Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 66

विधूय कलुषं सर्वं ज्ञानमुत्पाद्य यत्नतः । जरामरणनिर्मुक्तः प्रत्यक्षं दृष्टवान्भवम्

vidhūya kaluṣaṃ sarvaṃ jñānamutpādya yatnataḥ | jarāmaraṇanirmuktaḥ pratyakṣaṃ dṛṣṭavānbhavam

“เมื่อสลัดมลทินทั้งปวงออก และเพียรบ่มเพาะญาณอันแท้จริงแล้ว บุคคลย่อมพ้นจากชราและมรณะ และได้เห็นภวะ (ศิวะ) โดยประจักษ์”

विधूयhaving removed
विधूय:
Kriya (Gerundial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि + धू (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय-कृदन्तम् (gerund), ‘having shaken off/removed’
कलुषम्impurity
कलुषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (accusative singular, neuter)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with कलुषम्)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (accusative singular, neuter)
उत्पाद्यhaving generated
उत्पाद्य:
Kriya (Gerundial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु) + णिच् + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यबन्त अव्यय-कृदन्तम् (gerund), ‘having produced/created’
यत्नतःwith effort
यत्नतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘with effort/earnestly’
जरामरणनिर्मुक्तःfreed from old age and death
जरामरणनिर्मुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजरा + मरण + निर् + मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; तत्पुरुषः (जरा-मरणाभ्यां निर्मुक्तः) (nominative singular, masculine)
प्रत्यक्षम्directly
प्रत्यक्षम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणरूपेण (adverb) ‘directly/manifestly’
दृष्टवान्saw / has seen
दृष्टवान्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्तवतुँ (कृदन्त)
Formक्तवतुँ-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (perfect participle, active), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः ‘having seen’
भवम्Bhava (Śiva)
भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (accusative singular, masculine)

Mṛgī (continuing her statement)

Tirtha: Vastrāpatha Mahākṣetra (Bhavālaya)

Type: kshetra

Listener: royal household/king’s circle (implied)

Scene: A seeker casts off dark impurities like dust shaken from cloth; a clear flame of knowledge rises; the figure stands serene, beyond age and death, beholding Śiva (Bhava) directly—Śiva appearing as luminous presence or liṅga radiance becoming anthropomorphic.

B
Bhava (Śiva)

FAQs

Purification plus disciplined cultivation of knowledge leads toward liberation and direct realization of Śiva.

The teaching is embedded in the Vastrāpathakṣetra māhātmya, centering on Bhava (Śiva) and his abode.

Not a fixed ritual, but a sādhanā: removing impurity, striving for knowledge, and seeking Śiva’s direct vision.