् ॥ ४४ ॥

Maging matiisin sa mga pagkadalawahan, mabait ang asal, may pagpipigil sa mga pandama; mapayapa, may nakatuong isip, at puspos ng kaalaman at pagsasakatuparan.

Verse 44

श्रीभगवानुवाच गच्छोद्धव मयादिष्टो बदर्याख्यं ममाश्रमम् । तत्र मत्पादतीर्थोदे स्‍नानोपस्पर्शनै: शुचि: ॥ ४१ ॥ ईक्षयालकनन्दाया विधूताशेषकल्मष: । वसानो वल्कलान्यङ्ग वन्यभुक् सुखनि:स्पृह: ॥ ४२ ॥ तितिक्षुर्द्वन्द्वमात्राणां सुशील: संयतेन्द्रिय: । शान्त: समाहितधिया ज्ञानविज्ञानसंयुत: ॥ ४३ ॥ मत्तोऽनुशिक्षितं यत्ते विविक्तमनुभावयन् । मय्यावेशितवाक्‌चित्तो मद्धर्मनिरतो भव । अतिव्रज्य गतीस्तिस्रो मामेष्यसि तत: परम् ॥ ४४ ॥

Sinabi ng Panginoon: “O Uddhava, tanggapin mo ang Aking utos at pumunta sa Aking āśrama na tinatawag na Badarikā. Doon, magpakadalisay ka sa paghipo at pagligo sa banal na tubig na nagmula sa Aking mga paang-loto. Sa pagtanaw sa ilog Alakanandā, mahuhugasan ang lahat ng kasalanan. Magsuot ka ng balat ng punò at kainin ang likás na makukuha sa gubat; mamuhay na kontento at walang pagnanasa. Maging matiisin sa mga paglalaban ng dalawahan, mabait ang asal, may pagpipigil sa pandama, payapa, at may kaalamang espirituwal at pagsasakatuparan. Lagi mong pagnilayan ang diwa ng mga tagubiling ibinigay Ko; ituon ang salita at isip sa Akin at magsikap sa Aking dharma. Sa gayon, malalampasan mo ang mga hantungan ng tatlong guṇa at sa huli’y makababalik sa Akin.”

Verse 45

श्रीशुक उवाच स एवमुक्तो हरिमेधसोद्धव: प्रदक्षिणं तं परिसृत्य पादयो: । शिरो निधायाश्रुकलाभिरार्द्रधी- र्न्यषिञ्चदद्वन्द्वपरोऽप्यपक्रमे ॥ ४५ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Nang sa gayon ay kausapin siya ni Śrī Hari, na ang talino’y pumupuksa sa pagdurusa ng buhay-materyal, si Uddhava ay umikot nang may paggalang sa Panginoon at saka nagpatirapa, inilagay ang ulo sa Kanyang mga paa. Bagama’t si Uddhava ay lampas sa lahat ng dalawahan, sa sandali ng pamamaalam ay nabasag ang kanyang puso; at sa isip na basang-basa sa luha, binasa niya ng kanyang luha ang mga paang-loto ng Panginoon.

Verse 46

सुदुस्त्यजस्‍नेहवियोगकातरो न शक्नुवंस्तं परिहातुमातुर: । कृच्छ्रं ययौ मूर्धनि भर्तृपादुके बिभ्रन्नमस्कृत्य ययौ पुन: पुन: ॥ ४६ ॥

Dahil sa pag-ibig na halos di kayang iwan at sa pangamba ng paghihiwalay, si Uddhava ay nabalisa at hindi niya magawang lisanin ang Panginoon. Sa wakas, sa matinding sakit, siya’y yumukod at nagbigay-galang nang paulit-ulit, inilagay sa ulo ang mga sandalyas ng kanyang Panginoon, at lumisan na puno ng dalamhati.

Verse 47

ततस्तमन्तर्हृदि सन्निवेश्य गतो महाभागवतो विशालाम् । यथोपदिष्टां जगदेकबन्धुना तप: समास्थाय हरेरगाद् गतिम् ॥ ४७ ॥

Pagkaraan, ang dakilang deboto na si Uddhava ay inilagay ang Panginoon nang malalim sa kanyang puso at nagtungo sa Badarikāśrama. Doon, ayon sa itinuro ng tanging kaibigan ng sansinukob na si Śrī Kṛṣṇa, siya’y nanatili sa tápas at nakamit ang pinakamataas na hantungan—ang sariling dhāma ni Hari.

Verse 48

य एतदानन्दसमुद्रसम्भृतं ज्ञानामृतं भागवताय भाषितम् । कृष्णेन योगेश्वरसेविताङ्‍‍घ्रिणा सच्छ्रद्धयासेव्य जगद् विमुच्यते ॥ ४८ ॥

Ito ang nektar ng kaalaman, puspos na parang karagatan ng espirituwal na ligaya, na ipinahayag ni Śrī Kṛṣṇa—na ang Kanyang mga paang-loto ay pinaglilingkuran ng mga dakilang yogī—sa isang bhāgavata. Sinumang tumanggap nito nang may tunay na pananampalataya, sa pakikinig man o pagsasabuhay, ay tiyak na mapapalaya sa mundong ito.

Verse 49

भवभयमपहन्तुं ज्ञानविज्ञानसारं निगमकृदुपजह्रे भृङ्गवद् वेदसारम् । अमृतमुदधितश्चापाययद् भृत्यवर्गान् पुरुषमृषभमाद्यं कृष्णसंज्ञं नतोऽस्मि ॥ ४९ ॥

Ako’y nagpupugay at nag-aalay ng pagyukod kay Śrī Kṛṣṇa, ang Adi-Puruṣa at Kataas-taasan. Upang pawiin ang takot ng mga bhakta sa pag-ikot ng samsara, Siya na may-akda ng Veda ay nagtipon, gaya ng bubuyog, ng diwa ng Veda—ang nektar ng jñāna at vijñāna—at mula sa karagatan ng kaligayahan ay ipinainom ito sa Kanyang mga lingkod-bhakta sa pamamagitan ng Kanyang habag.