Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

जलं दत्त्वा तु भूतेभ्यः पूजयित्वा जनार्द्दनम् । यावद्यांति नदीतीर ऋषयो भद्रकादयः । तावत्पश्यंति राजानं गजं वरगजोपमम्

jalaṃ dattvā tu bhūtebhyaḥ pūjayitvā janārddanam | yāvadyāṃti nadītīra ṛṣayo bhadrakādayaḥ | tāvatpaśyaṃti rājānaṃ gajaṃ varagajopamam

ครั้นถวายทานน้ำแก่สรรพสัตว์ และบูชาพระชนารทนะแล้ว เมื่อเหล่าฤๅษีมีภัทรกะเป็นต้นมุ่งสู่ฝั่งแม่น้ำ ก็ได้เห็นพระราชาคชะ—สง่างามดุจช้างประเสริฐ

जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
तुand then / indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-अव्यय (particle)
भूतेभ्यःto living beings
भूतेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), बहुवचन
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
जनार्दनम्Janārdana (Viṣṇu)
जनार्दनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः: जनानाम् अर्दनः (Viṣṇu)
यावत्until, as long as
यावत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधिवाचक-अव्यय (correlative: as long as/until)
यान्तिthey go
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
नदीतीरम्to the riverbank
नदीतीरम्:
Gati-Karma (Goal/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootनदी + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः: नद्याः तीरम्
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
भद्रकादयःBhadraka and others
भद्रकादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभद्रक + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः: भद्रकः आदिः येषाम् (group headed by Bhadraka)
तावत्then, meanwhile
तावत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधिवाचक-अव्यय (correlative: then/so long)
पश्यन्तिthey see
पश्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
राजानम्the king
राजानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गजम्an elephant
गजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वरगजोपमम्like a splendid elephant
वरगजोपमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरगज + उपम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः: वरगजेन उपमः (comparable to a noble elephant)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra river-tīra (unnamed)

Type: ghat

Listener: null

Scene: Sages led by Bhadra walk toward a shining riverbank after offering water and worshiping Janārdana; ahead stands King Gaja, majestic and radiant, likened to a noble elephant.

J
Janārdana
B
Bhadra (ṛṣi)
G
Gaja
R
Riverbank (nadītīra)

FAQs

Dharma is holistic: compassion to creatures and worship of the Divine accompany tirtha-going and sanctify the journey.

The riverbank near the sacred setting of Vastrāpathakṣetra is emphasized, alongside the purifying river tradition associated with Gaṅgā.

Offering water to beings (jala-dāna) and worship of Janārdana (pūjā) before proceeding to the riverbank.