सीमावरोधेन ग्रामाग्रं कृष्टाकृष्टस्थलकेदारारामषण्डवाटवनवास्तुचैत्यदेवगृहसेतुबन्धश्मशानसत्त्रप्रपापुण्यस्थानविवीतपथिसङ्ख्यानेन क्षेत्राग्रम् तेन सीम्नां क्षेत्राणां च करदाकरदसङ्ख्यानेन ॥ कZ_०२.३५.०३ ॥
sīmāvarodhena grāmāgraṃ kṛṣṭākṛṣṭasthalakedārārāmaṣaṇḍavāṭavanavāstucaityadevagṛhasetubandhaśmaśānasattraprapāpuṇyasthānavivītapathisaṅkhyānena kṣetrāgram; tena sīmnāṃ kṣetrāṇāṃ ca karadākaradasaṅkhyānena
Sa pamamagitan ng pagtiyak at pagmamarka ng mga hangganan, dapat niyang tukuyin ang kabuuang saklaw ng nayon; at sa pamamagitan ng pagbibilang ng mga lupang sinasaka at hindi sinasaka—mga bukirin, mga lupang may patubig, mga halamanan, mga kakahuyan, mga hardin, mga gubat, mga pook-tirahan, mga dambana, mga templo, mga pilapil/tulay, mga pook ng pagsusunog ng bangkay, mga kusinang pangkawanggawa, mga pook ng pamamahagi ng tubig, mga banal na lugar, at mga rutang pinangangalagaan/kinokontrol—dapat niyang tukuyin ang kabuuang sukat ng lupa; at sa gayon ay maitala ang mga pag-aaring may buwis at walang buwis sa loob ng mga hangganan at mga bukirin.
Because a revenue state must map not only productive land but also public, sacred, and regulated spaces—many of which affect exemptions, policing, and infrastructure obligations.
To define the tax base precisely, preventing illegal exemptions while protecting legally exempt categories.