Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 111

वैधव्यं मम दत्त्वा तु द्विजसर्पौ मृतावुभौ । पित्रा मात्रा महाशोकं कृत्वा मे मुण्डितं शिरः

vaidhavyaṃ mama dattvā tu dvijasarpau mṛtāvubhau | pitrā mātrā mahāśokaṃ kṛtvā me muṇḍitaṃ śiraḥ

ครั้นมอบความเป็นหม้ายแก่ข้าพเจ้าแล้ว ทั้งทวิชะและงูต่างก็สิ้นชีวิต จากนั้นบิดามารดาของข้าพเจ้าเศร้าโศกยิ่งนัก จึงให้โกนศีรษะของข้าพเจ้า

वैधव्यम्widowhood
वैधव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैधव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
ममto me / my
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदा (धातु) → दत्त्वा (क्त्वान्त/अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक निपात (particle)
द्विजसर्पौthe Brahmin and the snake
द्विजसर्पौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; षष्ठी/कर्मधारय-समासभाव: ‘द्विजः सर्पः’/‘द्विजानां सर्पः’ (context: Brahmin and snake as pair)
मृतौdead (both)
मृतौ:
Karta (Subject complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
उभौboth
उभौ:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनामविशेषण
पित्राby (my) father
पित्रा:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
मात्राby (my) mother
मात्रा:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
महाशोकम्great grief
महाशोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद) + शोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: महान् शोकः
कृत्वाhaving done / having caused
कृत्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त/अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप (enclitic); अत्र षष्ठी (Genitive) ‘मे’ = मम
मुण्डितम्shaved
मुण्डितम्:
Karma (Result state/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमुण्ड् (धातु) → मुण्डित (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; शिरः इत्यस्य विशेषण
शिरःhead
शिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Unspecified (same narrator to the king)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: A young widow sits in shock; parents weep and, following custom, shave her head—mourning austerity imposed amid overwhelming sorrow.

P
pitṛ (father)
M
mātṛ (mother)
D
dvija
S
sarpa

FAQs

Sorrow and social rites follow worldly loss, yet the Māhātmya context points toward purification and spiritual redirection.

Vastrāpathakṣetra remains the narrative frame, where suffering becomes a doorway to tīrtha-oriented transformation.

A social-ritual marker of widowhood is described: shaving of the head (muṇḍana) after bereavement.