Adhyaya 373

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे आसनप्राणायामप्रत्याहारा नाम द्विसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ त्रिसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ध्यानम् अग्निर् उवाच ध्यै चिन्तायां स्मृतो धातुर्विष्णुचिन्ता मुहूर्मुहुः अनाक्षिप्तेन मनसा ध्यानमित्यभिधीयते

Sa gayon, sa Agni Mahāpurāṇa nagtatapos ang kabanatang tinatawag na “Āsana, Prāṇāyāma, at Pratyāhāra,” ang ika-372. Ngayon ay nagsisimula ang ika-373 kabanata: “Dhyāna (Pagmumuni).” Wika ni Agni: Ang ugat na pandiwang dhyai ay inaalala sa kahulugang “pagmumuni-muni.” Ang paulit-ulit na pagninilay kay Viṣṇu, nang hindi nalilihis ang isip—iyan ang tinatawag na dhyāna.

Verse 2

आत्मनः समनस्कस्य मुक्ताशेषोपधस्य च ब्रह्मचिन्तासमा शक्तिर्ध्यानं नाम तदुच्यते

Ang dhyāna (pagmumuni) ay sinasabing kapangyarihan ng Sarili (Ātman) kapag ang isip ay naging magkakatugma at naiwaksi ang lahat ng upādhi (mga limitasyong kalakip); ito’y kapantay ng matatag na pagninilay sa Brahman.

Verse 3

ध्येयालम्बनसंस्थस्य सदृशप्रत्ययस्य च प्रत्यान्तरनिर्मुक्तः प्रत्ययो ध्यानमुच्यते

Ang dhyāna ay sinasabing yaong pag-alam ng isip na nakalagay sa sandigan (ālambana) ng bagay na dapat pagnilayan, na may iisang anyo nang tuluy-tuloy, at malaya sa mga pag-alam na sumisingit at lumilihis.

Verse 4

ध्येयावस्थितचित्तस्य प्रदेशे यत्र कुत्रिचित् ध्यानमेतत्समुद्दिष्टं प्रत्ययस्यैकभावना

Ipinahayag na ang pagninilay (dhyāna) ay ito: para sa may isip na matatag sa bagay na pinagninilayan, saan mang dako, ang iisang-tutok na paglinang sa iisang nilalamang-mental (pratyaya) ang siyang pagninilay.

Verse 5

एवं ध्यानसमायुक्तः खदेहं यः परित्यजेत् कुलं स्वजनमित्राणि समुद्धृत्य हरिर्भवेत्

Kaya nito, ang ganap na nakaugnay sa pagninilay at saka iiwan ang katawan—na naiangat at natubos ang angkan, mga kamag-anak, at mga kaibigan—ay nagiging Hari (nakakamit ang pagkakaisa kay Viṣṇu).

Verse 6

एवं मुहूर्तमर्धं वा ध्यायेद् यः श्रद्धया हरिं सोपि यां गतिमाप्नोति न तां सर्वैर् महामखैः

Kaya nito, sinumang magnilay kay Hari nang may pananampalataya kahit kalahating muhūrta lamang ay nakakamit ang gayong hantungan, na hindi naaabot kahit ng lahat ng dakilang handog na Veda.

Verse 7

भोगनद्यभिवेशेनेति ञ ध्याता ध्यानं तथा ध्येयं यच्च ध्यानप्रयोजनं एतच्चतुष्टयं ज्ञात्वा योगं युञ्जीत तत्त्ववित्

Sa pagkaalam (nito)—na sa pamamagitan ng paglubog sa “ilog ng mga kaluguran”—dapat maunawaan ng nakaaalam ang apat na saligan ng pagninilay: ang nagmumuni, ang mismong pagninilay, ang bagay na pinagninilayan, at ang layon ng pagninilay. Pagkaalam sa apat na ito, ang nakababatid ng katotohanan ay dapat magsanay ng Yoga.

Verse 8

योगाभ्यासाद्भवेन्मूक्तिरैश्वर्यञ्चाष्टधा महत् ज्ञानवैराग्यसम्पन्नः श्रद्दधानः क्षमान्वितः

Sa pamamagitan ng masinop na pagsasanay sa Yoga, sumisibol ang paglaya (mukti), at sumisibol din ang dakilang kapangyarihang panginoon sa walong anyo. (Ang yogin ay) dapat may kaalaman at paglayo sa pagnanasa, may pananampalataya, at may pagtitiis.

Verse 9

विष्णुभक्तः सदोत्साही ध्यातेत्थं पुरुषः स्मृतः मूर्तामूर्तं परम्ब्रह्म हरेर्ध्यानं हि चिन्तनम्

Ang taong deboto kay Viṣṇu at laging masigasig ay dapat magnilay sa ganitong paraan; ang gayong tao ay inaalala bilang tunay na nagsasanay. Sapagkat ang Kataas-taasang Brahman ay may anyo at wala ring anyo; tunay, ang pagninilay kay Hari ay mismong mapagnilay na pagninilay-nilay.

Verse 10

सकलो निष्कलो ज्ञेयः सर्वज्ञः परमो हरिः अणिमादिगुणैश्वर्यं मुक्तिर्ध्यानप्रयोजनम्

Si Hari, ang Kataas-taasan, ay dapat makilalang may anyo (sakala) at walang anyo (niṣkala); Siya ang lubos na nakaaalam. Ang kapangyarihang may mga katangiang gaya ng aṇimā at iba pa, at ang paglaya—ito ang mga layunin ng pagninilay.

Verse 11

फलेन योजको विष्णुरतो ध्यायेत् परेश्वरं गच्छंस्तिष्ठन् स्वपन् जाग्रदुन्मिषन् निमिषन्नपि

Kaya nga, ang nag-uugnay ng lahat ng gawa at bunga nito bilang handog kay Viṣṇu ay dapat magnilay sa Kataas-taasang Panginoon—naglalakad man, nakatayo, natutulog, gising, maging sa pagbukas at pagdilat at sa pagpikit ng mga mata.

Verse 12

शुचिर्वाप्यशुचिर्वापि ध्यायेत् शततमीश्वरम् स्वदेहायतनस्यान्ते मनसि स्थाप्य केशवम्

Maging malinis o hindi malinis, dapat laging magnilay sa Kataas-taasang Panginoon; ilagak si Keśava sa isipan, sa pinakaloob na dulo ng katawan bilang dambana ng Kanyang panahanan.

Verse 13

हृत्पद्मपीठिकामध्ये ध्यानयोगेन पूजयेत् ध्यानयज्ञः परः शुद्धः सर्वदोषविवर्जितः

Dapat sambahin sa gitna ng luklukan ng lotus ng puso sa pamamagitan ng disiplina ng pagninilay. Ang handog na sakripisyong isinasagawa bilang pagninilay (dhyāna-yajña) ay kataas-taasan, dalisay, at walang anumang kapintasan.

Verse 14

तेनेष्ट्वा मुक्तिमाप्नोति वाह्यशुद्धैश् च नाध्वरैः हिंसादोषविमुक्तित्वाद्विशुद्धिश्चित्तसाधनः

Sa pagsasagawa ng handog na yaon, nakakamit ang kalayaan (moksha)—hindi sa mga ritong panlabas na wari’y “dalisay” ngunit hindi tunay na sakripisyo. Sapagkat malaya sa kasalanan ng karahasan, nagdudulot ito ng tunay na paglilinis at nagsisilbing paraan sa pagdidisiplina at pagpipino ng isip.

Verse 15

ध्यानयज्ञः परस्तस्मादपवर्गफलप्रदः तस्माद्शुद्धं सन्त्यज्य ह्य् अनित्यं वाह्यसाधनं

Ang handog na binubuo ng pagninilay (dhyāna-yajña) ay higit kaysa sa panlabas na ritwal at nagkakaloob ng bunga ng apavarga (pagpapalaya). Kaya’t talikdan ang panlabas na paraan na bagama’t “dalisay” ay di-mananatili, at tahakin ang landas na panloob.

Verse 16

यज्ञाद्यं कर्म सन्त्यज्य योगमत्यर्थमभ्यसेत् विकारमुक्तमव्यक्तं भोग्यभोगसमन्वितं

Pagkatapos talikdan ang mga gawaing ritwal na nagsisimula sa paghahandog, magsanay ng Yoga nang sukdulang taimtim—magnilay sa Di-Nahahayag (Avyakta) na malaya sa mga pagbabago, ngunit kaugnay pa rin ng kapwa: ang mga bagay na tinatamasa at ang mismong karanasan ng pagtamasa.

Verse 17

चिन्तयेद्धृदये पूर्वं क्रमादादौ गुणत्रयं तमः प्रच्छाद्य रजसा सत्त्वेन च्छादयेद्रजः

Una, magnilay muna sa puso, ayon sa wastong pagkakasunod, sa tatlong guṇa: tabingan ang tamas ng rajas, at saka tabingan ang rajas ng sattva.

Verse 18

ध्यानमार्गेणेति ख , ज च ध्यायेत्त्रिमण्डलं पूर्वं कृष्णं रक्तं सितं क्रमात् सत्त्वोपाधिगुणातीतः पुरुषः पञ्चविंशकः

“Sa landas ng pagninilay”—ganyan ang pagbasa sa mga manuskritong Kha at Ja. Unang pagnilayan ang tatlong bilog sa ayos: itim, pula, puti. Higit sa mga guṇa, at tanging may sattva bilang upādhi (kondisyon), naroon ang Puruṣa, na ibinibilang na ika-dalawampu’t limang prinsipyo.

Verse 19

ध्येयमेतदशुद्धञ्च त्यक्त्वा शुद्धं विचिन्तयेत् ऐश्वर्यं पङ्कजं दिव्यं पुरुशोपरि संस्थितं

Matapos isantabi ang maruming bagay na pinagninilayan, dapat pagnilayan ang dalisay na anyo: ang banal na lotus ng kapangyarihang panginoon (aiśvarya), na nakalagay sa ibabaw ng Kosmikong Tao (Puruṣa).

Verse 20

द्वादशाङ्गुलविस्तीर्णं शुद्धं विकशितं सितं नालमष्टाङ्णूलं तस्य नाभिकन्दसमुद्भवं

Dapat itong may lapad na labindalawang sukat-daliri—dalisay, ganap na namumukadkad, at puti. Ang tangkay nito ay walong sukat-daliri, sumisibol mula sa bukol (kanda) sa sentro ng pusod nito.

Verse 21

पद्मपत्राष्टकं ज्ञेयमणिमादिगुणाष्टकम् कर्णिकाकेशरं नालं ज्ञानवैराग्यमुत्तमम्

Ang walong talulot ng lotus ay dapat maunawaan bilang walong katangiang nagsisimula sa aṇimā (pinakamapino). Ang gitna at mga hibla nito, gayundin ang tangkay, ay ang kataas-taasang kaalaman at paglayo sa pagnanasa (jñāna at vairāgya).

Verse 22

विष्णुधर्मश् च तत्कन्दमिति पद्मं विचिन्तयेत् तद्धर्मज्ञानवैराग्यं शिवैश्वर्यमयं परं

Dapat pagnilayan ang lotus na iniisip: “Ang bukol (kanda) nito ay si Viṣṇu at ang Dharma.” Mula roon sumisibol ang dharma, kaalaman, at paglayo sa pagnanasa—pinakamataas, na binubuo ng makapangyarihang pagka-Panginoon ni Śiva (Śiva-aiśvarya).

Verse 23

ज्ञात्वा पद्मासनं सर्वं सर्वदुःखान्तमाप्नुयात् तत्पद्मकर्णिकामध्ये शुद्धदीपशिखाकृतिं

Kapag naunawaan (at napagtagumpayan) nang buo ang padmāsana o upong-lotus, natatamo ang pagwawakas ng lahat ng pagdurusa. Sa gitna ng ubod ng lotus na iyon, dapat mailarawan ang isang dalisay na anyong tulad ng liyab ng lampara.

Verse 24

अङ्गुष्ठमात्रममलं ध्यायेदोङ्कारमीश्वरं कदम्बगोलकाकारं तारं रूपमिव स्थितं

Dapat pagnilayan ang Panginoong walang dungis bilang Oṅkāra—kasinglaki ng hinlalaki—sa anyo ng banal na Tāra (Praṇava), na wari’y nananatili sa hugis-bilog na tulad ng usbong ng kadamba.

Verse 25

ध्यायेद्वा रश्मिजालेन दीप्यमानं समन्ततः प्रधानं पुरुषातीतं स्थितं पद्मस्थमीश्वरं

O kaya’y pagnilayan ang Panginoon na nakaluklok sa lotus—nakatindig bilang Kataas-taasan—nagniningning sa lahat ng panig sa pamamagitan ng lambat ng mga sinag, at lumalampas sa Pradhāna at sa Puruṣa.

Verse 26

ध्यायेज्जपेच्च सततमोङ्कारं परमक्षरं मनःस्थित्यर्थमिच्छान्ति स्थूलध्यानमनुक्रमात्

Dapat laging pagnilayan at bigkasin sa japa ang Oṃkāra, ang kataas-taasang di-nasisirang pantig. Nagnanais ng katatagan ng isip, sila’y sumusunod sa pagkakasunod-sunod ng pagninilay, na nagsisimula sa magaspang na pagninilay (may sandigan).

Verse 27

तद्भूतं निश् चलीभूतं लभेत् सूक्ष्मे ऽपि संस्थितं नाभिकन्दे स्थितं नालं दशाङ्गुलसमायतं

Kapag ang yaon (ang panloob na daloy ng buhay) ay naging walang galaw, ito’y napagkikilala kahit nananatili sa banayad na katawan. Ito ang tubong daluyan (nāla) na nasa bukol ng pusod (nābhi-kanda), na umaabot sa sukat na sampung lapad ng daliri.

Verse 28

नालेनाष्टदलं पद्मं द्वादशाङ्गुलविस्तृतं सत्त्वोपाधिसमायुक्तः सदा ध्येयश् च केशव इति ख लब्धदीपशिखाकृतिमिति ख , ञ च सकर्णिके केसराले सूर्यसोमाग्निमण्डलं

Ilarawan sa isip, kasama ang tangkay nito, ang lotus na may walong talulot na may lawak na labindalawang lapad ng daliri. Si Keśava—na kaugnay ng sattva-upādhi (pagkakabigkis sa sattva)—ay dapat pagnilayan palagi. (May ilang salin na nagdaragdag: “may anyong tulad ng liyab ng lampara.”) Sa loob ng lotus, na may perikarp at mga hibla, dapat ding ilarawan ang mga mandala ng araw, ng buwan, at ng apoy.

Verse 29

अग्निमण्डलमध्यस्थः शङ्खचक्रगदाधरः पद्मी चतुर्भुजो विष्णुरथ वाष्टभुजो हरिः

Sa gitna ng maṇḍala ng apoy ay nakatindig si Viṣṇu: may apat na bisig, may tangan ng lotus, at may hawak na kabibe, diskong-lingon, at pamalo; o kaya’y pagnilayan si Hari na may walong bisig.

Verse 30

शार्ङ्गाक्षवलयधरः पाशाङ्कुशधरः परः स्वर्णवर्णः श्वेतवर्णः सश्रोवत्सः सकौस्तुभः

Taglay niya ang busog na Śārṅga at mga pulseras sa bisig; hawak ang tali (pāśa) at pang-udyok (aṅkuśa); siya ang Kataas-taasan. Ang kulay ng katawan ay ginto at gayundin ay maningning na puti; may tanda ng Śrīvatsa at pinalalamutian ng hiyas na Kaustubha.

Verse 31

वनमाली स्वर्णहारी स्फुरन्मकरकुण्डलः रत्नोज्ज्वलकिरीटश् च पीताम्बरधरो महान्

Suot niya ang vanamālā, ang kuwintas na mula sa gubat; taglay ang gintong kuwintas; kumikislap ang hikaw na hugis makara; nagniningning sa hiyas ang korona; at ang Dakila ay nakadamit ng dilaw.

Verse 32

सर्वाभरणभूषाढ्यो वितस्तर्वा यथेच्छया अहं ब्रह्म ज्योतिरात्मा वाउदेवो बिमुक्त ॐ

Pinalalamutian ng lahat ng hiyas, at sa kalooban ay makapag-anyong kasinlaki ng isang vitasti (isang dangkal), dapat pagnilayan: “Ako ang Brahman; ang aking diwa ay liwanag; ako si Vāsudeva—ganap na pinalaya.” Oṃ.

Verse 33

ध्यानाच्छ्रान्तो जपेन्मन्त्रं जपाच्छ्रान्तश् च चिन्तयेत् जपध्यानादियुक्तस्य विष्णुः शीघ्रं प्रसीदति

Kapag napapagod sa pagninilay, dapat bigkasin ang mantra; at kapag napapagod sa pagbigkas, dapat magnilay (sa kahulugan at sa diyos). Sa taong nakatuon sa japa at dhyāna at iba pang pagsasanay, si Viṣṇu ay agad na nalulugod.

Verse 34

जपयज्ञस्य वै यज्ञाः कलां नार्हन्ति षोडशीं जपिनं नोपसर्पन्ति व्याधयश्चाधयो ग्रहाः भुक्तिर्मुर्क्तिर्मृत्युजयो जपेन प्राप्नुयात् फलं

Tunay nga, ang ibang mga handog na sakripisyo ay hindi man lamang katumbas ng ikalabing-anim na bahagi ng sakripisyo ng japa (paulit-ulit na pagbigkas ng mantra). Ang mga karamdaman, mga pagdurusang pangkaisipan, at masasamang impluwensiya ng mga planeta ay hindi lumalapit sa nagsasagawa ng japa. Sa pamamagitan ng japa, nakakamit ang kasaganaan at ligayang makamundo, ang kalayaan (mukti), at ang pagwawagi laban sa kamatayan—ito ang bunga nito.