Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

तदाम्रमण्डले दिव्यं क्षेत्रमेतद्यवाधिकम् । चैत्र शुक्लचतुर्दश्यामग्निसाधनतत्परः

tadāmramaṇḍale divyaṃ kṣetrametadyavādhikam | caitra śuklacaturdaśyāmagnisādhanatatparaḥ

ครั้นแล้ว ภายในเขตสวนมะม่วงนั้น เขตกษेत्रทิพย์นี้ยิ่งทวีความประเสริฐยิ่งขึ้น ในวันจตุรทศีแห่งปักษ์สว่างเดือนไจตรา ผู้มุ่งมั่นในอัคนีสาธนะ (ตบะ/พิธีแห่งไฟ)…

तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular); विशेषणरूपेण
आम्रमण्डलेin the mango-grove/region
आम्रमण्डले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआम्र (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (आम्रस्य मण्डलम्)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
क्षेत्रम्sacred place; field
क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nominative singular)
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणरूपेण
यवाधिकम्exceeding by a barley-corn; slightly more
यवाधिकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयव (प्रातिपदिक) + अधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (यवेन अधिकम् = by a barley-corn more)
चैत्रin (the month of) Caitra
चैत्र:
Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootचैत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular) [मासवाचकः]; 'चैत्रे' इत्यर्थे छान्दसम्/प्रयोगभेदः
शुक्लचतुर्दश्याम्on the bright fortnight’s fourteenth (tithi)
शुक्लचतुर्दश्याम्:
Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular); कर्मधारयः (शुक्ला चतुर्दशी)
अग्निसाधनतत्परःintent on the fire-rite/practice
अग्निसाधनतत्परः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक) + तत्पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (अग्निसाधने तत्परः)

Narrator (contextual; speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Āmra-maṇḍala within Vastrāpatha

Type: kund

Scene: A circular mango-grove precinct with a central altar; on Caitra bright 14th, a sādhaka prepares fire-rite, offerings arranged, the grove glowing with sanctity.

C
Caitra

FAQs

Sacred time (tithi and month) amplifies sacred place; disciplined worship/austerity performed on an auspicious day intensifies spiritual merit.

The divine kṣetra in the āmra-maṇḍala (mango-grove tract) of Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa.

Performance of agni-sādhana (a fire-related discipline/rite) on Caitra bright fortnight caturdaśī (14th tithi).