Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

तदन्वये बलिर्जातः स चातीव बला धिकः । एकातपत्रां पृथिवीं बलिश्चक्रे बलाधिकः । अकृष्टपच्या सुजला धरित्री सस्यशालिनी

tadanvaye balirjātaḥ sa cātīva balā dhikaḥ | ekātapatrāṃ pṛthivīṃ baliścakre balādhikaḥ | akṛṣṭapacyā sujalā dharitrī sasyaśālinī

ในวงศ์นั้นได้บังเกิดพญาพลี ผู้มีกำลังยิ่งนัก พลีผู้ทรงเดชได้ทำให้แผ่นดินอยู่ “ใต้ฉัตรเดียว” คือรวมเป็นอาณาจักรเดียว ธรณีให้พืชผลโดยไม่ต้องไถ มีน้ำอุดม และอุดมด้วยธัญญาหาร

तत्in that (lineage/context)
तत्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम
अन्वयेin the lineage
अन्वये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
जातःwas born
जातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जन्म प्राप्तः’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अतीवexceedingly
अतीव:
Visheshana (Adverbial qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअत्यर्थबोधक-अव्यय (adverb)
बलात्than strength
बलात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of comparison)
अधिकःgreater, superior
अधिकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
एकातपत्राम्under one sovereignty
एकातपत्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक + आतपत्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘एक-आतपत्रा’ = एकच्छत्रा (under one umbrella/sovereignty)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चक्रेmade, rendered
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
बलाधिकःvery strong
बलाधिकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबल + अधिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘बले अधिकः’ (stronger)
अकृष्टपच्याyielding without ploughing
अकृष्टपच्या:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + कृष्ट + पच्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अकृष्टे (अनारोपिते) पच्यते इति’ = without ploughing it ripens/produces
सुजलाwell-watered
सुजला:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + जल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सु-जल’ = well-watered
धरित्रीthe earth
धरित्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधरित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सस्यशालिनीabounding in grain
सस्यशालिनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसस्य + शालिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सस्यैः शालिनी’ = rich in crops

Sārasvata (continuing narration)

Scene: Bali, powerful and regal, stands beneath a single royal parasol symbolizing unified rule; the earth around him appears effortlessly fertile—lush fields, abundant water, heavy grain.

B
Bali

FAQs

A well-ordered reign is portrayed as bringing harmony with nature—prosperity and effortless abundance arise when cosmic balance is maintained.

Vastrāpatha Kṣetra (Prabhāsa Khaṇḍa) provides the sacred frame for recounting Bali’s era and its auspicious qualities.

None; the verse describes the characteristics of Bali’s rule and the land’s fertility.