Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 69

महेश्वर्युवाच । शिवपूजा त्वया कार्या ध्यानेन तपसा सदा । अहं तस्मै प्रदातव्या केनचित्कारणेन वै

maheśvaryuvāca | śivapūjā tvayā kāryā dhyānena tapasā sadā | ahaṃ tasmai pradātavyā kenacitkāraṇena vai

พระมหेशวรีตรัสว่า “ท่านพึงบูชาพระศิวะเป็นนิตย์ ด้วยสมาธิภาวนาและตบะ. เพราะด้วยเหตุอันเป็นทิพย์ประการหนึ่ง เราจักถูกถวายแด่พระองค์นั้น”

महेश्वरीMaheshvarī
महेश्वरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शिव-पूजाworship of Śiva
शिव-पूजा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य पूजा)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
कार्याmust be done
कार्या:
Kriya (Predicative obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातोः यत्-प्रत्ययान्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done) शिवपूजा इति विशेष्या
ध्यानेनby meditation
ध्यानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb: always)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
प्रदातव्याto be given (in marriage)
प्रदातव्या:
Kriya (Predicative obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + दा (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/future passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अहम् इति विधेय (I am to be given)
केनचित्by some (reason/agent)
केनचित्:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
कारणेनby reason, due to a cause
कारणेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)

Maheśvarī (Devī/Umā)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Himavān

Scene: Maheśvarī instructs Himavān: ‘Always worship Śiva with meditation and austerity.’ The Goddess speaks calmly; Himavān listens in reverent stillness; a liṅga or Śiva-symbol may be implied as the focus of worship.

M
Maheśvarī (Devī/Umā)
Ś
Śiva

FAQs

Steady worship of Śiva through dhyāna and tapas is presented as the dharmic path that aligns the devotee with divine intention.

The instruction is embedded in the Vastrāpathakṣetra Māhātmya narrative of the Prabhāsa Khaṇḍa.

Śiva-pūjā performed continually, specifically by meditation (dhyāna) and austerity (tapas).