Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

क्षत्त्रधर्मं परित्यज्य पलायनपरो मृतः । तदेनो हि मया दग्धं चिताग्नौ नृपसत्तम

kṣattradharmaṃ parityajya palāyanaparo mṛtaḥ | tadeno hi mayā dagdhaṃ citāgnau nṛpasattama

ละทิ้งธรรมของกษัตริย์นักรบแล้ว ท่านสิ้นชีวิตด้วยใจมุ่งหลบหนี. แต่โอ้ยอดแห่งพระราชา บาปนั้นข้าได้เผาผลาญให้มอดไหม้ในไฟแห่งจิตาแล้ว

क्षत्त्रधर्मम्the duty of a kṣatriya
क्षत्त्रधर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्त्र + धर्म (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘kṣattrasya dharmaḥ’), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootपरि+त्यज् (धातु) → परित्यज्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
पलायनपरःintent on fleeing
पलायनपरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपलायन + पर (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (उपपद: ‘palāyane paraḥ’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
मृतःdead
मृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘dead’
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
एनःsin, guilt
एनः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
हिindeed, for
हि:
None
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
मयाby me
मया:
Karana (Agent in instrumental/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम-रूप
दग्धम्burnt
दग्धम्:
Karma/Predicate complement (कर्म/विधेय)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) → दग्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि ‘burnt’
चिताग्नौin the funeral pyre fire
चिताग्नौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचिता + अग्नि (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘citāyāḥ agniḥ’), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारयभाव: ‘श्रेष्ठो नृपः’), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

The devoted wife (satī) addressing the king

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Nṛpasattama (the king)

Scene: The king’s sin of fleeing duty is named; the heroine declares she burned that sin in the funeral-pyre fire—an image of moral purification through agni.

K
Kṣattradharma
C
Citāgni
P
Prabhāsa
V
Vastrāpatha

FAQs

Dharma is duty-bound; abandoning one’s ordained role creates guilt, while intense sacrificial commitment is portrayed as expiatory.

The teaching is embedded in the Vastrāpatha Kṣetra Māhātmya of Prabhāsa.

References the funeral pyre (citāgni) and the satī motif as an expiatory act within the narrative.