Adhyaya 276
Veda-vidhana & VamshaAdhyaya 27616 Verses

Adhyaya 276

Chapter 276 — राजवंशवर्णनम् (Description of Royal Lineages)

Sa transmisyong Agni–Vasiṣṭha, lumilihis ang kabanatang ito mula sa naunang salaysay na kosmolohikal/heroiko tungo sa vamśa-vidyā: ang maayos na pag-alaala sa mga angkan ng mga hari at ang pagbibigay-ngalan sa mga janapada (mga lupain). Ibinibilang ni Agni ang mga lahi mula kay Turvasu, sinusundan ang sunod-sunod na mga hari—Varga, Gobhānu, Traiśāni, Karaṇdhama, Marutta, Duṣmanta, Varūtha, Gāṇḍīra—at pinalalawak ang talaangkanan tungo sa heograpiyang pangkultura sa pagbanggit ng makapangyarihang mga bayan/teritoryo: Gāndhāra, Kerala, Cola, Pāṇḍya, at Kola, na nagpapakita ng pag-uugnay ng alaala ng dinastiya at pagkakakilanlang panrehiyon. Nagpapatuloy ang salaysay sa linya ni Druhyu (Vabhrusetu, Purovasu, Dharma, Ghṛta, Viduṣ, Pracetas at sandaang anak na lalaki), saka kay Sṛñjaya/Jā-Sṛñjaya at Janamejaya, at sa mga sangay na kaugnay ni Uśīnara na nagbubunga ng mga pangalang-lupain sa pamamagitan ng mga anak ni Śivi: Pṛthudarbha, Vīraka, Kaikeya, Bhadraka. Sa huli, pinagsasama ang hanay ng dinastiyang Aṅga (Aṅga → Dadhivāhana → Diviratha → … → Karṇa → Vṛṣasena → Pṛthusena) at ipinahihiwatig ang paglipat sa angkan ni Puru. Ang diwang dharmiko nito: itinatatag ang Rajadharma sa banal na pagpapatuloy—ang paghahari, lupain, at kaayusang panlipunan ay bahagi ng mundong inaalala ng Diyos.

Shlokas

Verse 1

पञ्चसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सुरासुरैर् अमन्थाब्धिमिति क , छ च देवासुरहरो ऽभवदिति क , घ , ञ , ट च अथ षट्सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः राजवंशवर्णनं अग्निर् उवाच तुर्वसोश् च सुतो वर्गो गोभानुस्तस्य चात्मजः गोभानोरासीत् त्रैशानिस्त्रैशानेस्तु करन्धमः

Ang “Kabanata 275” ay pinamagatang “Kung paano nilingkis ng mga diyos at mga Asura ang karagatan,” at sa ilang salin ay “Ang mamumuksa sa mga diyos at Asura ay naganap.” Ngayon ay nagsisimula ang “Kabanata 276,” ang paglalarawan ng mga angkan ng mga hari. Sinabi ni Agni: Mula kay Turvasu ay isinilang si Varga; ang anak niya ay si Gobhānu. Mula kay Gobhānu ay isinilang si Traiśāni; at mula kay Traiśāni ay isinilang si Karandhama.

Verse 2

करन्धमान्मरुत्तोभूद् दुष्मन्तस्तस्य चात्मजः दुष्मन्तस्य वरूथो ऽभूद्गाण्डीरस्तु वरूथतः

Mula kay Karaṇdhamān ay isinilang si Marutta; at ang kaniyang anak ay si Duṣmanta. Mula kay Duṣmanta ay isinilang si Varūtha, at mula kay Varūtha ay (isinilang) si Gāṇḍīra.

Verse 3

गाण्डीराच्चैव गान्धारः पञ्च जानपदास्ततः गान्धाराः केरलाश्चोलाः पाण्ड्याः कोला महाबलाः

Mula sa (rehiyong tinatawag na) Gāṇḍīra ay mayroon ding Gāndhāra; pagkaraan nito ay binanggit ang limang bayang panlalawigan: ang Gāndhāra, Kerala, Cola, Pāṇḍya, at Kola—pawang napakamakapangyarihan.

Verse 4

द्रुह्यस्तु वभ्रुसेतुश् च बभ्रुसेतोः पुरोवसुः ततो गान्धारा गान्धारैर् धर्मो धर्माद् घृतो ऽभवत्

Mula kay Druhyu ay isinilang si Vabhrusetu; mula kay Vabhrusetu ay isinilang si Purovasu. Mula sa kaniya ay lumitaw ang mga Gandhāra; sa mga Gandhāra ay (isinilang) si Dharma, at mula kay Dharma ay isinilang si Ghṛta.

Verse 5

घृतात्तु विदुषस्तस्मात् प्रचेतास्तस्य वै शतम् आनद्रश् च सभानरश्चाक्षुषः परमेषुकः

Mula kay Ghṛta ay isinilang si Viduṣ, ang marunong; mula sa kaniya ay isinilang si Pracetas. At kay Pracetas, tunay nga, ay may sandaang anak na lalaki—Ānadra, Sabhānara, Ākṣuṣa, at Parameṣuka.

Verse 6

सभानरात् कालानलः कालानलजस्रृञ्जयः पुरञ्जयः सृञ्जयस्य तत्पुत्रो जनमेजयः

Mula kay Sabhānara ay isinilang si Kālānala; mula kay Kālānala ay isinilang si Jā-Sṛñjaya; (mula sa kaniya) si Purañjaya; at ang anak ni Sṛñjaya ay si Janamejaya.

Verse 7

तत्पुत्रस्तु महाशालस्तत्पुत्रो ऽभुन्महामनाः तस्मादुशीनरो ब्रह्मन्नृगायान्तु नृगस्ततः

Ang kaniyang anak ay si Mahāśāla; at ang anak ni Mahāśāla ay si Mahāmanā, ang may dakilang isip. Mula sa kaniya ay sumibol si Uśīnara, O Brahmana; at mula kay Uśīnara ay nagmula si Nṛga—ganyan nagpapatuloy ang lahi.

Verse 8

नरायान्तु नरश्चासीत् कृमिस्तु कृमितः सुतः शोभानुस्तस्य चात्मज इति ख शोभानोरासीदिति ख कर्णा इति ज , ट च दशायां सुब्रतो जज्ञे दृशद्वत्यां शिविस् तथा

Mula kay Narāyāntu ay isinilang si Nara. Mula kay Nara ay nagmula si Kṛmi; at si Kṛmita ang anak ni Kṛmi. Ang kaniyang anak ay si Śobhānu (ayon sa isang salin; sa iba ay Śobhānor). May ilang manuskrito na binabasa ang pangalan bilang Karṇā. Sa Daśā ay isinilang si Suvrata; at sa lupain/ilog ng Dṛśadvatī ay isinilang din si Śivi.

Verse 9

शिवे पुत्रास्तु चत्वारः पृथुदर्भश् च वीरकः कैकेयो भद्रकस्तेषां नाम्रा जनपदाः शुभाः

Si Śivi ay may apat na anak—Pṛthudarbha, Vīraka, Kaikeya, at Bhadraka; at mula sa kanilang mga pangalan ay sumibol ang mga mapalad na janapada, mga lupain at kaharian.

Verse 10

तितिक्षुरुशीनरजस्तितिक्षोश् च रुषद्रथः रुषद्रथादभूत्पैलः पैलाच्च सुतपाः सुतः

Mula kay Titikṣu ay isinilang si Uśīnarajas; at mula rin kay Titikṣu ay si Ruṣadratha. Mula kay Ruṣadratha ay nagmula si Paila; at mula kay Paila ay isinilang ang anak na si Sutapā.

Verse 11

महायोगि बलिस्तस्मादङ्गो वङ्गश् च मुख्यकः पुण्ड्रः कलिङ्गो बालेयो बलिर्योगी बलान्वितः

Mula sa Bali na iyon—isang dakilang yogin—isinilang sina Aṅga at Vaṅga (ang pangunahing), gayundin sina Puṇḍra, Kaliṅga, at Bāleya. Ang Bali na iyon ay yogin na puspos ng lakas.

Verse 12

अङ्गाद्दधिवाहनो ऽभूत् तस्माद्दिविरथो नृपः दिविरथाद्धर्मरथस्तस्य चित्ररथः सुतः

Mula kay Aṅga ay isinilang si Dadhivāhana; mula sa kanya ay ang haring Diviratha. Mula kay Diviratha ay si Dharmaratha; at ang kanyang anak ay si Citraratha.

Verse 13

चित्ररथात्सत्यरथो लोमपदश् च तत्सुतः लोमपादाच्चतुरङ्गः पृथुलाक्षश् च तत्सुतः

Mula kay Citraratha ay isinilang si Satyaratha, at si Lomapada ang kanyang anak. Mula kay Lomapada ay isinilang si Caturaṅga, at ang anak niya ay si Pṛthulākṣa.

Verse 14

पृथुलाक्षाच्च चम्पो ऽभूच्चम्पाद्धर्यङ्गको ऽभवत् हर्यङ्गाच्च भद्ररथो बृहत्कर्मा च तत्सुतः

Mula kay Pṛthulākṣa ay isinilang si Campa; mula kay Campa ay lumitaw si Haryaṅga. Mula kay Haryaṅga ay isinilang si Bhadraratha, at ang kanyang anak ay si Bṛhatkarmā.

Verse 15

तस्मादभूद्वॄहद्भानुर्वृहद्भानोर्बृहात्मवान् तस्माज्जयद्रथो ह्य् आसीज्जयद्रथाद्वृहद्रथः

Mula sa kanya ay isinilang si Vṛhadbhānu; mula kay Vṛhadbhānu ay si Bṛhātmavān. Mula sa kanya ay tunay na lumitaw si Jayadratha; at mula kay Jayadratha ay si Vṛhadratha.

Verse 16

वृहद्रथाद्विश्वजिच्च कर्णो विश्वजितो ऽभवत् कर्णस्य वृषसेनस्तु पृथुसेनस्तदात्मजः एतो ऽङ्गवंशजा भूपाः पूरोर्वंशं विबोध मे

Mula kay Vṛhadratha ay isinilang si Viśvajit; at mula kay Viśvajit ay si Karṇa. Ang anak ni Karṇa ay si Vṛṣasena, at ang anak niya ay si Pṛthusena. Ganyan ang mga haring nagmula sa angkan ng Aṅga; unawain mula sa akin ang lahi ni Puru.

Frequently Asked Questions

It presents rajavaṁśa-varṇana—genealogical succession of kings and the emergence of janapadas—linking dynastic memory to dharmic kingship and cultural geography.

Gāndhāras, Keralas, Colas (Cholas), Pāṇḍyas, and Kola are enumerated as powerful territorial peoples.

By grounding sovereignty in sacred lineage and remembered precedent, it frames governance and territory as dharmically ordered realities rather than merely political constructs.

Yes—names such as Śobhānu/Śobhānor and Karṇā appear as manuscript variants, indicating a living transmission and the need for critical comparison across recensions.