Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

हिमवानुवाच । अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलाः क्रियाः । यन्मे साक्षात्त्वमव्यक्ता प्रसन्ना दृष्टिगोचरा । इदानीं किं मया कार्यं तन्मे ब्रूहि महेश्वरि

himavānuvāca | adya me saphalaṃ janma adya me saphalāḥ kriyāḥ | yanme sākṣāttvamavyaktā prasannā dṛṣṭigocarā | idānīṃ kiṃ mayā kāryaṃ tanme brūhi maheśvari

หิมวานกล่าวว่า “วันนี้กำเนิดของข้าสำเร็จสมบูรณ์ วันนี้กิจทั้งหลายของข้าให้ผลแล้ว—เพราะพระองค์ ผู้ไม่ปรากฏรูป (อวฺยกฺตา) ได้ทรงเมตตาให้ข้าเห็นประจักษ์ต่อหน้า. บัดนี้ข้าควรทำสิ่งใด? ขอพระแม่มหेशวรีโปรดตรัสบอกเถิด”

हिमवान्Himavān (the हिमालय)
हिमवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेष्य (speaker-name)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अद्यtoday
अद्य:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
सफलम्fruitful
सफलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; जन्म इति विशेषण
जन्मbirth
जन्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अद्यtoday
अद्य:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
सफलाःfruitful
सफलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसफल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्रियाः इति विशेषण
क्रियाःactions/rites
क्रियाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
यत्because/that (which)
यत्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
मेto me/of me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
साक्षात्directly, in person
साक्षात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: directly, in person)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अव्यक्ताunmanifest/indistinct
अव्यक्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; त्वम् इति विशेषण
प्रसन्नाgracious, pleased
प्रसन्ना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; त्वम् इति विशेषण
दृष्टि-गोचराvisible, within the range of sight
दृष्टि-गोचरा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दृष्टेः गोचरः) → 'within sight'; त्वम् इति विशेषण
इदानीम्now
इदानीम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: now)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
कार्यम्to be done; duty
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातोः यत्-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; 'to be done' (duty)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; निर्देश (that)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महेश्वरिO Maheshvarī
महेश्वरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Himavān

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Maheśvarī

Scene: Himavān, humbled and radiant with joy, speaks with folded hands: ‘My birth is fulfilled.’ The Goddess stands serene, granting audience; the scene emphasizes grace making the Unmanifest visible.

H
Himavān
M
Maheśvarī (Devī/Umā/Pārvatī)

FAQs

The highest success of life is divine darśana, followed by humble inquiry into right action (dharma) under divine guidance.

The dialogue unfolds within the Vastrāpathakṣetra Māhātmya of the Prabhāsa Khaṇḍa.

The shloka itself is a request for instruction; the ritual direction appears in the following verses (Śiva-pūjā, dhyāna, tapas).