Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

कन्यासहस्रं विधिवद्ददाति रत्नैरलंकृत्य स्वधर्मबुद्ध्या । गवां सहस्रं कुरुजांगले तु तेषां परं जागरणेन विष्णोः

kanyāsahasraṃ vidhivaddadāti ratnairalaṃkṛtya svadharmabuddhyā | gavāṃ sahasraṃ kurujāṃgale tu teṣāṃ paraṃ jāgaraṇena viṣṇoḥ

แม้ผู้ใดจะถวายทานหญิงพรหมจารีหนึ่งพัน ตามพิธีอันถูกต้อง ด้วยจิตสำนึกแห่งธรรม และประดับด้วยรัตนะ หรือจะถวายโคหนึ่งพัน ณ กุรุชางคละก็ตาม แต่ผลแห่งการตื่นเฝ้าราตรีเพื่อพระวิษณุยังถูกประกาศว่าสูงยิ่งกว่าทานเหล่านั้น

कन्यासहस्रम्a thousand maidens
कन्यासहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कन्यानां सहस्रम्)
विधिवत्properly, as prescribed
विधिवत्:
Sambandha (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (according to rule)
ददातिgives
ददाति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रत्नैःwith jewels
रत्नैः:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
अलंकृत्यhaving adorned
अलंकृत्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootअलम्+कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having adorned’
स्वधर्मबुद्ध्याwith the intention of one’s own duty
स्वधर्मबुद्ध्या:
Karana/Hetu (Means/Motive/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन; तत्पुरुष (स्वधर्मे बुद्धिः)
गवाम्of cows
गवाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
कुरुजाङ्गलेin Kurujāṅgala (a region)
कुरुजाङ्गले:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुरुजाङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (देशवाचक), सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय (कुरूणां जाङ्गलः देशः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक
तेषाम्for them / of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
परम्supreme (result)
परम्:
Karma (Implied object/result/फल)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (फलम्/श्रेष्ठम्—अध्याहृत)
जागरणेनby the vigil
जागरणेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (implied continuation)

Scene: A didactic comparison: lavish scenes of kanya-dāna with jeweled brides and go-dāna with a thousand cows fade into the background, while the central luminous act is a simple night-vigil before Viṣṇu.

V
Viṣṇu
K
Kurujāṅgala
D
Dāna (charity)
J
Jāgaraṇa

FAQs

Devotional observance (vigil for Viṣṇu) can surpass even celebrated forms of ritual charity when performed with faith and purity.

The broader Prabhāsakṣetra Māhātmya frame; the verse emphasizes merit (puṇya) rather than naming a single tīrtha.

Viṣṇu-jāgaraṇa (night-vigil), and as comparators: kanyā-dāna and go-dāna performed vidhivat.