Sutra 32
Devanagari script
शून्यं वा निवेशयितुमभ्युत्थितो हिरण्यमेव दद्यात् न ग्रामं ग्रामसंजातव्यवहारस्थापनार्थम् ॥ कZ_०५.३.३२ ॥
Transliteration
śūnyaṃ vā niveśayitum abhyutthito hiraṇyam eva dadyāt na grāmaṃ grāmasaṃjāta-vyavahāra-sthāpanārtham
Translation
Kung isinasagawa niya ang paninirahan sa isang bakanteng lugar, dapat siyang magbigay ng salapi (ginto) lamang, hindi ng isang nayon—upang hindi maantala ang naitatag nang mga transaksiyon at pamamahala ng umiiral na nayon.
Word by Word
शून्यम्an empty (unoccupied) place/site
शून्यम्:
TypeNoun/Adjective
Rootशून्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्मपद); विशेषणरूपेण ‘निवेशयितुम्’ इत्यस्य कर्म
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
निवेशयितुम्to settle (people), to establish habitation
निवेशयितुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Rootनि-विश्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive); अर्थः ‘स्थापयितुम्/वसयितुम्’
अभ्युत्थितःhaving set out / being intent (on doing so)
अभ्युत्थितः:
TypeVerb (Participle)
Rootअभि-उत्-स्था
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कर्तरि—‘(सः) अभ्युत्थितः’ = उद्यतः/प्रवृत्तः
हिरण्यम्money (gold/treasure)
हिरण्यम्:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)
एवonly / indeed
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक अव्यय
दद्यात्should give
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विधिः/आदेशः
नnot
न:
TypeNegation
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
ग्रामम्a village
ग्रामम्:
TypeNoun
Rootग्राम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)
ग्राम-संजात-व्यवहार-स्थापन-अर्थम्for the purpose of establishing/regularizing transactions and dealings that arise in the village
ग्राम-संजात-व्यवहार-स्थापन-अर्थम्:
TypeNoun (indeclinable in -artham usage)
Rootअर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘अर्थम्’ = ‘निमित्तम्/हेतोः’ (purpose). समास-विग्रहः: ग्रामस्य संजातः व्यवहारः तस्य स्थापनम् तदर्थम्
Entities Mentioned
Ś
śūnya (vacant land)G
grāma (village)V
vyavahāra (transactions/legal practice)H
hiraṇya (cash)FAQs
Granting an existing village can destabilize tax flows, local contracts, and jurisdiction; cash incentives achieve settlement goals without reallocating a functioning administrative unit.