Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

स्नापयेत्पयसा लिंगं दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्

snāpayetpayasā liṃgaṃ dadhnā ghṛtayutena ca | madhunekṣurasenaiva kuṃkumena vilepayet

พึงสรงลึงคะด้วยน้ำนม และด้วยนมเปรี้ยวผสมเนยใส (ฆี) อีกทั้งด้วยน้ำผึ้งและน้ำอ้อย แล้วจึงเจิมด้วยหญ้าฝรั่น (กุงกุมะ)

स्नापयेत्should bathe (it)
स्नापयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु; णिच् causative)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रत्यय (to cause to bathe)
पयसाwith milk
पयसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
दध्नाwith curd/yogurt
दध्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
घृतयुतेनmixed with ghee
घृतयुतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootघृत + युत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √यु (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—घृतेन युतः (तृतीया-तत्पुरुष/उपपद)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
मधुनाwith honey
मधुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
इक्षुरसेनwith sugarcane juice
इक्षुरसेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइक्षु + रस (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—इक्षोः रसः (षष्ठी-तत्पुरुष)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (indeed/just)
कुङ्कुमेनwith saffron/vermilion
कुङ्कुमेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकुङ्कुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विलेपयेत्should anoint/smear
विलेपयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लिप् (धातु; वि-उपसर्ग + णिच् causative)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रत्यय

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the assembled sages (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Somnātha

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (and addressed to Devī in nearby verses)

Scene: A devotee performs abhiṣeka to a black stone liṅga in Prabhāsa, streams of milk and sweet liquids cascading, then saffron paste applied; attendants hold vessels, conch and bell nearby.

Ś
Śiva Liṅga
P
Pañcāmṛta-style offerings (milk/curd/ghee/honey)

FAQs

Ritual purity and loving service expressed through abhiṣeka are affirmed as a dharmic mode of approaching Śiva.

The worship context is Mṛtyuñjayeśa at Prabhāsa Kṣetra.

Abhiṣeka with milk, curd mixed with ghee, honey, sugarcane juice, and anointment with saffron.