दीर्घकान्तारमनुदकं यवसेन्धनोदकहीनं वा कृच्छ्राध्वानमभियोगप्रस्कन्नं क्षुत्पिपासाध्वक्लान्तं पङ्कतोयगम्भीराणां वा नदीदरीशैलानामुद्यानापयाने व्यासक्तमेकायनमार्गे शैलविषमे संकटे वा बहुलीभूतं निवेशे प्रस्थिते विसम्नाहं भोजनव्यासक्तमायतगतपरिश्रान्तमवसुप्तं व्याधिमरकदुर्भिक्षपीडितं व्याधितपत्त्यश्वद्विपमभूमिष्ठं वा बलव्यसनेषु वा स्वसैन्यं रक्षेत्परसैन्यं चाभिहन्यात् ॥ कZ_१०.२.१७ ॥
dīrghakāntāramanudakaṃ yavasendhanodakahīnaṃ vā kṛcchrādhvānamabhiyogapraskannaṃ kṣutpipāsādhvaklāntaṃ paṅkatoyagambhīrāṇāṃ vā nadīdarīśailānāmudyānāpayāne vyāsaktamekāyanamārge śailaviṣame saṃkaṭe vā bahulībhūtaṃ niveśe prasthite visamnāhaṃ bhojanavyāsaktamāyatagatapariśrāntamavasuptaṃ vyādhimarakadurbhikṣapīḍitaṃ vyādhitapattyaśvadvipamabhūmiṣṭhaṃ vā balavyasaneṣu vā svasainyaṃ rakṣet parasainyaṃ cābhihanyāt
Dapat niyang pangalagaan ang sarili niyang hukbo at salakayin ang hukbo ng kaaway kapag ito’y napinsala/nanghihina—gaya ng kapag nasa mahabang rutang gubat na walang tubig; kulang sa damo para sa hayop, panggatong, o tubig; napipilitang magmartsa nang mabigat; naiipit ng mga operasyong militar; pagod dahil sa gutom, uhaw, at paglalakbay; naipit sa putik o sa malalim na tubig; naantala sa pagtawid sa ilog, bangin, bundok, parke/kagubatan, o makitid na pasukan; nagsisiksikan sa iisang daan; naipit sa magaspang na lagusang-bundok o masisikip na pasong-daan; nagkakawatak-watak habang nagkakampo o umaalis; hindi handa; abala sa pagkain; lupaypay matapos ang mahabang paggalaw; natutulog; pinahihirapan ng sakit, pagkamatay, o taggutom; may maysakit na impanterya, kabayo, o elepante; kapag hindi nakapuwesto sa angkop na lupa; o sa anumang malaking kagipitan ng lakas.
Preserve one’s own force while exploiting the enemy’s temporary incapacity created by logistics, terrain, fatigue, or disorder.
It functions as an operational checklist for commanders to recognize windows of advantage and avoid them for their own troops.