Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

इदं त्वया स्थापितं यल्लिंगं परमशोभनम् । धरित्रीनाम्ना विख्यातं लोके ख्यातिं गमिष्यति

idaṃ tvayā sthāpitaṃ yalliṃgaṃ paramaśobhanam | dharitrīnāmnā vikhyātaṃ loke khyātiṃ gamiṣyati

ลึงค์อันรุ่งเรืองยิ่งนี้ ซึ่งพระองค์ได้สถาปนาไว้ จักเป็นที่เลื่องลือในโลก และได้รับการขนานนามว่า “ธาริตรี”

इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — here: nominative singular (subject)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन — instrumental singular
स्थापितम्established, set up
स्थापितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formणिच्-प्रयोग (स्थापयति) का क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — agreeing with इदम्/लिङ्गम्
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — relative pronoun; referring to लिङ्गम्
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — here: nominative singular (apposition to इदम्)
परमशोभनम्supremely beautiful
परमशोभनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम + शोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — agreeing with लिङ्गम्; विशेषण
धरित्रीनाम्नाby the name ‘Dharitrī’
धरित्रीनाम्ना:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootधरित्री + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (नामन्), तृतीया (3rd), एकवचन — instrumental singular; अर्थः "धरित्री-नाम्ना" = "by the name (of) Dharitrī"
विख्यातम्renowned, well-known
विख्यातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु)
Formक्त (past passive participle) used adjectivally; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — agreeing with लिङ्गम्/इदम्
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — locative singular
ख्यातिम्fame
ख्यातिम्:
Gati-Karma (Goal/गत्यर्थकर्म)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — accusative singular
गमिष्यतिwill attain
गमिष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद — "will go/attain"

Śiva (Rudra)

Tirtha: Dharitrī-liṅga (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: temple

Listener: Ṛṣis (frame audience)

Scene: Devī completes the installation of a brilliant, jewel-like liṅga; priests/sages pour consecration waters; the liṅga shines with an aura, and a divine voice proclaims its name ‘Dharitrī’.

D
Dharitrī-liṅga
D
Dharitrī (Earth goddess)
Ś
Śiva (implied)

FAQs

Devotional acts performed in a great kṣetra become enduring sacred landmarks that guide future generations.

Prabhāsa-kṣetra, specifically the Śiva-liṅga that will be famed as the Dharitrī-liṅga.

Liṅga-sthāpana (installation) is referenced as the founding sacred act behind the site’s fame.