Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

यातायातैर्दिनेशस्य पूर्य्यते ब्रह्मणो दिनम् । दिनांते जायते रात्री रात्रौ नश्यंति देवताः

yātāyātairdineśasya pūryyate brahmaṇo dinam | dināṃte jāyate rātrī rātrau naśyaṃti devatāḥ

ด้วยการไปมาแห่งพระอาทิตย์ วันหนึ่งของพระพรหมจึงเต็มบริบูรณ์; ครั้นสิ้นวันนั้น ราตรีบังเกิด และในราตรีนั้นเหล่าเทวะก็ถูกถอนกลับจนลับไป

यातायातैःby the comings and goings
यातायातैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयातायात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; द्वन्द्व: यात + आयात (going and coming)
दिनेशस्यof the sun
दिनेशस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootदिनेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दिनस्य ईशः (lord of the day = sun)
पूर्यतेis completed
पूर्यते:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootपूॄ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/भावे: is filled/completed
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
दिनम्day
दिनम्:
Karta (Grammatical subject in passive)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; ‘पूर्यते’ इत्यस्य कर्तृ/कर्मभावः (subject in passive sense)
दिन-अन्तेat day’s end
दिन-अन्ते:
Adhikaraṇa (Time-locative)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दिनस्य अन्तः (at the end of the day)
जायतेarises
जायते:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; धातु: जन् (to be born/arise)
रात्रिःnight
रात्रिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikaraṇa (Time-locative)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
नश्यन्तिperish
नश्यन्ति:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद; धातु: नश् (to perish)
देवताःthe deities
देवताः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

Nārada (continuing)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A symbolic tableau of the Sun’s daily course filling Brahmā’s day; at cosmic dusk, the devas fade into subtlety as night of Brahmā begins.

S
Sun (Dineśa)
B
Brahmā
D
Devatās

FAQs

Even divine stations are time-bound; recognizing cosmic impermanence turns the mind toward the timeless sacred.

Within Vastrāpathakṣetra Māhātmya, the teaching supports the site’s promise of refuge beyond changing cosmic cycles through Śiva.

No ritual is prescribed; it is cosmological instruction about kāla (time) and dissolution.