Adhyaya 23

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये स्नानविधिकथनं नाम द्वाविंशोध्यायः अथ त्रयोविंशोध्यायः पूजाविधिकथनं नारद उवाच वक्ष्ये पूजाविधिं विप्रा यत् कृत्वा सर्वमाप्नुयात् प्रक्षालिताङ्घ्रिराचम्य वाग्यतः कृतरक्षकः

Sa gayon, sa Agni Purāṇa ng sinaunang Mahāpurāṇa, nagwakas ang ika-dalawampu’t dalawang kabanata na pinamagatang “Paglalahad ng mga Alituntunin ng Pagligo.” Ngayon ay nagsisimula ang ika-dalawampu’t ikatlong kabanata, “Paglalahad ng mga Alituntunin ng Pagsamba.” Sinabi ni Nārada: “O mga brāhmaṇa, ituturo ko ang pamamaraan ng pagsamba; sa pagsasagawa nito ay nakakamit ang lahat ng ninanais. Pagkahugas ng mga paa, matapos ang ācamanam (pag-inom ng tubig na panlinis), pagpipigil sa pananalita, at pagsasagawa ng rakṣā (mga ritong pangangalaga), saka dapat magpatuloy sa pagsamba.”

Verse 2

ध्यायं हरिं देवमिति घचिह्नितपुस्तकपाठः प्राङ्मुखः स्वस्तिकं बद्ध्वा पद्माद्यपरमेव च यं वीजं नाभिमध्यस्थं धूम्रं चण्डानिलात्मकं

Sa pagbigkas ng pormulang nakatala sa teksto, “(Ako’y) nagmumuni kay Hari, ang Diyos,” dapat humarap sa silangan, umupo sa pusturang svastika, at isagawa ang mudrā ng lotus at iba pang mudrā ayon sa itinakda. Pagkaraan, dapat gunigunihin ang bīja na “yaṃ” na nasa gitna ng pusod—kulay-usok at may likas na marahas na hangin.

Verse 3

विशेषयेदशेषन्तु ध्यायेत् कायात्तु कल्मषं क्षौं हृत्पङ्कजमध्यस्थं वीजं तेजोनिधिं स्मरन्

Pagkatapos, dapat ganap na pag-ibahin at ihiwalay ang lahat; at magnilay na ang karumihan ng katawan ay inaalis, habang inaalala ang bīja na “kṣauṃ” na nasa gitna ng lotus ng puso—ang bījáng iyon ay isang sisidlan ng ningning.

Verse 4

अधोर्ध्वतिर्यग्गाभिस्तु ज्वालाभिः कल्मषं दहेत् शशाङ्काकृतिवद्ध्यायेदम्बरस्थं सुधाम्बुभिः

Sa pamamagitan ng mga liyab na kumakalat pababa, paitaas, at patagilid, dapat sunugin ang karumihan. Pagkaraan, magnilay sa anyong tulad ng buwan, na nasa kalangitan, na nagbubuhos ng mga agos ng tubig na gaya ng amṛta (nektar).

Verse 5

हृत्पद्मव्यापिभिर्देहं स्वकमाप्लावयेत्सुधीः सुसुम्नायोनिमार्गेण सर्वनाडीविसर्पिभिः

Dapat palapawin ng marunong na nagsasanay ang sariling katawan ng daloy na iyon (panloob na nektar), na lumalaganap mula sa lotus ng puso, dumaraan sa Suṣumnā—ang kanal na tila landas na sinapupunan—at sumasaklaw sa lahat ng nāḍī (maseselang daluyan).

Verse 6

शोधयित्वा न्यसेत्तत्त्वं करशुद्धिरथास्त्रकं व्यापकं हस्तयोरादौ दक्षिणाङ्गुष्ठतोङ्गकं

Pagkatapos linisin ang mga kamay, dapat ilagay (nyāsa) ang prinsipyo (tattva). Sumunod ang paglilinis ng mga kamay, at saka ang nyāsa ng ‘mantra ng sandata’ (astraka). Pagkaraan, ang nyāsa na ‘lumalaganap sa lahat’ (vyāpaka): sa simula, sa dalawang kamay—mula sa kanang hinlalaki—ilapat ang mantra sa mga puntong-anggulo ng kamay at mga daliri.

Verse 7

मूलं देहे द्वादशाङ्गं न्यसेन्मन्त्रैर् द्विषट्ककैः हृदयं च शिरश् चैव शिखा वर्मास्त्रलोचने

Dapat isagawa ang nyāsa ng Mūla (ugat na mantra) sa katawan, inilalagay ito sa labindalawang bahagi sa pamamagitan ng mga mantrang labindalawang pantig; at pagkatapos ay ang mga paglalagay para sa Puso (hṛdaya), Ulo (śiras), Tuktok na buhol ng buhok (śikhā), Baluti/kalasag (kavaca/varma), Sandata (astra), at mga Mata (locana).

Verse 8

उदरं च तथा पृष्ठं बाहुरुजानुपादकं मुद्रां दत्त्वा स्मरेत् विष्णुं जप्त्वाष्टशतमर्चयेत्

Matapos buuin ang mudrā na sumasaklaw sa tiyan at gayundin sa likod, mga bisig, dibdib, mga tuhod at mga paa, dapat magnilay at alalahanin si Viṣṇu. At matapos ang japa, dapat sambahin Siya sa walong daan (handog o pagbigkas).

Verse 9

वामे तु वर्धनीं न्यस्य पूजाद्रव्यं तु दक्षिणे प्रक्षाल्यास्त्रेण चार्घ्येण गन्धपुष्पान्विते न्यसेत्

Ilagay ang sisidlang pandilig (vardhanī) sa kaliwa, at ang mga gamit sa pagsamba sa kanan; linisin ang mga ito sa pamamagitan ng mantra-sandata (astra-mantra), at saka ilapag ang handog na arghya na may halimuyak at mga bulaklak.

Verse 10

चैतन्यं सर्वगं ज्योतिरष्टजप्तेन वारिणा फडन्तेन तु संसिच्य हस्ते ध्यात्वा हरिं परे

Pagkatapos wisikan ng tubig na binigkasang mantra nang walong ulit, at muli’y wisikan ng tubig na pinatibay ng pantig na “phaṭ”, dapat pagnilayan si Hari sa kamay bilang ang Laganap-sa-lahat na Liwanag na may kamalayan—ang Kataas-taasan.

Verse 11

धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं वह्निदिङ्मुखाः अधर्मादीनि गात्राणि पूर्वादौ योगपीठके

Ang Dharma, kaalaman, paglayo sa pagnanasa (vairāgya), at kapangyarihang makapangyarihan (aiśvarya) ay ilalagay sa mukha ng direksiyong Apoy at sa iba pang mga mukha ng mga direksiyon; samantalang ang adharma at ang iba pa ay itatalaga bilang mga sangkap ng katawan, simula sa Silangan, sa upuang yogiko (yogapīṭha).

Verse 12

कूर्मं पीठे ह्य् अनन्तञ्च यमं सूर्यादिमण्डलं पाठः स्वकामान् दाहयेत् सुधीः इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वकमाह्लादयेत् सुधीरिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थलं तेन तु संसिच्य हस्ते ध्यात्वा हरिं पठेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पद्ममिति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः विमलाद्याः केशरस्थानुग्रहा कर्णिका स्थिता

Sa upuang pang-ritwal, dapat pagnilayan ang Kūrma (Pagong) at si Ananta (Śeṣa), at ang mga maṇḍala ng Araw at iba pa. Ayon sa isang pagbasa, ang pagbigkas na ito ay nagsusunog ng mga ninanais na layuning makamundo; ayon sa ibang pagbasa, ito’y nagbibigay-lugod at tumutupad ng mga hangarin ng marunong na nagsasagawa. Matapos wisikan at italaga ang lupa sa pamamagitan ng tubig/ritong iyon, at pagnilayan si Hari sa kamay, dapat bigkasin ang mantra. Pagkaraan, pagnilayan ang lotus (padma): si Vimalā at ang iba pa’y nananahan sa lugar ng mga hibla, at ang karṇikā (gitnang puso) ay itinatatag sa sentro.

Verse 13

पूर्वं स्वहृदये ध्यात्वा आवाह्यार्चैश् च मण्डले अर्घ्यं पाद्यं तथाचामं मधुपर्कं पुनश् च तत्

Una, pagnilayan muna ang diyos sa sariling puso, saka anyayahan (āvāhana) at sambahin sa ritwal na maṇḍala; pagkatapos ay ihandog ang arghya (paggalang na alay), ang pādya (tubig sa paghuhugas ng paa), gayundin ang ācāmana (tubig na iniinom para sa paglilinis), at ang madhuparka (handog na halong pulot)—at muli, ayon sa itinakdang pagkakasunod.

Verse 14

स्नानं वस्त्रोपवीतञ्च भूषणं गन्धपुष्पकं धूपदीपनैर् वेद्यानि पुण्डरीकाक्षविद्यया

Pagpapaligo, kasuotan at sagradong sinulid (upavīta), mga palamuti, pabango at mga bulaklak, at gayundin insenso at mga ilawan—ito ang mga handog na nararapat iharap, ayon sa Puṇḍarīkākṣa-vidyā (kaalaman/sistemang mantra ng Panginoong may matang lotus).

Verse 15

यजेदङ्गानि पूर्वादौ द्वारि पूर्वे परेण्डजं दक्षे चक्रं गदां सौम्ये कोणे शङ्खं धनुर्न्यसेत्

Dapat niyang sambahin (ilagay at parangalan) ang mga pantulong na sangkap, simula sa Silangan. Sa pintuang Silangan ilagay ang bandilang Garuḍa; sa kanan (Timog) ang cakra; sa mahinahong panig (Hilaga) ang gadā; sa sulok ilagay ang śaṅkha; at ilagay din ang busog (dhanu).

Verse 16

देवस्य वामतो दक्षे चेषुधी खड्गमेव च वामे चर्म श्रियं दक्षे पुष्टिं वामेग्रतो न्यसेत्

Sa kaliwa at kanan ng diyos, ilagay ang sisidlan ng palaso at ang espada. Sa kaliwa ilagay ang kalasag; sa kanan si Śrī (Lakṣmī); sa kaliwa si Puṣṭi; at sa harapan ay itakda ang lahat ayon sa wastong pagkakasunod na itinakda.

Verse 17

वनमालाञ्च श्रीवत्सकौस्तुभौ दिक्पतीन्वहिः स्वमन्त्रैः पूजयेत् सर्वान् विष्णुरर्घोवसानतः

Dapat niyang sambahin, sa kani-kanilang mga mantra, ang Vanamālā (garlandang gubat), ang Śrīvatsa at ang Kaustubha; at sa labas ay sambahin din ang mga Panginoon ng mga Direksiyon—sambahin silang lahat hanggang sa matapos ang pag-aalay ng arghya kay Viṣṇu.

Verse 18

व्यस्तेन च समस्तेन अङ्गैर् वीजेन वै यजेत् जप्त्वा प्रदक्षिणीकृत्य स्तुत्त्वार्ध्यञ्च समर्प्य च

Dapat ngang magsagawa ng pagsamba gamit ang ‘binhi’ (bīja), na ginagamit ang mga mantra ng mga sangkap (aṅga) kapwa sa hiwa-hiwalay (vyasta) at sa pinagsama (samasta) na anyo. Pagkatapos ng japa, magsagawa ng pradakṣiṇā (pag-ikot), maghandog ng papuri, at saka ialay ang arghya bilang paggalang.

Verse 19

हृदये विन्यसेद्ध्यात्वा अहं ब्रह्म हरिस्त्विति आगच्छावाहने योज्यं क्षमस्वेति विसर्जने

Pagkatapos magnilay, ilagak (ang mantra) sa puso: “Ako ay Brahman; ikaw ay Hari (Viṣṇu).” Sa ritwal ng pag-anyaya (āvāhana) gamitin ang “āgaccha—halika”; at sa pagpapauwi/pagpapalaya (visarjana) gamitin ang “kṣamasva—patawarin (mo ako).”

Verse 20

एवमष्टाक्षराद्यैश् च पूजां कृत्वा विमुक्तिभाक् एकमूर्त्यर्चनं प्रोक्तं नवव्यूहार्चनं शृणु

Kaya nito, matapos magsagawa ng pagsamba gamit ang walong-pantig na mantra (aṣṭākṣara) at iba pang mga mantra, ang tao ay nagiging tagatanggap ng paglaya (mukti). Naipaliwanag na ang pagsamba sa Iisang-Anyo (ekamūrti); ngayon ay pakinggan ang pagsamba sa Siyam na Vyūha.

Verse 21

अङ्गुष्ठकद्वये न्यस्य वासुदेवं बलादिकान् तर्जन्यादौ शरीरेथ शिरोललाटवक्त्रके

Matapos ilagak si Vāsudeva sa magkapares na hinlalaki, ilagak naman si Bala at ang iba pa sa katawan, simula sa hintuturo—sa ulo, sa noo, at sa mukha (ayon sa pagkakasunod).

Verse 22

हृन्नाभिगुह्यजान्वङ्घ्रौ मध्ये पूर्वादिकं यजेत् एकपीठं नवव्यूहं नवपीठञ्च पूर्ववत्

Dapat sambahin ang mga diyos na nakatalaga sa puso, pusod, lihim na bahagi, mga tuhod, at mga paa; at sa gitnang lugar ay sambahin simula sa silangan at iba pang direksiyon. Sambahin din ang eka-pīṭha (iisang Luklukan), ang siyam na vyūha, at ang siyam na pīṭha, ayon sa naunang paglalarawan.

Verse 23

चिह्नितपुस्तकपाठः अस्मल्लब्धपुस्तकेषु विष्णुरर्घोवसानत इति विष्णावर्घौ च मानतः इति च पाठो वर्तते अयन्स्वसमीचीन इव प्रतिभाति विष्णुमर्घ्यासनादिभिरिति तु युक्तः पाठः मध्यगुल्फादितः पिस्फच इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः नवाब्जे नवमूर्त्या च नवव्यूहञ्च पूर्ववत् इष्टं मध्ये ततः स्थाने वासुदेवञ्च पूजयेत्

Minarkahang pagbasa (tala ng baryante): Sa mga manuskritong aming natamo, lumilitaw ang pagbasa na “viṣṇur argho ’vasānataḥ” at gayundin ang “viṣṇāv arghau ca mānataḥ.” Ito’y wari’y hindi ganap na angkop; ang higit na nararapat na pagbasa ay “viṣṇum arghyāsanādibhiḥ”—“(dapat sambahin) si Viṣṇu sa pamamagitan ng arghya, āsana, at iba pang handog.” (Isa pang naitalang baryante: “madhya-gulphāditaḥ … pisphaca,” sa ṅa.) Minarkahang pagbasa: “Sa lotus na may siyam na talulot, kasama ang siyam na anyo at ang siyam na vyūha gaya ng dati; sa ninanais na gitna, at sa pook na iyon ay sambahin si Vāsudeva.”