Adhyaya 92
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 92

Adhyaya 92

บทนี้กล่าวถึงคำอธิบายอย่างย่อของพระอีศวรเกี่ยวกับมหิมาแห่งอฆอเรศวร โดยระบุว่าอฆอเรศวรเป็น “ลิงคะองค์ที่หก” และมีไภรวะเป็น ‘พักตระ’ (วักตระ/พระพักตร์) ของพระองค์ ศาสนสถานตั้งอยู่ใกล้ตรีอัมพเกศวร และเป็นตirthaที่ก่อบุญ ชำระมลทินแห่งกลียุคให้สิ้นไป มีการวางแนวปฏิบัติแบบเป็นลำดับ คืออาบน้ำศักดิ์สิทธิ์และบูชาด้วยภักติ ซึ่งให้ผลเทียบเท่ามหาทานอันสูงค่า เช่น เมรุทาน อีกทั้งกล่าวว่าเครื่องบูชาที่ถวายด้วยภาวะแห่งทักษิณามูรติย่อมเป็น “อักษยะ” คือให้ผลไม่สิ้นสุด ด้านพิธีบรรพชนก็ถูกยกขึ้น: การทำศราทธะทางทิศใต้ของอฆอเรศวรทำให้ปิตฤทั้งหลายอิ่มเอมยาวนาน และถูกสรรเสริญว่ายิ่งกว่าศราทธะที่คยา แม้กระทั่งอัศวเมธะ การให้ทานระหว่างยาตราก็มีผลมาก แม้ทองเพียงเล็กน้อย และกำหนดให้ถือพรตพรหมกูรจะในวันโสมาษฏมีใกล้อฆอเรศวรว่าเป็นการไถ่บาป (ปรायัศจิตตะ) อันใหญ่หลวง ตอนท้ายกล่าวว่าการสดับมหิมานี้ย่อมทำลายบาปและบรรลุความประสงค์

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अघोरेश्वरमुत्तमम् । षष्ठं लिंगं समाख्यातं तद्वक्त्रं भैरवं स्मृतम्

อีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอมหาเทวี พึงไปยังอฆอเรศวรอันประเสริฐ ซึ่งประกาศว่าเป็นลึงค์ที่หก และ ‘พระพักตร์’ อันศักดิ์สิทธิ์ของท่านระลึกกันว่าเป็นไภรวะ

Verse 2

त्र्यंबकेश्वरवायव्ये धनुषां पंचके स्थितम् । सर्वकामप्रदं पुण्यं कलिकल्मषनाशनम्

ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของตรีอัมพเกศวรเป็นระยะห้าคันธนู เป็นสถานศักดิ์สิทธิ์ ประทานความปรารถนาทั้งปวง และทำลายมลทินแห่งกลียุค

Verse 3

यस्तं पूजयते भक्त्या स्नानपूजादिभिः क्रमात् । मेरुदानस्य कृत्स्नस्य स लभेन्मनुजः फलम्

ผู้ใดบูชาลึงค์นั้นด้วยภักติ ทำพิธีสรงน้ำ บูชา และกรรมพิธีอื่น ๆ ตามลำดับ ผู้นั้นย่อมได้ผลครบถ้วนแห่งมหาทานที่เรียกว่า “เมรุทาน”

Verse 4

दक्षिणामूर्तिमास्थाय यत्किंचित्तत्र दीयते । अघोरेश्वरदेवस्य तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

สิ่งใดก็ตามที่ถวาย ณ ที่นั้น โดยอาศัยพระผู้เป็นเจ้าในภาวะ “ทักษิณามูรติ” สิ่งนั้นทั้งหมดเมื่อถวายแด่พระอฆอเรศวร ย่อมเป็นทานอันไม่เสื่อมสูญ

Verse 5

यः श्राद्धं कुरुते तत्र अघोरेश्वरदक्षिणे । आकल्पं तृप्तिमायांति पितरस्तस्य तर्पिताः

ผู้ใดประกอบศราทธะ ณ ที่นั้น ทางทิศใต้ของพระอฆอเรศวร บรรพชนของผู้นั้นเมื่อได้รับตัรปณะแล้ว ย่อมอิ่มเอมสันติยาวนานตลอดหนึ่งกัลปะ

Verse 6

किं श्राद्धेन गयातीर्थे वाजिमेधेन किं प्रिये । तत्र श्राद्धेन तत्सर्वं फलमभ्यधिकं लभेत्

โอ้ที่รัก จะต้องไปทำศราทธะที่คยา-ตีรถะเพื่ออะไร และจะต้องทำอัศวเมธยัญเพื่ออะไรเล่า? เพราะเพียงทำศราทธะ ณ ที่นั้น ก็ได้ผลทั้งปวงนั้น—ยิ่งกว่านั้นอีก—โดยแท้

Verse 7

त्रुटिमात्र मपि स्वर्णं यात्रायां यः प्रयच्छति । स सर्वं फलमाप्नोति महादानस्य भूरिशः

แม้ผู้ใดถวายทองเพียงเล็กน้อยยิ่งกว่าชั่วขณะในระหว่างการจาริก ผู้ผู้นั้นย่อมบรรลุผลทั้งสิ้นแห่งมหาทานทั้งหลายอย่างไพบูลย์

Verse 8

ब्रह्मकूर्चं चरेद्यस्तु सोमाष्टम्यां विधानतः । अघोरेश्वरसांनिध्ये अघोरेणाभिमंत्रितम् । षडब्दस्य महत्तेन प्रायश्चित्तं कृतं भवेत्

ผู้ใดปฏิบัติพรต “พรหมกูรจะ” ในวันโสมาษฏมีตามพิธีโดยชอบ ณ สันนิธิของพระอฆอเรศวร และได้รับการอภิมนต์ด้วยมนต์อฆอระ—ด้วยมหิทธิคุณนั้น ย่อมสำเร็จการชดใช้บาปตลอดหกปีได้

Verse 9

इति संक्षेपतः प्रोक्तमघोरेशमहोदयम् । माहात्म्यं सर्वपापघ्नं श्रुतं सर्वार्थसाधकम्

ดังนี้ได้กล่าวโดยสังเขปถึงมหาอุทัยและพระเกียรติคุณของพระอฆอเรศวรแล้ว มาหาตมยะนี้ทำลายบาปทั้งปวง และเมื่อได้สดับฟัง ย่อมเป็นเหตุให้บรรลุอรรถประโยชน์อันควรทั้งสิ้นในชีวิต

Verse 92

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादश रुद्रमाहात्म्येऽघोरेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवतितमोऽध्यायः

ดังนี้จบ “บทที่เก้าสิบสอง” อันมีนามว่า “พรรณนามหิทธิคุณแห่งพระอฆอเรศวร” ในประภาสขันฑะ ภายในประภาสเกษตรมาหาตมยะ ในรุดรมาหาตมยะลำดับที่สิบเอ็ด แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ สังหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก