Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 192

द्वापरे समनुप्राप्ते क्षत्रियैर्बहुभिर्मही । भाराक्रांता न शक्नोति पातालं गंतुमुद्यता

dvāpare samanuprāpte kṣatriyairbahubhirmahī | bhārākrāṃtā na śaknoti pātālaṃ gaṃtumudyatā

เมื่อยุคทวาปาระมาถึง แผ่นดินจะถูกครอบงำโดยกษัตริย์จำนวนมาก และจะถูกบดขยี้ด้วยภาระอันหนักอึ้ง แม้จะพยายามเพียงใด นางก็ไม่อาจลงสู่บาดาลได้

द्वापरेin the Dvāpara (age)
द्वापरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
समनुप्राप्तेwhen (it) had arrived
समनुप्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसम् + अनु + प्र + आप् (धातु)
Formसप्तमी (7th), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) used as locative absolute with द्वापरे
क्षत्रियैःby kṣatriyas
क्षत्रियैः:
Karana/Hetu (Agentive cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
बहुभिःmany
बहुभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; क्षत्रियैः इति विशेषण
महीthe earth
मही:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
भाराक्रान्ताoverburdened
भाराक्रान्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभार + आक्रान्त (कृदन्त, √क्रम्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; षष्ठी-तत्पुरुष (भारेण/भारस्य आक्रान्ता)
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
शक्नोतिis able
शक्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पातालम्to Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Gati/Karma (Goal/गति)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/गति-लक्ष्य), एकवचन
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव
उद्यताready/intent
उद्यता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + यत (कृदन्त, √यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; मही इति विशेषण

Purāṇic narrator within Prabhāsa Khaṇḍa (exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: a sage (muni)

Scene: Bhūdevī personified, bent under the weight of armored kṣatriya hosts; the underworld (Pātāla) suggested below as an unreachable descent; sky heavy with omen-clouds.

D
Dvāpara-yuga
K
Kṣatriya-s
M
Mahī (Earth)
P
Pātāla

FAQs

When power multiplies without restraint, the world suffers; yuga-dharma warns rulers to govern with humility and restraint.

The passage belongs to Vastrāpathakṣetra Māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa); this particular verse shifts to yuga-cosmology rather than naming a local tīrtha.

None.