Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

श्रुत्वा हि वाक्यं विविधं नरेन्द्रात्प्रहृष्टरोमा स मुनिर्बभूव । जिज्ञासमानो हि नृपस्य सर्वं निवारयामास मुनिर्नरेन्द्रम्

śrutvā hi vākyaṃ vividhaṃ narendrātprahṛṣṭaromā sa munirbabhūva | jijñāsamāno hi nṛpasya sarvaṃ nivārayāmāsa munirnarendram

ครั้นได้ฟังถ้อยคำหลากหลายของพระราชา ฤๅษีก็ปลาบปลื้มจนขนลุกชัน แต่เพราะปรารถนาจะรู้เจตนาของพระราชาให้ถ่องแท้ ฤๅษีจึงพยายามยับยั้งพระนเรนทร์ไว้

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: श्रु (having heard)
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/हेतौ (indeed/for)
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative Singular)
विविधम्varied
विविधम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative Singular); विशेषणम् (वाक्यम्)
नरेन्द्रात्from the king
नरेन्द्रात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootनरेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Ablative Singular); तत्पुरुषसमासः (नराणाम् इन्द्रः)
प्रहृष्टरोमाwith bristling hairs (thrilled)
प्रहृष्टरोमा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट + रोमान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative Singular); बहुव्रीहिः (यस्य रोमा प्रहृष्टानि सः)
he
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative Singular)
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative Singular)
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd person singular)
जिज्ञासमानःwishing to know
जिज्ञासमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजिज्ञास् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; धातु: जिज्ञास् (desiring to know)
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/हेतौ
नृपस्यof the king
नृपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive Singular)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative Singular)
निवारयामासrestrained, prevented
निवारयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-वारय् (धातु)
Formलिट्-लकार (periphrastic perfect/परस्मैपद-आमास), प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: नि+वारय् (causative of √vṛ/√var)
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative Singular)
नरेन्द्रम्the king
नरेन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनरेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative Singular); तत्पुरुषसमासः (नराणाम् इन्द्रः)

Narrator (contextual Purāṇic voice)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Audience of the Purāṇic narration (implied)

Scene: A sage, thrilled with goosebumps upon hearing the king, raises a calming hand to pause him, eyes intent with inquiry; the king stands eager, mid-speech, in a forest-hermitage or near a sacred precinct.

B
Bhoja (king, implied)
S
Sārasvata (sage, implied)

FAQs

Spiritual zeal is praised, but dharma also requires discernment and proper guidance before action.

The surrounding narrative belongs to Vastrāpatha-kṣetra Māhātmya in Prabhāsa.

None directly; this verse sets up instruction on correct conduct for pilgrimage.