Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

देव्युवाच । तत्र संनिहिता प्रोक्ता या त्वया वृषभध्वज । कथं देव समायाता कुरुक्षेत्रान्महानदी । किं प्रभावा तु सा प्रोक्ता फलं स्नानादिकेन किम्

devyuvāca | tatra saṃnihitā proktā yā tvayā vṛṣabhadhvaja | kathaṃ deva samāyātā kurukṣetrānmahānadī | kiṃ prabhāvā tu sā proktā phalaṃ snānādikena kim

พระเทวีตรัสว่า: “โอ้พระผู้มีธงวัว! ท่านได้กล่าวว่าแม่น้ำชื่อสันนิหิตาอยู่ ณ ที่นั้น แล้วแม่น้ำใหญ่จากกุรุเกษตรนั้นมาได้อย่างไร โอ้เทพ? นางมีอานุภาพประการใด และการอาบน้ำบูชาเป็นต้นให้ผลเช่นไร?”

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संनिहिताpresent
संनिहिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-नि-√धा (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त — ‘present/nearby’
प्रोक्ताwas declared
प्रोक्ता:
Kriyā (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त — ‘said/declared’
याwhich (she)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
वृषभध्वजO Bull-bannered one
वृषभध्वज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवृषभ-ध्वज (प्रातिपदिक; वृषभ + ध्वज)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); बहुव्रीहिः — ‘वृषभो ध्वजः यस्य सः’ (epithet of Śiva)
कथम्how
कथम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
समायाताhas come
समायाता:
Kriyā (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√या (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त — ‘arrived’
कुरुक्षेत्रात्from Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रात्:
Apādāna (Ablative/source/अपादान)
TypeNoun
Rootकुरु-क्षेत्र (प्रातिपदिक; कुरु + क्षेत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन (Singular)
महानदीthe great river
महानदी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-नदी (प्रातिपदिक; महा + नदी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); ‘समायाता’ इत्यस्य कर्ता
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); प्रश्नार्थक
प्रभावाpower/effect
प्रभावा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक (particle: ‘but/indeed’)
साthat (river)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
प्रोक्ताis said
प्रोक्ता:
Kriyā (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त — ‘said/declared’
फलम्result/fruit
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
स्नानादिकेनby bathing and the like
स्नानादिकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान-आदि (प्रातिपदिक; स्नान + आदि)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); ‘आदि’ = ‘and the like’
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); प्रश्नार्थक

Devī (Pārvatī)

Tirtha: Saṃnihitā

Type: sangam

Listener: Īśvara (Śiva, Vṛṣabhadhvaja)

Scene: Devī questions Śiva (Vṛṣabhadhvaja) about the Saṃnihitā river’s presence at Prabhāsa, her coming from Kurukṣetra, her power, and the fruits of bathing.

D
Devī
Ś
Śiva (Vṛṣabhadhvaja)
S
Saṃnihitā (river)
K
Kurukṣetra
S
Snāna

FAQs

Sacred geography is approached through inquiry: understanding a tīrtha’s origin and power is part of dharmic engagement with pilgrimage.

Prabhāsakṣetra, specifically the Saṃnihitā tīrtha/river said to be present there, with links to Kurukṣetra.

Snāna (tīrtha-bathing) and associated observances are referenced as practices whose fruits are being asked about.