Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 10
Devanagari script
विक्को मोढो मक्कणो व्याथितो गर्भिणी धेनुका हस्तिनी चाग्राह्याः ॥ कZ_०२.३१.१० ॥
Transliteration
vikko moḍho makkaṇo vyāthito garbhiṇī dhenukā hastinī cāgrāhyāḥ
Translation
Ang vikka, ang moḍha, ang makkaṇa, ang sugatan/may sakit, at gayundin ang buntis, nagpapasuso, o babaeng elepante (cow‑elephant) ay hindi dapat tanggapin (para sa paglilingkod sa estado).
Word by Word
विक्कःa defective/abnormal (animal)
विक्कः:
TypeNoun
Rootविक्क
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (विशेषणवत् प्रयोगः)
मोढःconfused, dull, not in normal condition
मोढः:
TypeNoun
Rootमूढ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (विशेषण)
मक्कणःfilthy, smeared/unclean (animal)
मक्कणः:
TypeNoun
Rootमक्कण
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (विशेषणवत्)
व्याथितःafflicted, in pain/sick
व्याथितः:
TypeParticiple
Rootव्यथ्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘व्यथित’ = पीडित/रुग्ण
गर्भिणीpregnant (female animal)
गर्भिणी:
TypeNoun
Rootगर्भिणी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘गर्भिणी’ = गर्भवती
धेनुकाa milch cow
धेनुका:
TypeNoun
Rootधेनुका
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘धेनुका’ = दुग्धदा/दुग्धवती गौः
हस्तिनीa female elephant
हस्तिनी:
TypeNoun
Rootहस्तिनी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘हस्तिनी’ = स्त्री-हस्ति
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अग्राह्याःare not to be accepted/taken (inadmissible)
अग्राह्याः:
TypeAdjective
Rootग्रह् (√ग्रह्)
Formकृदन्त-योग्य विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; ‘अ-ग्राह्य’ = न ग्राह्य/न स्वीकरणीय
Entities Mentioned
F
female elephant (hastinī)P
pregnant elephantN
nursing elephantP
procurement authorityFAQs
To prevent the state from acquiring high-risk or low-readiness assets (unfit temperaments/conditions, injury, pregnancy/lactation) that reduce operational reliability and increase maintenance costs.
They are medically vulnerable and less deployable; acquisition would impose ethical and logistical burdens while reducing combat/transport readiness.