Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

रुद्र उवाच । सृष्टिर्मया न कर्त्तव्या कर्त्तव्या भवता स्वयम् । पालनं विष्णुना कार्यं संहर्ताऽहं व्यवस्थितः

rudra uvāca | sṛṣṭirmayā na karttavyā karttavyā bhavatā svayam | pālanaṃ viṣṇunā kāryaṃ saṃhartā'haṃ vyavasthitaḥ

รุทราตรัสว่า “การสร้างมิใช่หน้าที่ของเรา ท่านจงกระทำเองเถิด การอภิบาลเป็นหน้าที่ของพระวิษณุ ส่วนเราดำรงอยู่เพื่อการทำลายล้าง”

रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सृष्टिःcreation
सृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक; √सृज्-धातुज)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
कर्तव्याto be done / should be done
कर्तव्या:
Kriya (Obligation/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्य (कृत्-प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
कर्तव्याto be done
कर्तव्या:
Kriya (Obligation/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्य (कृत्-प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
भवताby you
भवता:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक; आदरार्थ-प्रोनाउन)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्oneself
स्वयम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक-क्रियाविशेषण (adverb: oneself)
पालनम्protection, maintenance
पालनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपालन (प्रातिपदिक; √पाल्-धातुज)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
कार्यम्to be done / should be done
कार्यम्:
Kriya (Obligation/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
संहर्ताdestroyer
संहर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्-हृ (धातु) + तृ (कृत्-प्रत्यय)
Formतृ-कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यवस्थितःappointed, stationed
व्यवस्थितः:
Kriya (State/भाव)
TypeAdjective
Rootवि-अव-स्था (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

Rudra

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Rudra speaks firmly yet calmly to Brahmā: ‘I do not create; you create. Viṣṇu preserves; I am established as destroyer.’ The scene is a divine council—Brahmā attentive, Rudra composed, Viṣṇu implied or shown in the background as preserver.

R
Rudra
B
Brahmā
V
Viṣṇu

FAQs

Dharma includes accepting one’s appointed role; cosmic harmony arises when each divine function is honored.

The teaching is embedded in the Vastrāpatha-kṣetra māhātmya of Prabhāsa, where divine order is narrated as part of the kṣetra’s sacred greatness.

None; it is doctrinal, defining the functions of Brahmā, Viṣṇu, and Rudra.