Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

बृहस्पतिर्यदाचष्टे न तद्वाच्यं मया तव । इंद्राणी बलिनं मत्वा बलिं चित्रेषु पश्यति

bṛhaspatiryadācaṣṭe na tadvācyaṃ mayā tava | iṃdrāṇī balinaṃ matvā baliṃ citreṣu paśyati

ถ้อยคำที่พระพฤหัสบดีประกาศนั้น ข้าพเจ้าไม่ควรกล่าวแก่ท่าน อินทราณีเห็นว่าพระพลีทรงมหาฤทธิ์ จึงเพ่งมองพระพลีในภาพวาดทั้งหลาย

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यदाwhen
यदा:
Kriya-vishesana (Time)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
आचष्टेdeclares/says
आचष्टे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वाच्यम्should be spoken
वाच्यम्:
Kriya (Obligation predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'to be spoken'
मयाby me
मया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
तवto you/of you
तव:
Sampradana/Sambandha (To you/for you)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
इंद्राणीIndrāṇī
इंद्राणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइंद्राणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बलिनम्the strong one
बलिनम्:
Karma (Object of 'matvā'/कर्म)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having thought/considered'
बलिम्Bali
बलिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चित्रेषुin the pictures/paintings
चित्रेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sūta (deduced: narrative voice continuing the episode)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Indrāṇī in a palace chamber gazes at painted portraits of Bali; a tense hush as a speaker refuses to disclose Bṛhaspati’s words.

B
Bṛhaspati
I
Indrāṇī (Śacī)
B
Bali

FAQs

Wise counsel may require discretion; fascination with power (even as mere images) can disturb discernment and peace.

The verse remains within Vastrāpathakṣetra Māhātmya (Prabhāsa), where exemplary stories amplify the kṣetra’s sacred authority.

No ritual prescription is given in this verse.