Sutra 45
Devanagari script
कुडुबार्धचतुरष्टभागानि मानानि कारयेत् ॥ कZ_०२.१९.४५ ॥
Transliteration
kuḍubārdhacaturaṣṭabhāgāni mānāni kārayet
Translation
Dapat siyang magpagawa ng mga panukat sa yunit na kuḍuba, at gayundin ng kalahati, sangkapat, at sangkawalo na bahagi.
Word by Word
कुडुबa kuduba (a unit of measure)
कुडुब:
TypeNoun
Rootकुडुब
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (मान-नाम)
अर्धhalf
अर्ध:
TypeNoun/Adjective
Rootअर्ध
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; परिमाणे ‘half’ अर्थे विशेषणवत्
चतुरष्टभागानिparts (fractions) of twelve (i.e., twelfth-parts)
चतुरष्टभागानि:
TypeNoun
Rootभाग
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; ‘चतुर्+अष्ट’ (4+8=12) इति संख्यासमासः, तत्पुरुषः—‘चतुरष्टानां भागाः’
मानानिmeasures; standards of measurement
मानानि:
TypeNoun
Rootमान
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
कारयेत्should cause (them) to be made/established
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारयति)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष एकवचनम्; णिच् (causative) प्रयोगः—‘to cause to be made/established’
Entities Mentioned
K
kuḍuba (measure unit)FAQs
It enables fair small-quantity retail trade, reduces bargaining ambiguity, and improves enforceability against short-measurement at the lowest market level.