Sutra 11

Devanagari script

एवं वैदेहकव्यञ्जनाः स्वभूमिजानां राजपण्यानां खनिसेतुवनकर्मान्तक्षेत्रजानां प्रमाणमर्घं च विद्युः ॥ कZ_०२.३५.११ ॥

Transliteration

evaṃ vaidehakavyañjanāḥ svabhūmijānāṃ rājapaṇyānāṃ khanisetuvanakarmāntakṣetrajānāṃ pramāṇam arghaṃ ca vidyuḥ

Translation

Kaya nga, ang mga ahenteng Vaidehaka (mga tagapagbalita sa kalakalan/pamilihan) ay dapat malaman ang pamantayang sukat at ang makatarungang presyo ng mga kalakal ng hari na nalilikha sa loob ng kaharian—yaong mula sa mga minahan, mga gawaing patubig, mga kagubatan, mga pagawaan ng estado, at mga lupang sakahan.

Word by Word

• एवम्: thus; in this manner
• Type: Particle
• Root: एवम्
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक

• वैदेहक-व्यञ्जनाः: the Vaidehaka ‘vyāñjanas’ (Vaidehaka intermediaries/agents)
• Type: Noun
• Root: व्यञ्जन
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; (वैदेहकाः व्यञ्जनाः)

• स्व-भूमिजानाम्: of those produced in one’s own land (local produce)
• Type: Noun
• Root: भूमिज
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; स्व-समासपूर्वक

• राज-पण्यानाम्: of royal/state merchandise
• Type: Noun
• Root: पण्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन

• खनि-सेतु-वन-कर्मान्त-क्षेत्र-जानाम्: of (goods) arising from mines, irrigation works, forests, workshops/industrial establishments, and fields
• Type: Adjective (participial/derivative)
• Root: ज
• Form: बहुव्रीह्यर्थे न; विशेषणरूपेण ‘-जानाम्’; षष्ठी बहुवचन; (खनिजानाम्, सेतुजानाम्, वनजानाम्, कर्मान्तजानाम्, क्षेत्रजानाम्)

• प्रमाणम्: the standard/measure (proper measure/verification)
• Type: Noun
• Root: प्रमाण
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्म

• अर्घम्: the price/value
• Type: Noun
• Root: अर्घ
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्म

• च: and
• Type: Conjunction
• Root: च
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• विद्युः: should know/ascertain
• Type: Verb
• Root: विद्
• Form: लोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङ्गार्थे प्रायः); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; बहुवचन; (विद्युः = ‘let them know/they should know’)

Entities Mentioned

• Samāhartṛ (implied supervisory chain)
• Vaidehaka agents
• Royal/state commodities
• Mines
• Irrigation works (setu)
• Forests
• State workshops (karmānta)
• Agricultural lands

More Details

FAQs

Why must agents know both pramāṇa (measure) and argha (price) for state goods?

To prevent leakage through under-measurement/overpricing, enable accurate revenue accounting, and enforce uniform market standards across state supply chains.