Adhyaya 39
Agneya-vidyaAdhyaya 3921 Verses

Adhyaya 39

Chapter 39 — भूपरिग्रहविधानम् (Bhū-parigraha-vidhāna: Procedure for Acquiring and Ritually Securing Land)

Ipinakikilala ni Hayagrīva ang isang programang ritwal-teknikal na nakasentro sa pratiṣṭhā (pagkakatalaga/pagpapabanal) at sa mga paunang kailangan nito, na nagsisimula sa makatarungang pagkuha ng lupa at paglilinis nito. Una, itinatatag ng kabanata ang awtoridad sa linya ng Pañcarātra/Tantriko sa pamamagitan ng pagbanggit ng mahahalagang tantra (mula sa Hayśīrṣa Tantra), saka tumutungo sa karapat-dapat at wastong pagsasagawa: sino ang maaaring magsagawa ng pagkakatalaga, ano ang tanda ng huwad na guro, at paano makikilala ang tunay na guru sa kahusayan sa tantra at hindi sa panlabas na palatandaan. Sumunod ang pagpaplano ayon sa vāstu: ang mga diyos ay dapat humarap sa pamayanan, at ang paglalagay sa kanila ay ayon sa lohika ng mga direksiyon (Agni/apoy, Yama, Caṇḍikā, Varuṇa, Vāyu, Nāga, Kubera/Guha, at mga diyos sa sektor ng Īśāna). Pagkaraan ng mga paalala sa arkitektura tungkol sa proporsiyon at hanggahan, itinatakda ang bhūmi-śodhana at mga handog na bhūta-bali upang alisin ang mga nilalang na humahadlang, kabilang ang pagwiwisik ng saktu sa walong direksiyon gamit ang walong-pantig na mantra, saka pag-aararo at pagpapatapak ng baka upang patatagin ang pook. Sa huli, inilalarawan ang hanay ng sukat (trasareṇu → dulo ng buhok → kuto → yava → aṅgula → kara → padma-hasta), na nag-uugnay sa kadalisayan ng ritwal at sa eksaktong agham ng pagtatayo.

Shlokas

Verse 1

अवर्णनं नाम अष्टत्रिंशोध्यायः कृष्णाश्रये गता इति ख, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः प्रतिष्ठाद्यमिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अथोनचत्वारिंशो ऽध्यायः भूपरिग्रहविधानं हयग्रीव उवाच विष्ण्वादीनां प्रतिष्ठादि वक्ष्ये ब्रह्मन् शृणुष्व मे प्रोक्तानि पञ्चरातराणि सप्तरात्राणि वै मया

(Tala sa pagpuna sa teksto:) “Kabanata Tatlumpu’t Walo, na tinatawag na Avarṇana”—sa mga minarkahang manuskrito (kha, gha, ṅa) ang pagbasa ay “naparoon upang sumilong kay Kṛṣṇa”; sa mga minarkahang manuskrito (kha, ṅa) ang pagbasa ay “nagsisimula sa konsekrasyon (pratiṣṭhā)”. Ngayon ay nagsisimula ang Kabanata Tatlumpu’t Siyam: “Ang pamamaraan ng pagkuha (at ritwal na pagpapatibay) ng lupain.” Sinabi ni Hayagrīva: “O Brahman, ipaliliwanag ko ang konsekrasyon at mga kaugnay na ritwal para kay Viṣṇu at sa iba pang mga diyos; makinig ka sa akin. Ang mga pagtalima ng limang gabi at ng pitong gabi ay tunay na naituro ko na.”

Verse 2

व्यस्तानि मुनिभिर्लोके पञ्चविंशतिसङ्ख्यया हयशीर्षं तन्त्रमाद्यं तन्त्रं त्रैलोक्यमोहनं

Sa daigdig, itinakda ng mga muni ang mga ito bilang dalawampu’t lima ang bilang. Ang Hayśīrṣa Tantra ang una—ang tantra na umaakit at bumibighani sa tatlong daigdig.

Verse 3

वैभवं पौष्करं तन्त्रं प्रह्रादङ्गार्ग्यगालवं नारदीयञ्च सम्प्रश्नं शाण्डिल्यं वैश्वकं तथा

Kabilang sa mga kinikilalang akdang may awtoridad ang Vaibhava, ang Pauṣkara Tantra, ang Prahrāda, ang Āṅgārgi at Gālava, ang Nāradiya, ang Sampraśna, ang Śāṇḍilya, at gayundin ang Vaiśvaka.

Verse 4

सत्योक्तं शौनकं तन्त्रं वासिष्ठं ज्ञानसागरं स्वायम्भुवं कपिलञ्च तार्क्षं नारायणीयकं

Ang Satyokta, ang Śaunaka Tantra, ang Vāsiṣṭha, ang Jñānasāgara, ang Svāyambhuva, ang Kapila, ang Tārkṣya, at ang Nārāyaṇīyaka ay dapat kilalaning mga akdang may awtoridad.

Verse 5

आत्रेयं नारसिंहाख्यमानन्दाख्यं तथारुणं बौधायनं तथार्षं तु विश्वोक्तं तस्य सारतः

Ang tradisyon (sa sukat/teksto) ay ipinahayag sa pinakadiwa nito bilang: Ātreya; ang tinatawag na Nārasiṃha; ang tinatawag na Ānanda; gayundin ang Aruṇa; ang Baudhāyana; ang Ārṣa; at ang tinatawag na Viśvokta.

Verse 6

प्रतिष्ठां हि द्विजः कुर्यान्मध्यदेशादिसम्भवः नकच्छदेशसम्भूतः कावेरीकोङ्कणोद्गतः

Tunay nga, ang pagtatalaga o konsekrasyon (pratiṣṭhā) ay dapat isagawa ng isang “dalawang-beses na isinilang” (brāhmaṇa) na nagmula sa Madhyadeśa at sa mga kaugnay na pinahihintulutang lupain; hindi ng isinilang sa Kaccha, ni ng nagmula sa rehiyong Kāverī o sa Koṅkaṇa.

Verse 7

कामरूपकलिङ्गोप्त्यः काञ्चीकाश्मीरकोशलः आकाशवायुतेजोम्बु भूरेताः पञ्च रात्रयः

Ang Kāmarūpa, Kaliṅga, Utkala (Orissa), Kāñcī, Kāśmīra, at Kośala; at gayundin, ang limang “gabi” ay: eter (kalawakan), hangin, apoy, tubig, at lupa—kasama ang retas (binhi/diwa).

Verse 8

अचैतन्यास्तमोद्रिक्ताः पञ्चरात्रविवर्जितं ब्रह्माहं विष्णुरमल इति विद्यात्स देशिकः

Ang (tinatawag na) guro ay dapat makilalang walang tunay na kamalayang espirituwal, pinaghaharian ng tamas, at hiwalay sa tradisyong Pañcarātra—kung siya’y nagpapahayag: “Ako si Brahmā; ako ang walang dungis na Viṣṇu.”

Verse 9

सर्वलक्षणहीणोपि स गुरुस्तन्त्रपारगः चैश्वरं तथेति ग, ङ, घ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः तथाष्टाङ्गमिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः काश्मीरके स्थित इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः नगराभिमुखाः स्थाप्या देवा न च पराङ्मुखाः

Kahit kulang sa lahat ng (panlabas) na palatandaan ng pagiging karapat-dapat, siya’y dapat ituring na guru kung ganap na bihasa sa Tantra. Ang mga diyos ay dapat iluklok na nakaharap sa lungsod (sa pamayanan at mga tao), at hindi nakatalikod.

Verse 10

कुरुक्षेत्रे गयादौ च नदीनान्तु समीपतः ब्रह्मा मध्ये तु नगरे पूर्वे शक्रस्य शोभनं

Sa Kurukṣetra at sa Gayā at iba pang gayong (banal na pook), at malapit sa mga pampang ng mga ilog; sa gitna ng lungsod naroon ang (dambana) ni Brahmā, at sa silangan ang maringal na (dambana) ni Śakra (Indra).

Verse 11

अग्नावग्नेश् च मातॄणां भूतानाञ्च यमस्य च दक्षिणे चण्डिकायाश् च पितृदैत्यादिकस्य च

Sa altar ng apoy ay naroon ang mga bahagi/handog para kay Agni at kay Agneśa; at gayundin para sa mga Ina (Mātṛkā), sa mga Bhūta (mga espiritu), at kay Yama. Sa dakong timog ay ang mga bahagi/handog para kay Caṇḍikā, para sa mga Pitṛ (mga ninuno), at para sa mga Daitya at mga katulad.

Verse 12

वैरृते मन्दिरं कुर्यात् वरुणाददेश् च वारुणे वायोर् नागस्य वायव्ये सौम्ये यक्षगुहस्य च

Sa timog‑kanluran ay dapat magtayo ng dambana/bahay‑sambahan; sa kanluran (bahaging Vāruṇa) ilagay si Varuṇa at ang mga diyos ng kanyang direksiyon; sa hilagang‑kanluran (vāyavya) ilagay si Vāyu at ang Nāga; at sa hilaga (saumya) ilagay ang Yakṣa (Kubera) at si Guha (Kārttikeya).

Verse 13

चण्डीशस्य महेशस्य ऐशे विष्णोश् च सर्वशः पूर्वदेवकुलं पीड्य प्रासादं स्वल्पकं त्वथ

Para kay Caṇḍīśa (marahas na anyo ni Śiva) at para kay Maheśa, sa bahaging Īśa (hilagang‑silangan), at gayundin para kay Viṣṇu ayon sa lahat ng tuntunin—pagkaraang ihiwalay at isaayos ang naunang kulungang‑diyos (pūrvadeva-kula) ayon sa pangangailangan—saka magtayo ng isang prāsāda na may katamtamang kaliitan.

Verse 14

समं वाप्यधिकं वापि न कर्तव्यं विजानता उभयोर्द्विगुणां सीमां त्यक्त्वा चोच्छ्रयसम्मितां

Ang bihasang tagapagtayo ay hindi dapat gawing eksaktong magkapantay ang sukat, ni hindi rin dapat gawing labis; matapos talikdan ang dobleng hanggahang‑sukatan sa magkabilang panig, piliin ang proporsiyong kaayon ng itinakdang taas.

Verse 15

प्रासादं कारयेदन्यं नोभयं पीडयेद्बुधः भूमौ तु शोधितायां तु कुर्याद्भुमिपरिग्रहं

Ang marunong ay dapat magpagawa ng ibang (bagong) gusali at huwag magdulot ng pagdurusa sa alinmang panig. Kapag nalinis at napabanal na ang lupa, saka lamang gawin ang pormal na pag-angkin/pagtanggap sa lupain.

Verse 16

प्राकारसीमापर्यन्तं ततो भुतबलिं हरेत् माषं हरिद्राचूर्णन्तु सलाजं दधिसक्तुभिः

Pagkatapos, hanggang sa hanggahan ng pader na nakapaligid (ng pook‑ritwal), isagawa ang bhūta‑bali, ang handog para sa mga bhūta/espiritung‑elemental: maghandog ng māṣa (itim na munggo/black gram), pulbos na luyang‑dilaw, salāja (binusang bigas), kasama ang dadhi (gatas‑asim) at saktu (halong harina).

Verse 17

अष्टाक्षरेण सक्तूंश् च पातायित्वाष्टदिक्षु च राक्षसाश् च पिशाचाश् च येस्मिंस्तिष्ठन्ति भूतले

Sa pagbigkas ng mantrang may walong pantig at sa pagkalat ng saktū (inihaw na butil) sa walong direksiyon, ang mga rākṣasa at piśāca—sinumang nananahan sa ibabaw ng lupa sa pook na iyon—ay napapalayas.

Verse 18

सर्वे ते व्यपगच्छन्तु स्थानं कुर्यामहं हरेः हलेन वाहयित्वा गां गोभिश् चैवावदारयेत्

“Nawa’y magsialis ang lahat ng iyon (mga hadlang/dungis). Ihahanda ko ang pook ni Hari. Pagkakabit ng toro sa araro, dapat araruhin ang lupa, at gayundin ay ipayapak/linisin ito sa mga baka.”

Verse 19

प्रमाण्वष्टकेनैव त्रसरेणुः प्रकीर्त्यते

Ang trasareṇu ay ipinahahayag na binubuo ng walong pramāṇu.

Verse 20

तैर् अष्टभिस्तु बालाग्रं लिख्या तैर् अष्टभिर्मता ताभिर्यूकाष्टभिः ख्याता ताश्चाष्टौ यवमध्यमः

Walo sa mga yunit na iyon ang bumubuo sa dulo ng buhok (bālāgra); walo niyon ang itinuturing na isang kuto (yūkā). Walo ng gayong yunit ng kuto ang kilala bilang isang yava na katamtaman ang laki (yavamadhyama).

Verse 21

नद्यद्रिषु इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः यवाष्टकैर् अङ्गुलं स्याच्चतुर्विंशाङ्गुलः करः चतुरङ्गुलसंयुक्तः स हस्तः पद्महस्तकः

Sa tatlong minarkahang manuskrito (kha, ga, at ṅa), ang pagbasa ay “nadyadriṣu”. Ang aṅgula ay itinatakda bilang walong yava (butil ng sebada). Ang kara ay dalawampu’t apat na aṅgula. Kapag dinagdagan ng apat na aṅgula, ang sukat na iyon ay tinatawag na hasta, lalo na ang “padma-hasta”.

Frequently Asked Questions

To define how land is ritually secured and purified as a prerequisite for deity consecration (pratiṣṭhā), integrating vāstu orientation, apotropaic offerings, and construction measurements.

It couples bhūmi-śodhana and bhūta-bali (removal of obstacles) with strict directional placements and a formal metrology (yava–aṅgula–hasta), showing that sacred presence depends on both purity and precision.

Because correct consecration is treated as a technical-sacred operation; mastery of the tantra ensures orthopraxy, while mere outward signs can mask tamasic or non-Pañcarātra deviations.