Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 143

मंत्रिणो भृत्ययुक्ताश्च सपुत्राः सहबांधवाः । सर्वे ते सानुगाश्चैव ह्यनु गच्छंति राघवम्

maṃtriṇo bhṛtyayuktāśca saputrāḥ sahabāṃdhavāḥ | sarve te sānugāścaiva hyanu gacchaṃti rāghavam

ฝ่ายเสนาบดีก็พร้อมบริวารคนรับใช้ ทั้งบุตรและญาติพี่น้อง ต่างพากันพร้อมขบวนผู้ติดตามทั้งสิ้น เดินตามพระราฆวะไป

मन्त्रिणःministers
मन्त्रिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भृत्ययुक्ताःaccompanied by servants
भृत्ययुक्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभृत्य + युक्त (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुष (भृत्यैः युक्ताः) विशेषण (qualifying मन्त्रिणः)
and
:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
स-पुत्राःwith sons
स-पुत्राः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि (येषां पुत्राः सन्ति ते) विशेषण
सह-बान्धवाःwith relatives
सह-बान्धवाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह + बान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि (येषां बान्धवाः सह सन्ति ते) विशेषण
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying मन्त्रिणः etc.)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
स-अनुगाःwith followers
स-अनुगाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि (येषां अनुगाः/अनुयायिनः सह सन्ति ते) विशेषण
and
:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
हिindeed
हि:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/for)
अनुafter, following
अनु:
Sambandha (preverb)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्गसदृश अव्यय (preverb: after/following); अत्र क्रियायाः पूर्वं पृथक् पाठः
गच्छन्तिgo/follow
गच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
राघवम्Rāghava (Rāma)
राघवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Brahmā to Nārada (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa)

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Listener: Pilgrim-audience

Scene: A formal yet emotional procession: ministers with staffs and insignia, servants carrying bundles, sons and relatives in tow, all moving behind Rāma; the machinery of state becomes a devotional caravan.

R
Rāghava (Rāma)
M
Ministers
S
Servants

FAQs

Leadership and service find their highest purpose when aligned with dharma and devotion to the righteous king.

Ayodhyā, depicted as a dharmic polity where governance itself becomes sanctified through Rāma.

None; the verse emphasizes loyal accompaniment and shared participation in a sacred, dharmic transition.