Sutra 16
Devanagari script
अनुदके चक्रिचतुष्पदं चाध्वप्रमाणेन शक्त्योदकं वाहयेत् ॥ कZ_१०.२.१६ ॥
Transliteration
anudake cakricatuṣpadaṃ cādhvapramāṇena śaktyodakaṃ vāhayet
Translation
Kapag walang tubig, dapat siyang magdala ng tubig—sa pamamagitan ng mga kariton at mga hayop na pangkarga—sa daming naaayon sa haba ng martsa at sa kakayahan niyang magbitbit.
Word by Word
अनुदकेin a waterless place/region
अनुदके:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootअनुदक
Formसप्तमी एकवचनम् (locative singular), नपुंसकलिङ्गम्; ‘अनुदक’ = ‘उदकं नास्ति यस्मिन्’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
क्रिचतुष्पदम्purchased goods and four-footed animals (livestock)
क्रिचतुष्पदम्:
TypeNoun (compound)
Rootक्रि + चतुष्पद
Formद्वन्द्वसमासः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (समाहारद्वन्द्व-प्रयोगः); ‘क्रि’ = ‘क्रय’ (purchase), ‘चतुष्पद’ = four-footed animals
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
अध्वप्रमाणेनaccording to the route-distance measure
अध्वप्रमाणेन:
TypeNoun (compound)
Rootअध्व + प्रमाण
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; तृतीया एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘अध्वस्य प्रमाणम्’ = distance-measure
शक्त्याby means of a water-skin (portable container)
शक्त्या:
TypeNoun
Rootशक्ति
Formतृतीया एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गम्; करण/हेतौ प्रयोगः (‘by means of / using’)
उदकम्water
उदकम्:
TypeNoun
Rootउदक
Formद्वितीया एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; कर्म
वाहयेत्should have (it) carried / should transport
वाहयेत्:
TypeVerb
Rootवह्
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधानार्थ), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष एकवचनम्; causative sense in usage: ‘to have carried/transport’
Entities Mentioned
C
carts (cakri)P
pack animals (catuṣpada)W
water supplyFAQs
Provisioning must be calculated (route-length) and feasible (capacity), i.e., logistics is a quantified plan, not an ad hoc decision.
It signals mixed transport modes for redundancy and terrain adaptability—an early articulation of resilient logistics.