Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः । हरश्च बहुरूपश्च त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः । वृषाकपिश्च शंभुश्च कपर्दी चापराजितः

ajaikapādahirbudhnyo virūpākṣo'tha raivataḥ | haraśca bahurūpaśca tryaṃbakaśca sureśvaraḥ | vṛṣākapiśca śaṃbhuśca kapardī cāparājitaḥ

อชัยกปาท, อหิรพุธนยะ, วิรูปากษะ และ ไรวตะ; หระ และ พหุรูปะ; ตรยมพกะ และ สุเรศวระ; วฤษภากปิ, ศัมภู; กปัรที และ อปราชิตะ—เหล่านี้คือพระนามที่เล่าขาน

अजैकपादःAjaikapāda (a Rudra name)
अजैकपादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअज-एक-पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अजः + एकपादः; नाम)
अहिर्बुध्न्यःAhirbudhnya (a Rudra name)
अहिर्बुध्न्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहि-बुध्न्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अहिः + बुध्न्यः; नाम)
विरूपाक्षःVirūpākṣa (one with strange/varied eyes)
विरूपाक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवि-रूप-अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (विरूपे अक्षिणी यस्य)
अथthen/and
अथ:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/and)
रैवतःRaivata (a Rudra name)
रैवतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरैवत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
हरःHara
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
बहुरूपःBahurūpa (many-formed)
बहुरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबहु-रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (बहूनि रूपाणि यस्य)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
त्र्यम्बकःTryambaka (three-eyed)
त्र्यम्बकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि-अम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (त्रीणि अम्बकानि/नेत्राणि यस्य)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
सुरेश्वरःLord of the gods
सुरेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् ईश्वरः)
वृषाकपिःVṛṣākapi (a Rudra name)
वृषाकपिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृषा-कपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (वृषा च कपिः च; नाम)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
शम्भुःŚambhu
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
कपर्दीKapardī
कपर्दी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपर्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इन्-प्रत्ययान्त (one with braided hair; name)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अपराजितःAparājita (unconquered)
अपराजितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअ-पराजित (प्रातिपदिक; परा+जि-धातुज क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समासपूर्वक विशेषण-नाम (unconquered)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A liturgical tableau of eleven Rudra-aspects represented as eleven liṅgas or eleven anthropomorphic Śiva-forms, each subtly distinguished: Ajaikapād with one-foot motif, Ahirbudhnya with serpent-ocean symbolism, Virūpākṣa with striking eyes, Raivata radiant, Hara as remover, Bahurūpa multi-formed, Tryambaka three-eyed, Sureśvara lordly, Vṛṣākapi with bull/ascetic vigor, Śambhu benevolent, Kapardī with matted hair, Aparājita unconquered.

A
Ajaikapād
A
Ahirbudhnya
V
Virūpākṣa
R
Raivata
H
Hara
B
Bahurūpa
T
Tryambaka
S
Sureśvara
V
Vṛṣākapi
Ś
Śambhu
K
Kapardī
A
Aparājita

FAQs

Rudra is praised through many epithets, teaching that the one Lord is approached through diverse names and attributes.

The passage belongs to the Prabhāsakṣetra Māhātmya, situating these names within the sanctity of Prabhāsa.

No direct ritual is stated; the verse functions as a sacred enumeration suitable for remembrance and recitation.