Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 67

चंद्रन्यासं कलान्यासं कारयेन्मंडले जलम् । एकादशेंद्रियन्यासं तथैव विधिपूर्वकम्

caṃdranyāsaṃ kalānyāsaṃ kārayenmaṃḍale jalam | ekādaśeṃdriyanyāsaṃ tathaiva vidhipūrvakam

พึงทำจันทรนยาสะและกะลานยาสะ และทำการสังสการน้ำในมณฑล อีกทั้งพึงทำเอกาทศอินทรียนยาสะตามลำดับพิธีโดยชอบ

चंद्रन्यासम्the Moon-nyāsa (placement/installation)
चंद्रन्यासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचंद्र + न्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चंद्रस्य न्यासः)
कलान्यासम्the nyāsa of the digits/phases (kalās)
कलान्यासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकला + न्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कलानां न्यासः)
कारयेत्should have performed / should cause to be done
कारयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative): ‘cause to be done/perform’
मंडलेin the maṇḍala (ritual diagram)
मंडले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एकादशेंद्रियन्यासम्nyāsa of the eleven senses
एकादशेंद्रियन्यासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएकादश + इन्द्रिय + न्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—(एकादश-इन्द्रिय)-न्यासः (षष्ठी/तत्पुरुष-प्रायः: ‘एकादशानाम् इन्द्रियाणां न्यासः’)
तथाthus; likewise
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
विधिपूर्वकम्in due/ritual order; according to rule
विधिपूर्वकम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधि + पूर्वक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् क्रियाविशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन रूपेण अव्ययवत् (पूर्वक-प्रत्ययान्त)

Brahmā (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa context)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (Candra-nyāsa context)

Type: kshetra

Scene: A priest traces a geometric maṇḍala, places a water vessel at its center, performs hand-gestures of nyāsa over body points, and invokes Candra and the sixteen kalās; the scene is quiet, precise, and luminous.

C
Candra
K
Kalā (lunar digits)
N
Nyāsa
M
Maṇḍala
I
Indriyas (eleven faculties)

FAQs

Inner faculties are ritually aligned with the deity through nyāsa, making worship both external and internal.

Ayodhyā is the contextual sacred region; the verse details the worship-technology used there.

Perform Candra-nyāsa, kalā-nyāsa, consecrate the maṇḍala water, and do ekādaśendriya-nyāsa in correct order.