Sutra 11
Devanagari script
अमित्राटवीसंचारं च राज्ञो गृहकपोतैर्मुद्रायुक्तैर्हारयेत्धूमाग्निपरम्परया वा ॥ कZ_०२.३४.११ ॥
Transliteration
amitrāṭavīsaṃcāraṃ ca rājño gṛhakapotair mudrāyuktair hārayet dhūmāgniparamparayā vā
Translation
Dapat niyang iparating sa hari ang impormasyon tungkol sa galaw ng kaaway sa kagubatan sa pamamagitan ng mga alagang kalapati na may dalang selyadong tanda, o kung hindi, sa pamamagitan ng sunud-sunod na hudyat ng usok at apoy.
Word by Word
अमित्राटवीसंचारम्movement/traffic (routes and activity) in the enemy’s forest/woodland region
अमित्राटवीसंचारम्:
TypeNoun
Rootसंचर्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘संचार’ (m./n.)—‘अमित्राटवी’ (षष्ठी-सम्बन्ध) ‘अमित्रस्य आटवी’ इति
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन
गृहकपोतैःby domesticated pigeons (carrier pigeons)
गृहकपोतैः:
TypeNoun
Rootकपोत
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन; ‘गृहकपोत’ = गृहस्थ/पालित-कपोत
मुद्रायुक्तैःprovided with a seal / seal-marked
मुद्रायुक्तैः:
TypeAdjective
Rootयुक्त
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन; ‘गृहकपोतैः’ इत्यस्य विशेषणम्
हारयेत्should cause (it) to be carried / should dispatch
हारयेत्:
TypeVerb
Rootहृ
Formलोट् (विधिलिङ्/आज्ञार्थे) परस्मैपद; प्रथमपुरुष-एकवचन; णिच् (प्रेरणार्थ) causative: ‘हारयति’ = ‘हर्तुं प्रयोजयति/प्रापयति’
धूमाग्निपरम्परयाby a relay/chain of smoke and fire signals
धूमाग्निपरम्परया:
TypeNoun
Rootपरम्परा
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; करण-भावे
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
Entities Mentioned
R
rājā (king)A
amitra (enemy)G
gṛhakapota (pigeons)M
mudrā (seal)D
dhūma/agni (smoke/fire signals)FAQs
To authenticate origin and prevent tampering or spoofing—an early form of message integrity and sender verification.
Faster broadcasting across fixed points and less dependent on animal handling; pigeons are better for discrete point-to-point transmission.