Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

लुब्धक उवाच । सुराष्ट्रदेशे विख्यातो यस्मिन्देशे सरस्वती । वाडवं शिरसा धृत्वा प्रविष्टा लवणोदधौ

lubdhaka uvāca | surāṣṭradeśe vikhyāto yasmindeśe sarasvatī | vāḍavaṃ śirasā dhṛtvā praviṣṭā lavaṇodadhau

นายพรานทูลว่า “ในแคว้นสุราษฏระอันเลื่องชื่อ มีถิ่นหนึ่งโด่งดัง ที่ซึ่งแม่น้ำสรัสวตีทรงไว้ซึ่งวาฑวะ (ไฟใต้พิภพ) บนเศียร แล้วไหลเข้าสู่มหาสมุทรเค็ม”

lubdhakaḥthe hunter
lubdhakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlubdhaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
surāṣṭra-deśein the Surāṣṭra region
surāṣṭra-deśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsurāṣṭra + deśa (प्रातिपदिक)
Formसमासः: surāṣṭra + deśa (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: ‘surāṣṭraḥ deśaḥ’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
vikhyātaḥwell-known
vikhyātaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-khyāta (कृदन्त; √khyā धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
yasminin which
yasmin:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative)
deśeregion
deśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
sarasvatīSarasvatī (river)
sarasvatī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarasvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vāḍavamthe Vāḍava (submarine fire/being)
vāḍavam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāḍava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śirasāwith (her) head
śirasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
dhṛtvāhaving carried/borne
dhṛtvā:
Kriya (Non-finite/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having borne/held’
praviṣṭāentered
praviṣṭā:
Kriya (Resultant state/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-viṣṭa (कृदन्त; √viś धातु)
Formक्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-भावः (she entered)
lavaṇa-udadhauinto the salt ocean
lavaṇa-udadhau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootlavaṇa + udadhi (प्रातिपदिक)
Formसमासः: lavaṇa + udadhi (कर्मधारयः: ‘lavaṇaḥ udadhiḥ’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Lubdhaka (the hunter)

Tirtha: Sarasvatī-samudra-praveśa (Prabhāsa littoral)

Type: sangam

Listener: Devendra (Indra)

Scene: The hunter describes famed Saurashtra where Sarasvatī, bearing the Vāḍava fire upon her head, enters the salt ocean—an image of a luminous river meeting the sea with a subtle fiery aura.

S
Surāṣṭra
S
Sarasvatī
V
Vāḍava
L
Lavaṇodadhi (salt ocean)

FAQs

Sacred places are revealed through sacred geography—rivers, oceans, and mythic markers become signs guiding pilgrims to tīrthas.

The Surāṣṭra region connected with Sarasvatī’s ocean-entry, within the Prabhāsa sacred landscape leading toward Vastrāpatha Kṣetra.

None explicitly; the verse sets a pilgrimage-location marker rather than a direct rite.