Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

पपात भूतले देवि यक्ष्मणा पीडितः शशी । क्षेत्रं प्रभासमासाद्य तन्महोदधिसंनिधौ

papāta bhūtale devi yakṣmaṇā pīḍitaḥ śaśī | kṣetraṃ prabhāsamāsādya tanmahodadhisaṃnidhau

ข้าแต่เทวี พระจันทร์ผู้ถูกโรคยักษมาเบียดเบียนได้ตกลงสู่พื้นพิภพ ครั้นมาถึงเขตศักดิ์สิทธิ์ปรภาสะแล้ว ก็พำนักใกล้มหาสมุทรใหญ่

पपातfell
पपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
भूतलेon the ground
भूतले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
यक्ष्मणाby consumption/disease
यक्ष्मणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयक्ष्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पीडितःafflicted
पीडितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु) → पीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; शशी इति विशेषणम्
शशीthe Moon
शशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशशिन्/शशी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
क्षेत्रम्the sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्षेत्रम् इति विशेषण-सम्बन्धः (name of the kṣetra)
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ+सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund), पूर्वकालः (having reached)
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषणम्, नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तेः अर्थे (genitival sense) अव्यक्त-सम्बन्धः; महोदधिसंनिधौ इति विशेषणम्
महा-उदधि-संनिधौnear the great ocean
महा-उदधि-संनिधौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक) + संनिधि (प्रातिपदिक)
Formसमासः (महोदधि इति कर्मधारयः/तत्पुरुषः; ततः संनिधि इति षष्ठी-तत्पुरुषः: महोदधेः संनिधिः), पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

Narrative context (speaker not explicit in this verse; within Prabhāsakṣetramāhātmya discourse; addressed to ‘Devi’)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (mahodadhi-sannidhi)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: The Moon deity, pale and weakened by yakṣmā, descends to earth and reaches Prabhāsa by the roaring ocean, seeking sanctuary in the sacred field.

D
Devī
Ś
Śaśī/Candra
Y
Yakṣmā
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Mahodadhi (ocean)

FAQs

Affliction drives the seeker toward sacred places; kṣetra-yātrā becomes a means of restoration and grace.

Prabhāsa-kṣetra, specifically described as being near the great ocean.

No explicit rite here; it narrates the Moon’s reaching Prabhāsa as the prelude to worship.