Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

अमृतार्थे समारम्भो महिलार्थे विनश्यति । संकेतं प्रथमं कृत्वा विष्णुना चुंबिता पुनः

amṛtārthe samārambho mahilārthe vinaśyati | saṃketaṃ prathamaṃ kṛtvā viṣṇunā cuṃbitā punaḥ

“กิจที่เริ่มขึ้นเพื่ออมฤต ย่อมพินาศเมื่อหันเหไปเพราะสตรี” ครั้นพระวิษณุทรงวางข้อตกลงไว้ก่อนแล้ว นางก็ถูกพระองค์จุมพิตอีกครั้ง

अमृतार्थेfor the sake of nectar
अमृतार्थे:
Adhikaraṇa (Topic/Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमृत + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (अमृतस्य अर्थः), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
समारम्भःundertaking/effort
समारम्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्-आ-रम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महिलार्थेfor the sake of a woman
महिलार्थे:
Adhikaraṇa (Topic/Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहिला + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (महिलायाः अर्थः), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विनश्यतिperishes/is ruined
विनश्यति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
संकेतंagreement/sign
संकेतं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंकेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रथमंfirst
प्रथमं:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (संकेतं)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), धातु: कृ
विष्णुनाby Vishnu
विष्णुना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
चुंबिताwas kissed
चुंबिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootचुम्ब् (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (लक्ष्मीः) इति कर्तृपदं गम्यते
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

Narrator (with a quoted maxim attributed to Viṣṇu by context)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (within Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu speaks a calm admonition; the factions quiet. A formal agreement is set, and then Śrī, having been approached rightly, unites with Viṣṇu—symbolized by a respectful kiss—signaling restoration of cosmic order.

V
Viṣṇu

FAQs

A sacred goal collapses when diverted by uncontrolled desire; dharma begins with clear agreements and discipline.

Vastrāpathakṣetra in Prabhāsa Khaṇḍa, where the Māhātmya ties ethical teaching to the sanctity of place.

None explicitly; it highlights niyama (discipline) and saṃketa (agreed order) as dhārmic principles.