Kaivalya
स्वप्ने स जीवः सुखदुःखभोक्ता स्वमायया कल्पितजीवलोके ।
सुषुप्तिकाले सकले विलीने तमोऽभिभूतः सुखरूपमेति ॥१३॥
स्वप्ने । सः । जीवः । सुख-दुःख-भोक्ता । स्व-मायया । कल्पित-जीव-लोके ।
सुषुप्ति-काले । सकले । विलीने । तमः-अभिभूतः । सुख-रूपम् । एति ।
svapne sa jīvaḥ sukha-duḥkha-bhoktā sva-māyayā kalpita-jīva-loke |
suṣupti-kāle sakale vilīne tamo'bhibhūtaḥ sukha-rūpam eti ||13||
ในความฝัน ชีวะนั้นเป็นผู้เสวยสุขและทุกข์ในโลกของสัตว์ผู้มีชีวิตซึ่งถูกปรุงแต่งขึ้นด้วยมายาของตนเอง ครั้นถึงกาลหลับลึก เมื่อสรรพสิ่งทั้งปวงละลายดับ ถูกทมสครอบงำ ก็เข้าถึงภาวะอันมีรูปเป็นสุข
In dream, that individual self is an experiencer of pleasure and pain in the world of living beings projected by its own māyā. In the time of deep sleep, when everything has dissolved, overpowered by darkness (tamas), it attains a state whose form is happiness.