Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि त्र्यंबकेश्वरमव्ययम् । तत्पंचमं समाख्यातं रुद्राणामादिदैवतम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tryaṃbakeśvaramavyayam | tatpaṃcamaṃ samākhyātaṃ rudrāṇāmādidaivatam

อีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปสู่พระไตรยัมพเกศวรผู้ไม่เสื่อมสลาย ท่านทรงได้รับประกาศว่าเป็นองค์ที่ห้า และเป็นเทวะปฐมแห่งหมู่รุทรทั้งหลาย

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) — 'thereafter/then'
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); समासः—महान् + देवी
त्र्यम्बकेश्वरम्Tryambakeśvara
त्र्यम्बकेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्र्यम्बक + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); समासः—त्र्यम्बकस्य ईश्वरः
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifier)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विशेषणम्
पञ्चमम्fifth
पञ्चमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); क्रमवाचक-विशेषण (ordinal adjective)
समाख्यातम्is called/declared
समाख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'called/declared'
रुद्राणाम्of the Rudras
रुद्राणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (Plural)
आदिदैवतम्the prime deity
आदिदैवतम्:
Samanaadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootआदि + दैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—आदि (first) + दैवत (deity)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Tryambakeśvara

Type: temple

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Devī to proceed next to the imperishable Tryambakeśvara, identified as the fifth Rudra and primal among Rudras; the scene shows a path leading from one shrine to another, with a prominent three-eyed Śiva emblem over the liṅga.

T
Tryambakeśvara
M
Mahādevī
R
Rudras
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Pilgrimage is presented as a guided dharmic journey through Rudra-shrines, each bearing a ranked place in sacred geography.

Tryambakeśvara, identified as a key Rudra-site within Prabhāsakṣetra’s Ekādaśa-rudra circuit.

Gacchet—one should go/undertake pilgrimage to Tryambakeśvara (implying darśana and worship upon arrival).