Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं वैश्वानरेश्वरम् । तस्यैवाग्नेयकोणस्थं धनुषां पंचके स्थितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi devaṃ vaiśvānareśvaram | tasyaivāgneyakoṇasthaṃ dhanuṣāṃ paṃcake sthitam

อีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังเทวะไวศวานเรศวร พระองค์สถิต ณ ทิศอาคเนย์ ห่างจากที่นั้นราวห้าช่วงคันธนู

īśvaraḥĪśvara (the Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता/कर्ता
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोग (adverb of sequence: 'then/from there')
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
devamto the god
devam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
vaiśvānareśvaramVaiśvānareśvara
vaiśvānareśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvaiśvānara-īśvara (प्रातिपदिक; वैश्वानर + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (देवम् इति विशेष्य)
tasyaof that (deity)
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
evaindeed/only
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
āgneyakoṇasthamsituated in the south-east corner
āgneyakoṇastham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootāgneya-koṇa-stha (प्रातिपदिक; आग्नेय + कोण + स्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (स्थानवाचक)
dhanuṣāmof bows
dhanuṣām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध
paṃcakein a set of five
paṃcake:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpaṃcaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (within a group of five)
sthitamplaced/situated
sthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formक्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Vaiśvānareśvara

Type: temple

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Devī again, indicating the south-east; a small shrine with a subtle flame motif (Agni symbolism) marks Vaiśvānareśvara; pilgrims traverse a measured path, counting ‘five bow-lengths’.

V
Vaiśvānareśvara
M
Mahādevī (Pārvatī)
Ā
Āgneya-koṇa (SE direction)

FAQs

Pilgrimage is also sacred cartography: the Purāṇa guides devotees through ordered movement among holy sites.

Vaiśvānareśvara in Prabhāsa-kṣetra.

A directional pilgrimage instruction is given (go to Vaiśvānareśvara in the south-eastern quarter); no separate rite is stated here.