सामुद्रहस्त्यश्वपुरुषवृषगर्दभाकृतयो मत्स्याः सारसा नादेयास्तटाककुल्योद्भवा वा क्रौञ्चोत्क्रोशकदात्यूहहंसचक्रवाकजीवञ्जीवकभृङ्गराजचकोरमत्तकोकिलमयूरशुकमदनशारिका विहारपक्षिणो मङ्गल्याश्चान्येऽपि प्राणिनः पक्षिमृगा हिंसाबाधेभ्यो रक्ष्याः ॥ कZ_०२.२६.०५ ॥
sāmudra-hastyaśva-puruṣa-vṛṣa-gardabhākṛtayo matsyāḥ sārasā nādeyās taṭāka-kulyodbhavā vā krauñcotkrośaka-dātyūha-haṃsa-cakravāka-jīvañjīvakabhṛṅgarāja-cakora-matta-kokila-mayūra-śuka-madana-śārikā vihārapakṣiṇo maṅgalyāś cānye 'pi prāṇinaḥ pakṣimṛgā hiṃsā-bādhebhyo rakṣyāḥ
Ang mga isdang-dagat (kabilang ang mga may anyong tulad ng elepante, kabayo, tao, toro, o asno), sārasas, mga isdang-ilog, at yaong nagmumula sa mga lawa at mga kanal; at mga ibon gaya ng krauñca, utkrośaka, dātyūha, haṃsa, cakravāka, jīvañjīva, bhṛṅgarāja, cakora, matta-kokila, mayūra, śuka, madana, śārikā—mga ibong panglibangan, mga nilalang na mapalad, at iba pang mga nilalang sa hanay ng mga ibon at mababangis na hayop—ay dapat pangalagaan laban sa pananakit at panliligalig.
To convert broad conservation intent into enforceable administration: named categories reduce ambiguity for officers and courts when identifying protected species.
The state protects culturally significant fauna to preserve public sentiment and ritual order, aligning legitimacy with administrative regulation.