Adhyaya 88: Account of the Extents of Śālmaladvīpa, Gomedadvīpa, and Puṣkaradvīpa

Verse 1

रुद्र उवाच । त्रिषु शिष्टेषु वक्ष्यामि द्वीपेषु मनुजान्युत । शाल्मलं पञ्चमं वर्षं प्रवक्ष्ये तन्निबोधत । क्रौञ्चद्वीपस्य विस्ताराच्छाल्मलो द्विगुणो मतः ॥ ८८.१ ॥

พระรุทระตรัสว่า “ดูก่อนมนุษย์ผู้ประเสริฐ บัดนี้เราจักกล่าวถึงทวีปที่เหลืออีกสาม. เราจักอธิบาย ‘ศาลมละ’ วรรษที่ห้า; จงสดับให้ถ่องแท้. โดยขนาดแล้ว ศาลมละถือว่าใหญ่เป็นสองเท่าของเกราญจะทวีป.”

Verse 2

श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा गतो रुद्रः क्षणाददृश्यमूर्तिमान् । ते च सर्वे गता देवा ऋषयश्च यथागतम् ॥ ८८.३ ॥

พระศรีวราหะตรัสว่า “ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระรุทระก็จากไปในบัดดลด้วยกายอันล่องหน. เหล่าเทพและฤๅษีทั้งปวงก็กลับไปดังที่ตนมา.”

Verse 3

घृतसमुद्रमावृत्य व्यवस्थितस्तद्विस्तारो द्विगुणस्तत्र च सप्त पर्वताः प्रधानास्तावन्ति वर्षाणि तावत्यो नद्यः । तत्र च पर्वताः । सुमहान् पीतःशातकुम्भात् सार्वगुणसौवर्णरोहितसुमनसकुशल ----- जाम्बूनदवैद्युता इत्येते कुलपर्वता वर्षाणि चेति । अथ षष्ठं गोमेदं कथ्यते । शाल्मलं यथा सुरोदेनावृतं तद्वत् सुरोदोऽपि तद्द्विगुणेन गोमेदेनावृतः । तत्र च प्रधानपर्वतौ द्वावेव । एकस्य तावत्तावसरः । अपरश्च कुमुद इति । समुद्रश्चेक्षुरसस्तद्द्विगुणेन पुष्करेणावृतः । तत्र च पुष्कराख्ये मानसो नाम पर्वतः । तदपि द्विधा छिन्नं वर्षं तत्प्रमाणेन च । स्वादोदकेनावृतम् । ततश्च कटाहम् । एतत् पृथिव्याः प्रमाणम् । ब्रह्माण्डस्य च सकटाहविस्तारप्रमाणम् । एवंविधानामण्डानां परिसंख्यां न विद्यते । एतानि कल्पे कल्पे भगवान् नारायणः क्रोडरूपी रसातलान्तःप्रविष्टानि दंष्ट्रैकैनोद्धृत्य स्थितौ स्थापयति । एष वः कथितो मार्गो भूमेरायामविस्तरः । स्वस्ति वोऽस्तु गमिष्यामि कैलासं निलयं द्विजाः

เมื่อถูกโอบล้อมด้วยมหาสมุทรฆฤตะ (เนยใส) ความกว้างใหญ่ของมันถูกกำหนดให้เป็นสองเท่า; ณ ที่นั้นมีภูเขาประธานเจ็ดลูก มีแคว้น (วรรษะ) เท่านั้น และมีแม่น้ำเท่านั้นด้วย ภูเขาในที่นั้น—สุมหาน ปีตะ ศาตกุมภะ สารวคุณะ เสาวรรณะ โรหิตะ สุมะนะส กุศละ … ชามพูนทะ ไวทยุตะ—เหล่านี้เป็นภูเขาขอบเขต (กุลปर्वต) และแคว้นก็เป็นไปในทำนองเดียวกัน บัดนี้กล่าวถึงทวีปที่หกคือ โคเมทะ ดังที่ศาลมลทวีปถูกโอบล้อมด้วยมหาสมุทรสุโรท (สุรา) ฉันใด มหาสมุทรสุโรทก็ถูกโอบล้อมด้วยโคเมทะเป็นสองเท่าฉันนั้น ที่นั่นมีภูเขาประธานเพียงสองลูก: ลูกหนึ่งชื่อ ตาวัตตาวสระ อีกลูกชื่อ กุมุทะ มหาสมุทรเป็นอิกษุรสะ (น้ำอ้อย) ถูกโอบล้อมด้วยปุษกระเป็นสองเท่า ในทวีปชื่อปุษกระมีภูเขาชื่อ มานสะ แคว้นนั้นก็ถูกแบ่งเป็นสองส่วนตามสัดส่วน ถูกโอบล้อมด้วยมหาสมุทรสวาโททกะ (น้ำหวาน) แล้วจึงถึงกะฏาหะ (หม้อ/คูหาจักรวาล) นี่คือมาตราของแผ่นดิน และเป็นมาตราของความกว้างแห่งพรหมาณฑะพร้อมด้วยขอบเขตดุจหม้อ จำนวนพรหมาณฑะรูปไข่เช่นนี้ไม่อาจรู้ได้ ในแต่ละกัลป์ พระภควานนารายณ์ทรงอวตารเป็นวราหะ เสด็จลงสู่ที่สุดแห่งรสาตละ แล้วยกสิ่งเหล่านี้ขึ้นด้วยงาเดียว ตั้งไว้ให้มั่นคง ดังนี้ได้บอกทางแห่งความยาวและความกว้างของแผ่นดินแก่ท่านทั้งหลายแล้ว ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่าน; โอ้ทวิชะทั้งหลาย เราจักไปสู่ไกรลาส อันเป็นนิวาสสถานของเรา