Adhyaya 8

Verse 1

ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रेषित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विरथ इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः आह्वयामास इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ अष्टमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच रामः पम्पासरो गत्वा शोचन् स शर्वरीं ततः हनूमता स सुग्रीवं नीतो मित्रञ्चकार ह

Sinabi ni Nārada: Si Rāma ay nagtungo sa Lawa ng Pampā at ginugol ang gabi sa dalamhati. Pagkaraan, sa pangunguna ni Hanūmān patungo kay Sugrīva, ay nakipagkaibigan siya (sa kanya).

Verse 2

सप्त तालान् विनिर्भिद्य शरेणैकेन पश्यतः पादेन दुन्दुभेः कायञ् चिक्षेप दशयोजनं

Sa harap ng mga nanonood, tinuhog niya ang pitong punong tāla sa iisang palaso; at sa kanyang paa ay inihagis niya ang bangkay ni Dundubhi nang sampung yojana ang layo.

Verse 3

तद्रिपुं बालिनं हत्वा भ्रातरं वैरकारिणम् किष्किन्धां कपिराज्यञ्च रुमान्तारां समर्पयत्

Matapos patayin ang kaaway na si Vālin—ang kapatid na naging sanhi ng alitan—ipinagkaloob niya ang Kiṣkindhā at ang paghahari ng mga vanara (mga unggoy) kay Rumāntārā.

Verse 4

ऋष्यमूके हरीशाय किष्किन्धेशो ऽब्रवीत्स च सीतां त्वं प्राश्यसे यद्वत् तथा राम करोमि ते

Sa bundok na Ṛṣyamūka, nagsalita ang panginoon ng Kiṣkindhā kay Harīśa (Rāma): “Kung paanong mababawi mo si Sītā, gayon din, O Rāma, kikilos ako para sa iyo (ibig sabihin, tutulungan kita nang ayon dito).”

Verse 5

तच् छ्रुत्वा माल्यवत्पृष्ठे चातुर्मास्यं चकार सः किष्किन्धायाञ्च सुग्रीवो यदा नायाति दर्शनं

Pagkarinig noon, nanatili siya sa mga dalisdis ng Mālyavat at isinagawa ang panatang Cāturmāsya (apat na buwan), sapagkat si Sugrīva sa Kiṣkindhā ay hindi dumating upang humarap at makipagkita.

Verse 6

तदाब्रवीत्तं रामोक्तं लक्ष्मणो व्रज राघवम् न स सङ्कुचितः पन्था येन बाली हतो गतः

Pagkatapos, si Lakṣmaṇa, ayon sa bilin ni Rāma, ay nagsabi sa kanya: “Pumaroon ka kay Rāghava (Rāma). Hindi masikip ang landas na iyon—iyon din ang daang dinaanan ni Vālī at doon siya napatay.”

Verse 7

समये तिष्ठ सुग्रीव मा बालिपथमन्वगाः सुग्रीव आह संसक्तो गतं कालं न बुद्धवान्

“Manatili ka sa tamang panahon, Sugrīva; huwag mong sundan ang landas ni Vālī.” Sumagot si Sugrīva: “Nabihag ako ng mga pagkakaabala; hindi ko namalayan na lumipas na ang panahon.”

Verse 8

इत्युक्त्वा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः आनीता वानराः सर्वे सीतायाश् च गवेषणे

Pagkasabi nito, nagtungo siya kay Rāma; yumukod at nagbigay-galang, sinabi ni Harīśvara: “Natipon na ang lahat ng mga vanara para sa paghahanap kay Sītā.”

Verse 9

आनरेन्द्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अब्रवीत्तत् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्राप्स्यसि यथा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुग्रीवमाह सङ्क्रुद्ध इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः सुग्रीव ऋद्धिसंसक्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वन्मतात् प्रेषयिष्यामि विचिन्वन्तु च जानकीम् पूर्वादौ मासमायान्तु मासादूर्ध्वं निहन्मि तान्

“Ayon sa iyong payo, magpapadala ako ng mga pangkat na magsasaliksik; hanapin nila si Jānakī. Mula sa silangan at sa iba pang dako, magbalik sila sa loob ng isang buwan; kung lumampas sa isang buwan, papatayin ko sila.”

Verse 10

इत्युक्ता वानराः पूर्व- पश्चिमोत्तरमार्गगाः जग्मू रामं ससुग्रीवम् अपश्यन्तस् तु जानकीम्

Sa gayong tagubilin, ang mga vānaras ay umalis sa mga landas patungong silangan, kanluran, at hilaga; sumama sila kay Rāma at Sugrīva, ngunit hindi nila natagpuan si Jānakī (Sītā).

Verse 11

रामाङ्गुलीयं सङ्गृह्य हनूमान् वानरैः सह दक्षिणे मार्गयामास सुप्रभाया गुहान्तिके

Matapos kunin ang singsing-pananda ni Rāma, si Hanumān—kasama ang mga unggoy—ay umalis upang magsaliksik sa landas ng timog, malapit sa yungib ni Suprabhā.

Verse 12

मासादूर्ध्वञ्च विन्यस्ता अपश्यन्तस्तु जानकीम् ऊचुर्वृथा मरिष्यामो जटायुर्धन्य एवसः

Nang mapagpasyahang maghintay hanggang lumampas ang isang buwan ngunit hindi pa rin nakita si Jānakī, sinabi nila: “Mamamatay tayo nang walang saysay. Si Jaṭāyu lamang ang tunay na pinagpala.”

Verse 13

सीतार्थे यो ऽत्यजत् प्राणान् रावणेन हतो रणे तच् छ्रुत्वा प्राह सम्पातिर् विहाय कपिभक्षणं

“Nang marinig na may isang nag-alay ng buhay para kay Sītā at napatay ni Rāvaṇa sa labanan, nagsalita si Sampāti—matapos talikuran ang pagkain ng mga unggoy.”

Verse 14

भ्रातासौ मे जटायुर्वै मयोड्डीनो ऽर्कमण्डलम् अर्कतापाद्रक्षितो ऽगात् दग्धपक्षो ऽहमब्भ्रगः

“Si Jatāyu ay tunay na aking kapatid. Ako—ang paboreal—ay lumipad paitaas hanggang sa bilog ng araw; sa pag-iingat laban sa nakapapasong init ng araw, ako’y nakabalik—bagaman napaso ang aking mga pakpak, ako’y naging manlalakbay sa mga ulap.”

Verse 15

रामवार्ताश्रवात् पक्षौ जातौ भूयो ऽथ जानकीम् पश्याम्यशोकवनिका- गतां लङ्कागतां किल

Sa pagkarinig ng balita tungkol kay Rāma, ang aking mga pakpak ay wari’y muling tumubo; ngayon ay tunay kong makikita si Jānakī—ayon sa sabi-sabi—na napunta sa halamanan ng Aśoka at dinala sa Laṅkā.

Verse 16

शतयोजनविस्तीर्णे लवणाब्धौ त्रिकूटके ज्ञात्वा रामं ससुग्रीवं वानराः कथयन्तु वै

Sa maalat na karagatang may lawak na sandaang yojana, sa Trikūṭa (bundok), matapos makilala si Rāma kasama si Sugrīva, nawa’y iulat ng mga vānarā ang bagay na iyon nang tunay.