Adhyaya 8

Verse 1

श्रीशुक उवाच पीते गरे वृषाङ्केण प्रीतास्तेऽमरदानवा: । ममन्थुस्तरसा सिन्धुं हविर्धानी ततोऽभवत् ॥ १ ॥

Nagpatuloy si Śukadeva: Nang mainom ni Shiva na may sagisag na toro ang lason, natuwa ang mga deva at asura at muling hinalo ang karagatan nang may bagong sigla; at mula roon ay lumitaw ang bakang si Surabhi.

Verse 2

तामग्निहोत्रीमृषयो जगृहुर्ब्रह्मवादिन: । यज्ञस्य देवयानस्य मेध्याय हविषे नृप ॥ २ ॥

O Haring Parīkṣit, ang mga dakilang rishi na nagsasagawa ng Agnihotra at ganap na bihasa sa mga ritwal na Vedic ay tumanggap sa bakang Surabhi upang makakuha ng dalisay na ghee para sa mga alay sa yajña, na nag-aangat sa kanila sa landas na devayāna hanggang sa matataas na daigdig, maging sa Brahmaloka.

Verse 3

तत उच्चै:श्रवा नाम हयोऽभूच्चन्द्रपाण्डुर: । तस्मिन्बलि: स्पृहां चक्रे नेन्द्र ईश्वरशिक्षया ॥ ३ ॥

Pagkaraan ay lumitaw ang kabayong si Uccaiḥśravā, puting gaya ng buwan. Ninais itong angkinin ni Bali Mahārāja, at hindi tumutol si Indra sapagkat dati na siyang pinayuhan ng Kataas-taasang Panginoon.

Verse 4

तत ऐरावतो नाम वारणेन्द्रो विनिर्गत: । दन्तैश्चतुर्भि: श्वेताद्रेर्हरन्भगवतो महिम् ॥ ४ ॥

Sumunod, mula sa pag-uga ng karagatan ay lumitaw ang haring elepante na si Airāvata. Siya’y maputi, at sa apat niyang pangil ay wari’y hinahamon ang karilagan ng Bundok Kailāsa, ang banal na tahanan ni Bhagavān Śiva.

Verse 5

ऐरावणादयस्त्वष्टौ दिग् गजा अभवंस्तत: । अभ्रमुप्रभृतयोऽष्टौ च करिण्यस्त्वभवन्नृप ॥ ५ ॥

Pagkaraan, O Hari, lumitaw ang walong dīggaja—mga dambuhalang elepanteng tagapangalaga ng mga direksiyon—na pinangungunahan ni Airāvaṇa at nakapupunta sa alinmang dako. Lumitaw din ang walong babaeng elepante na pinangungunahan ni Abhramu.

Verse 6

कौस्तुभाख्यमभूद् रत्नं पद्मरागो महोदधे: । तस्मिन् मणौ स्पृहां चक्रे वक्षोऽलङ्करणे हरि: । ततोऽभवत् पारिजात: सुरलोकविभूषणम् । पूरयत्यर्थिनो योऽर्थै: शश्वद् भुवि यथा भवान् ॥ ६ ॥

Pagkaraan, mula sa dakilang karagatan ay lumitaw ang bantog na mga hiyas na Kaustubha-maṇi at Padmarāga-maṇi. Upang palamutian ang Kanyang dibdib, ninasa ni Bhagavān Hari na angkinin ang mga ito. Sumunod ay lumitaw ang punong pārijāta, palamuti ng mga daigdig na makalangit. O Hari, kung paanong tinutupad mo sa lupa ang mga hangarin ng mga humihiling, gayon din ang pārijāta na laging tumutupad sa ninanais ng lahat.

Verse 7

ततश्चाप्सरसो जाता निष्ककण्ठ्य: सुवासस: । रमण्य: स्वर्गिणां वल्गुगतिलीलावलोकनै: ॥ ७ ॥

Sumunod, lumitaw ang mga Apsarā. Sila’y ganap na pinalamutian ng gintong alahas at mga kuwintas, at nakasuot ng maringal na kasuotan. Ang kanilang marahang, kaakit-akit na lakad at mapaglarong tingin ay nakalilito sa mga naninirahan sa langit.

Verse 8

ततश्चाविरभूत् साक्षाच्छ्री रमा भगवत्परा । रञ्जयन्ती दिश: कान्त्या विद्युत् सौदामनी यथा ॥ ८ ॥

Pagkatapos ay lumitaw si Śrī Ramā, ang Diyosa ng Kapalaran, na lubos na nakatalaga kay Bhagavān. Sa kanyang kaningningan ay napasaya ang lahat ng dako, na wari’y kuryenteng liwanag na humihigit pa sa kidlat na nagpapaliwanag sa puting bundok.

Verse 9

तस्यां चक्रु: स्पृहां सर्वे ससुरासुरमानवा: । रूपौदार्यवयोवर्णमहिमाक्षिप्तचेतस: ॥ ९ ॥

Dahil sa kanyang pambihirang kagandahan, anyo, kabataan, kulay at kaluwalhatian, ang lahat—mga deva, asura, at tao—ay naghangad sa kanya; siya ang pinagmumulan ng lahat ng kasaganaan.

Verse 10

तस्या आसनमानिन्ये महेन्द्रो महदद्भ‍ुतम् । मूर्तिमत्य: सरिच्छ्रेष्ठा हेमकुम्भैर्जलं शुचि ॥ १० ॥

Dinala ni Indra, hari ng langit, ang isang angkop at kahanga-hangang upuan para kay Inang Lakshmi. Ang mga banal na ilog gaya ng Ganga at Yamuna ay nagkatawang-tao at nagdala ng dalisay na tubig sa mga ginintuang banga upang paglingkuran si Lakshmi.

Verse 11

आभिषेचनिका भूमिराहरत् सकलौषधी: । गाव: पञ्च पवित्राणि वसन्तो मधुमाधवौ ॥ ११ ॥

Para sa seremonyang abhiṣeka, nagkatawang-tao ang Daigdig at tinipon ang lahat ng halamang-gamot. Ang mga baka ay nagbigay ng limang banal na bagay—gatas, yogurt, ghee, ihi ng baka, at dumi ng baka; at ang Tagsibol ay tinipon ang lahat ng ani sa mga buwang Caitra at Vaiśākha.

Verse 12

ऋषय: कल्पयांचक्रुराभिषेकं यथाविधि । जगुर्भद्राणि गन्धर्वा नट्यश्च ननृतुर्जगु: ॥ १२ ॥

Isinagawa ng mga dakilang rishi ang seremonyang paliligo (abhiṣeka) kay Inang Lakshmi ayon sa itinakda ng mga kasulatan. Umawit ang mga Gandharva ng mga mapagpala at banal na mantra ng Veda, at ang mga propesyonal na mananayaw ay sumayaw at umawit nang mahusay ayon sa mga awiting itinakda sa Veda.

Verse 13

मेघा मृदङ्गपणवमुरजानकगोमुखान् । व्यनादयन् शङ्खवेणुवीणास्तुमुलनि:स्वनान् ॥ १३ ॥

Nagkatawang-tao ang mga ulap at tinugtog ang iba’t ibang tambol—mṛdaṅga, paṇava, muraja, at ānaka. Humihip din sila ng kabibe at ng trompetang gomukha, at tumugtog ng plauta at mga instrumentong may kuwerdas; ang pinagsamang tunog ay umalingawngaw nang napakalakas.

Verse 14

ततोऽभिषिषिचुर्देवीं श्रियं पद्मकरां सतीम् । दिगिभा: पूर्णकलशै: सूक्तवाक्यैर्द्विजेरितै: ॥ १४ ॥

Pagkaraan, ang mga dambuhalang elepante mula sa lahat ng dako ay nagdala ng mga banga na punô ng tubig ng Ganga at pinaliguan si Śrī Devī, ang banal na Lakṣmī na may hawak na lotus. Sa saliw ng mga mantrang Veda na inawit ng marurunong na brāhmaṇa, siya’y nagningning sa kagandahan at nanatiling tapat lamang kay Bhagavān Nārāyaṇa.

Verse 15

समुद्र: पीतकौशेयवाससी समुपाहरत् । वरुण: स्रजं वैजयन्तीं मधुना मत्तषट्पदाम् ॥ १५ ॥

Ang karagatan ay naghandog ng dilaw na kasuotang seda, pang-itaas at pang-ibaba. Si Varuṇa, ang diyos na namumuno sa tubig, ay nagbigay ng kuwintas na bulaklak na Vaijayantī na pinalilibutan ng mga bubuyog na anim ang paa, lasing sa pulot.

Verse 16

भूषणानि विचित्राणि विश्वकर्मा प्रजापति: । हारं सरस्वती पद्ममजो नागाश्च कुण्डले ॥ १६ ॥

Si Viśvakarmā, isang prajāpati, ay naghandog ng sari-saring mariringal na alahas. Si Sarasvatī, diyosa ng kaalaman, ay nagbigay ng kuwintas; si Ajā (Brahmā) ay nagbigay ng lotus; at ang mga taga-Nāgaloka ay naghandog ng mga hikaw.

Verse 17

तत: कृतस्वस्त्ययनोत्पलस्रजं नदद्‌द्विरेफां परिगृह्य पाणिना । चचाल वक्त्रं सुकपोलकुण्डलं सव्रीडहासं दधती सुशोभनम् ॥ १७ ॥

Pagkaraan, matapos parangalan sa mapalad na ritwal, si Inang Lakṣmī ay nagsimulang lumakad, tangan ang kuwintas ng mga lotus na pinalilibutan ng umuugong na bubuyog. Ngumingiti siyang may hiya, at sa mga pisnging pinalamutian ng hikaw, lalo siyang naging napakaganda.

Verse 18

स्तनद्वयं चातिकृशोदरी समं निरन्तरं चन्दनकुङ्कुमोक्षितम् । ततस्ततो नूपुरवल्गुशिञ्जितै- र्विसर्पती हेमलतेव सा बभौ ॥ १८ ॥

Ang kanyang dalawang dibdib ay pantay at magandang nakalugar, pinahiran ng sandalwood at binudburan ng kuṅkuma; at ang kanyang baywang ay napakanipis. Sa paglakad niya rito’t roon, ang banayad na tunog ng kanyang mga kampanilya sa bukung-bukong ay nagpaanyong siya’y tila gintong baging na gumagapang.

Verse 19

विलोकयन्ती निरवद्यमात्मन: पदं ध्रुवं चाव्यभिचारिसद्गुणम् । गन्धर्वसिद्धासुरयक्षचारण- त्रैपिष्टपेयादिषु नान्वविन्दत ॥ १९ ॥

Habang naglalakad sa gitna ng mga Gandharva, Siddha, asura, Yakṣa, Cāraṇa at mga naninirahan sa langit, masusing sinuri ni Lakṣmīdevi ang bawat isa; ngunit wala siyang natagpuang likás na walang kapintasan, matatag, at may di-nalilihis na mabubuting katangian. Dahil may pagkukulang ang lahat, hindi siya kumupkop kaninuman.

Verse 20

नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्‍वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जय: स ईश्वर: किं परतोव्यपाश्रय: ॥ २० ॥

Pagmasid sa kapulungan, naisip ni Lakṣmīdevi: May nagtiis ng matinding pag-aayuno ngunit di pa rin nagapi ang galit; may may kaalaman ngunit di pa rin malaya sa pagkakapit; may dakila ngunit di mapigil ang pagnanasa. Kung umaasa pa sa iba, paano siya magiging Kataas-taasang Tagapamahala?

Verse 21

धर्म: क्‍वचित् तत्र न भूतसौहृदं त्याग: क्‍वचित् तत्र न मुक्तिकारणम् । वीर्यं न पुंसोऽस्त्यजवेगनिष्कृतं न हि द्वितीयो गुणसङ्गवर्जित: ॥ २१ ॥

Maaaring ganap ang kaalaman ng isa sa dharma ngunit hindi pa rin mahabagin sa lahat ng nilalang. Maaaring may pagtalikod ang isa, ngunit hindi iyon ang sanhi ng paglaya. Maaaring makapangyarihan ang isa, ngunit di mapigil ang lakas ng walang hanggang panahon. Maaaring iniwan ng iba ang pagkakapit sa mga guṇa, ngunit di pa rin maihahambing sa Kataas-taasang Persona ng Diyos. Kaya walang ganap na malaya sa impluwensiya ng mga katangian ng kalikasan.

Verse 22

क्‍वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं क्‍वचित् तदप्यस्ति न वेद्यमायुष: । यत्रोभयं कुत्र च सोऽप्यमङ्गल: सुमङ्गल: कश्च न काङ्‌क्षते हि माम् ॥ २२ ॥

May taong mahaba ang buhay ngunit walang mabuting asal at kabanalan. May taong may mabuting asal at kabanalan ngunit di tiyak ang haba ng buhay. Kahit may parehong katangian, may makikitang di-mabuting gawi; gaya ni Śiva na bagama’t walang hanggan ang buhay, may kaugaliang tumira sa libingan. At kahit ganap sa lahat, kung hindi deboto ng Kataas-taasang Persona ng Diyos, hindi rin nila ninanais maging ako.

Verse 23

एवं विमृश्याव्यभिचारिसद्गुणै- र्वरं निजैकाश्रयतयागुणाश्रयम् । वव्रे वरं सर्वगुणैरपेक्षितं रमा मुकुन्दं निरपेक्षमीप्सितम् ॥ २३ ॥

Kaya matapos ang ganap na pagninilay, pinili ni Ramā (Lakṣmī) ang lalaking may di-nalilihis na banal na katangian, ganap sa sarili at kanlungan ng lahat ng kabutihan. Kaya tinanggap niya si Mukunda bilang asawa—siya’y malaya at hindi nangangailangan kay Lakṣmī, ngunit siya ang pinakanais dahil taglay niya ang lahat ng transendental na katangian at kapangyarihang mistiko.

Verse 24

तस्यांसदेश उशतीं नवकञ्जमालां माद्यन्मधुव्रतवरूथगिरोपघुष्टाम् । तस्थौ निधाय निकटे तदुर: स्वधाम सव्रीडहासविकसन्नयनेन याता ॥ २४ ॥

Pagkatapos, lumapit si Śrī Lakṣmī sa Bhagavān, ang Kataas-taasang Persona, at inilagay sa Kanyang balikat ang kuwintas ng bagong sibol na mga lotus, na pinalilibutan ng ugong ng mga bubuyog na naghahanap ng pulot. Pagkaraan, sa pag-asang makapamayan sa dibdib ng Panginoon, tumayo siya sa Kanyang tabi na may mahinhin na ngiti at nagniningning na mga mata.

Verse 25

तस्या: श्रियस्त्रिजगतो जनको जनन्या वक्षोनिवासमकरोत् परमं विभूते: । श्री: स्वा: प्रजा: सकरुणेन निरीक्षणेन यत्र स्थितैधयत साधिपतींस्त्रिलोकान् ॥ २५ ॥

Ang Bhagavān ang Ama ng tatlong daigdig, at ang Kanyang dibdib ang pinakadakilang tahanan ni Inang Lakṣmī, ang may-ari ng lahat ng karangyaan. Sa Kanyang mapagpala at mahabaging sulyap, pinalalago ni Lakṣmī ang kasaganaan ng tatlong mundo, kasama ang mga nilalang, mga prajāpati, at mga diyos na tagapamahala.

Verse 26

शङ्खतूर्यमृदङ्गानां वादित्राणां पृथु: स्वन: । देवानुगानां सस्त्रीणां नृत्यतां गायतामभूत् ॥ २६ ॥

Pagkatapos, umalingawngaw ang malawak na tunog ng mga instrumentong gaya ng kabibe (śaṅkha), trumpeta, at mṛdaṅga. Ang mga naninirahan sa Gandharvaloka at Cāraṇaloka ay nagsimulang sumayaw at umawit kasama ang kanilang mga asawa.

Verse 27

ब्रह्मरुद्राङ्गिरोमुख्या: सर्वे विश्वसृजो विभुम् । ईडिरेऽवितथैर्मन्त्रैस्तल्ल‍िङ्गै: पुष्पवर्षिण: ॥ २७ ॥

Pagkatapos, sina Brahmā, Rudra (Śiva), ang dakilang rishi na si Aṅgirā, at iba pang tagapangasiwa ng sansinukob ay nagpaulan ng mga bulaklak at nagpuri sa Makapangyarihang Panginoon. Binibigkas nila ang mga tunay na mantra na nagpapahayag ng transendental na kaluwalhatian ng Bhagavān.

Verse 28

श्रियावलोकिता देवा: सप्रजापतय: प्रजा: । शीलादिगुणसम्पन्ना लेभिरे निर्वृतिं पराम् ॥ २८ ॥

Dahil sa mapagpalang sulyap ni Lakṣmījī, ang lahat ng mga deva, kasama ang mga prajāpati at kanilang mga inapo, ay agad na napuspos ng mabuting asal at mga katangiang espirituwal. Kaya sila’y lubhang nasiyahan at nagtamasa ng dakilang kapanatagan.

Verse 29

नि:सत्त्वा लोलुपा राजन् निरुद्योगा गतत्रपा: । यदा चोपेक्षिता लक्ष्म्या बभूवुर्दैत्यदानवा: ॥ २९ ॥

O Hari, dahil sa pagwawalang-bahala ni Lakṣmī, ang mga daitya at dānava ay nanghina, naging sakim, walang pagsisikap at walang hiya; sila’y nalugmok, nalito at nawalan ng pag-asa.

Verse 30

अथासीद् वारुणी देवी कन्या कमललोचना । असुरा जगृहुस्तां वै हरेरनुमतेन ते ॥ ३० ॥

Sumunod na lumitaw si Diyosa Vāruṇī, ang dalagang may matang gaya ng lotus; sa pahintulot ni Śrī Hari (Kṛṣṇa), tinanggap siya ng mga asura.

Verse 31

अथोदधेर्मथ्यमानात् काश्यपैरमृतार्थिभि: । उदतिष्ठन्महाराज पुरुष: परमाद्भ‍ुत: ॥ ३१ ॥

O Mahārāja, nang maglaon, habang ang mga anak ni Kaśyapa—mga deva at daitya—ay nagkakandado sa pag-ikot ng Karagatang Gatas upang makamtan ang amṛta, lumitaw ang isang lalaking lubhang kamangha-mangha.

Verse 32

दीर्घपीवरदोर्दण्ड: कम्बुग्रीवोऽरुणेक्षण: । श्यामलस्तरुण: स्रग्वी सर्वाभरणभूषित: ॥ ३२ ॥

Matipuno at malalakas ang kanyang mahahabang bisig; ang leeg ay may tatlong guhit na tulad ng kabibe; mapula ang mga mata at maitim-itim ang kutis. Siya’y kabataan, may suot na garlandang bulaklak, at napapalamutian ng sari-saring alahas.

Verse 33

पीतवासा महोरस्क: सुमृष्टमणिकुण्डल: । स्‍निग्धकुञ्चितकेशान्तसुभग: सिंहविक्रम: । अमृतापूर्णकलसं बिभ्रद् वलयभूषित: ॥ ३३ ॥

Siya’y nakasuot ng dilaw na kasuotan, malapad ang dibdib, at may makinang na hikaw na hiyas. Ang dulo ng buhok ay kulot at makintab sa langis; siya’y kaaya-aya at matapang na gaya ng leon. May suot na mga pulseras, tangan niya ang banga na punô ng amṛta.

Verse 34

स वै भगवत: साक्षाद्विष्णोरंशांशसम्भव: । धन्वन्तरिरिति ख्यात आयुर्वेदद‍ृगिज्यभाक् ॥ ३४ ॥

Siya ay si Dhanvantari, isang ganap na bahagi ng bahagi ng Panginoong Viṣṇu. Lubos siyang bihasa sa Āyurveda, at bilang isang deva ay pinahintulutang tumanggap ng bahagi sa mga handog na yajña.

Verse 35

तमालोक्यासुरा: सर्वे कलसं चामृताभृतम् । लिप्सन्त: सर्ववस्तूनि कलसं तरसाहरन् ॥ ३५ ॥

Nang makita ng mga asura si Dhanvantari na may dalang banga ng amṛta, hinangad nila ang banga at laman nito at agad nila itong inagaw sa pamamagitan ng dahas.

Verse 36

नीयमानेऽसुरैस्तस्मिन्कलसेऽमृतभाजने । विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययु: ॥ ३६ ॥

Nang tangayin ng mga asura ang banga ng amṛta, nalungkot ang mga deva. Kaya sila’y sumilong sa mga paang-loto ng Kataas-taasang Panginoon, si Hari.

Verse 37

इति तद्दैन्यमालोक्य भगवान्भृत्यकामकृत् । मा खिद्यत मिथोऽर्थं व: साधयिष्ये स्वमायया ॥ ३७ ॥

Nang makita ng Kataas-taasang Panginoon, na laging tumutupad sa hangarin ng Kanyang mga deboto, ang kanilang pagkalungkot, sinabi Niya: “Huwag kayong mangamba. Sa sarili Kong māyā, lilituhin Ko ang mga asura sa pamamagitan ng paglikha ng alitan sa pagitan nila, at sa gayon matutupad ang inyong pagnanais sa amṛta.”

Verse 38

मिथ: कलिरभूत्तेषां तदर्थे तर्षचेतसाम् । अहं पूर्वमहं पूर्वं न त्वं न त्वमिति प्रभो ॥ ३८ ॥

O Hari, sa mga asura na sabik sa amṛta ay sumiklab ang pagtatalo kung sino ang unang iinom. Bawat isa’y sumigaw: “Ako muna! Ako muna! Hindi ikaw, hindi ikaw!”

Verse 39

देवा: स्वं भागमर्हन्ति ये तुल्यायासहेतव: । सत्रयाग इवैतस्मिन्नेष धर्म: सनातन: ॥ ३९ ॥ इति स्वान्प्रत्यषेधन्वै दैतेया जातमत्सरा: । दुर्बला: प्रबलान् राजन्गृहीतकलसान् मुहु: ॥ ४० ॥

May ilang asura ang nagsabi, “Nakibahagi rin ang mga deva sa pag-ikot ng Karagatang Gatas at kapantay ang kanilang pagsisikap; kaya tulad sa satra-yajña, ayon sa walang hanggang dharma, nararapat silang magkaroon ng bahagi sa amṛta.” O Hari, sa ganitong paraan paulit-ulit na pinigilan ng mahihinang asura ang malalakas na asurang may hawak ng banga ng nektar.

Verse 40

देवा: स्वं भागमर्हन्ति ये तुल्यायासहेतव: । सत्रयाग इवैतस्मिन्नेष धर्म: सनातन: ॥ ३९ ॥ इति स्वान्प्रत्यषेधन्वै दैतेया जातमत्सरा: । दुर्बला: प्रबलान् राजन्गृहीतकलसान् मुहु: ॥ ४० ॥

May ilang asura ang nagsabi, “Ang mga deva ay kapantay na kasalo sa pagsisikap sa pag-ikot ng Karagatang Gatas; kaya tulad sa satra-yajña, ayon sa walang hanggang dharma, may karapatan sila sa bahagi ng amṛta.” O Hari, kaya ang mahihinang asura na puno ng inggit ay paulit-ulit na humadlang sa malalakas na may hawak ng banga.

Verse 41

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

Sa sandaling iyon, si Bhagavān Viṣṇu, ang Panginoong nakaaalam ng lahat ng paraan, ay nag-anyong babae na lubhang kahanga-hanga at di-masambit sa salita. Ang Mohinī ay kaaya-ayang pagmasdan, kulay tulad ng bagong usbong na maitim na lotus, at maganda sa bawat bahagi; pantay ang palamuti sa tainga, marikit ang pisngi, matangos ang ilong, at nagniningning ang mukha sa sigla ng kabataan.

Verse 42

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

Dahil sa bigat ng dibdib na namukadkad sa kabataan, lalong naging payat ang kanyang baywang. Nahumaling sa bango ng kanyang mukha at katawan, ang mga bubuyog ay umuugong at umiikot sa paligid, kaya’t ang kanyang mga mata’y naging balisa at palipat-lipat.

Verse 43

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

May suot siyang kuwintas ng namumulaklak na mallikā sa kanyang marikit na buhok; ang kanyang maayos na leeg ay pinalamutian ng kuwintas at hiyas, at ang mga bisig ay may mga anggad. Nababalutan ng malinis na sari, ang kanyang balakang ay tila mga pulo sa dagat ng kagandahan; ang sinturon at ang kampanilya sa bukung-bukong na kumakalansing habang siya’y kumikilos ay lalo pang nagpagningning sa kanya. Sa ngiting may hiya, paglalaro ng kilay, at mga sulyap, paulit-ulit niyang pinasiklab ang pagnanasa sa puso ng mga pinunong asura.

Verse 44

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

Ang Kanyang napakagandang buhok ay napapalamutian ng kuwintas ng mga bulaklak na mallikā. Ang Kanyang leeg ay may kwintas at ang Kanyang mga braso ay may mga pulseras.

Verse 45

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

Ang Kanyang katawan ay nababalutan ng malinis na sari, at ang Kanyang balakang ay tila mga isla sa karagatan ng kagandahan. Ang Kanyang mga paa ay may mga palamuting kampanilya.

Verse 46

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

Dahil sa paggalaw ng Kanyang mga kilay habang Siya ay ngumingiti nang may hiya at sumusulyap sa mga demonyo, ang lahat ng mga demonyo ay napuno ng pagnanasa.